Làm gì cũng khó!

Thực sự tôi không bao giờ tin rằng người ta có thể trở nên giàu có nhờ những lời khuyên không mất tiền. Ấy vậy mà tôi đã gật đầu - không hồ hởi nhưng cũng không miễn cưỡng - khi Hoàng Hải Âu mời tôi cùng ngồi vào làm “chuyên gia” trong chương trình “Làm giàu không khó?” do Tổ hợp Thị trường Hoàng Gia phối hợp với VTV 1 tổ chức.

Và nói thật, tôi đã không trở nên giàu có thêm về tiền bạc nhưng tôi đã được một điều rất quý giá: Tôi có thêm được một người bạn đáng trân trọng, một người có tài làm ra tiền nhưng cũng vừa rất có tâm với đời. Một đầu óc tỉnh táo trong làm ăn nhưng biết trở nên tình cảm trong ứng xử nhân sinh.

Hoàng Hải Âu cầm tinh con hổ, sinh năm Nhâm Dần (1962). Về những người như thế, sách xưa nhận xét: có tố chất làm thủ lĩnh, năng nổ đến mức có khi trở thành mạo hiểm, không thành đạt trong trường văn trận bút cũng ăn nên làm ra trên thương trường... Và hay “khẩu xà tâm Phật”. Và... dễ bị phụ nữ làm khổ! Quen lâu với Hoàng Hải Âu, thấy anh gần đúng là người như thế. Sinh ra trong một gia đình bộ đội nòi (người bố từng là Chính ủy Quân chủng Hải quân), Hoàng Hải Âu sớm quen với những sự khắc khổ. Lứa con trai Hà Nội ở tuổi của Âu đã say mê đọc cuốn tiểu thuyết nhiều tập của văn học Xôviết “Thuyền trưởng và đại úy”. Và không rõ từ bao giờ, Âu đã nhớ câu danh ngôn trích từ cuốn sách đó: “Phấn đấu hàng đầu, quyết đạt mục đích chứ không đầu hàng”.

Năm 1979, đang ở lớp cuối cấp ba, Hoàng Hải Âu đã khiến tất cả gia đình và bè bạn phải kinh ngạc khi anh quyết định rẽ ngang vào bộ đội. Người bố khả kính hay tin, tức tốc về nhà cố gắng thuyết phục con, tiếp tục học. Âu cả quyết lắc đầu: “Không, con phải đi lính, tình hình “quốc gia đại sự” thế này, con có ở nhà thì cũng không thể yên tâm ôn thi đại học được...”. Và Hoàng Hải Âu đã trở thành lính thủy, không đánh bộ mà trụ ở tít tắp đại dương... Một cuộc sống cam go và gian khó, dù đơn vị của anh là một đơn vị tinh hoa của Quân chủng Hải quân. Bài học đầu đời là phải rèn luyện sao để không cảm thấy cô đơn khi một mình đối mặt với những thách thức. Người biết tác chiến và chiến thắng một mình sẽ có đủ “mưu” để đứng trong đội ngũ và vượt lên trên mọi trở ngại làm việc mình muốn.

Hết nghĩa vụ rời quân ngũ, Hoàng Hải Âu đã phải trải qua không ít thăng tiến và đoạn trường trong mưu sinh và lập nghiệp, trước khi anh tìm ra được thiên chức đích thực của mình. Làm một viên chức thương mại nhà nước, Âu từng “hái ra tiền” và có lúc đã là cán bộ cấp vụ vào hàng trẻ nhất ngành thương mại...

Nhưng thói đời, khi lên hương nhất cũng là khi dễ bị va vấp nhất. Hoàng Hải Âu cũng từng bị rơi vào cảnh sau một đêm tỉnh dậy, “bỗng thấy mình, đời đã xanh rêu” (ca từ Trịnh Công Sơn). Đang rất xông xênh, hóa thành tay trắng, lại ở nơi đất khách quê người. Những vận đen như thế có thể bẻ gãy không ít người có bản lĩnh. Nhưng Hoàng Hải Âu... “trên cả bản lĩnh” và đã tìm lại được đủ nghị lực để thêm một lần bắt đầu từ số 0. Tất nhiên, cái giá anh phải trả không hề rẻ chút nào. Và không chỉ đơn thuần về vật chất. Cuộc chia tay không hẹn trước với người bạn đời đầu tiên trong những ngày gian khó đó đã in hằn trong lòng anh những vết thương có lẽ không bao giờ lành thành sẹo được, dù rằng, trông bên ngoài, anh luôn biết cách tỏ ra hài lòng với hiện tại...

Chất xám là vốn, với phương châm này, anh đã dần dà tạo dựng nên một phong cách Hoàng Gia: sang trọng, chu đáo, trước sau như một. Âu rất biết cách tận dụng những vốn liếng sẵn có để tạo dựng nên một tinh thần thủy chung, phò nghĩa của Hoàng Gia. Với từng đối tác, anh đã tìm ra cách tiếp cận hữu tình, hữu lý để có thể gắn bó dài lâu, ngay cả khi những mối liên hệ thuần tuý vật chất đã trở nên mất ý nghĩa. Tôi nhớ, có lần, TS Nguyễn Sĩ Dũng đã tâm sự, khi mới tiếp xúc với Âu, ông đã từng có lúc cảm thấy gần như mình bị làm phiền vì lời mời da diết tham dự chương trình “Làm giàu không khó?”. Tuy nhiên, cuối cùng, hiểu được tấm lòng trượng nghĩa của Âu, ông đã nhiệt tình và hào hứng ngồi trên ghế chuyên gia cho chương trình truyền hình độc đáo và hữu ích này. Hoàng Hải Âu đã có vai trò to lớn trong việc biến một chương trình phổ cập những mẹo làm ăn lắt léo thành những triết lý nhân sinh sinh động và lành mạnh. Nói chung, Hoàng Hải Âu có sức hấp dẫn lớn không phải vì những món tiền thù lao mà anh có thể trả mà ở phong cách ứng xử của anh, đàng hoàng, ân nghĩa và trọng thị.

Nói một cách thẳng thắn, tôi không phải là người thân thuộc quá với Hoàng Hải Âu. Trong thâm tâm của tôi, những người kinh doanh là một “kênh” khác - tôi hiểu họ, tôn trọng họ nhưng thường là không thích “chơi” với họ. Nhưng Hoàng Hải Âu với tôi là tình bằng hữu, không chỉ vì anh đồng niên Nhâm Dần và đồng hương Hà Nội mà vì anh có một tấm lòng đối với sự phát triển chung của xã hội. Tôi quý anh và mong muốn cho anh ngày càng thành đạt.