Nữ giám đốc một công ty chuyên làm dịch vụ phục vụ các giám đốc điều hàng (CEO) chia sẻ, công ty chỉ đã bắt đầu cắt giảm chi phí hoạt động từ việc đơn giản nhất: rút kinh phí in ấn tài liệu vốn rất được chăm chút cho sang trọng từ 28.000 đ/file xuống còn già nửa…

Chắt chiu chờ thời

Tôi có một anh bạn làm giám đốc một công ty chuyên tổ chức sự kiện. Gặp anh năm ngoái lúc nào cũng thấy anh căng tràn dự định, nay đi nơi này, mai đi nơi khác, văn phòng mở đủ ở hầu khắp các trung tâm kinh tế của đất nước. Giờ muốn tìm anh không dễ. Anh bảo mình đang đi trú đông giữa mùa hè, thật ra là đang “ủ mưu” tìm kế thoát hiểm. Doanh nghiệp của anh chỉ loại vừa thôi, lại chuyên làm dịch vụ - tức là chi phí cũng không quá lớn - vậy mà mỗi tháng “kiểu gì cũng phải xoay đủ 200 triệu đồng trả lương và các chi phí tối thiểu khác”. Thời thóc cao gạo kém, anh hạn chế đến mức tối đa các chi phí, kể cả liên quan trực tiếp đến bản thân. Thay vì tự lái xe “Mẹc” xịn đi đây đi đó, giờ anh là khách hàng taxi quen thuộc. Thay vì bay vi vu đến đàm phán với đối tác, nay anh trao đổi công việc qua điện thoại, email. Anh đóng cửa văn phòng ở khu vực kém hiệu quả. Anh hồ hởi đón nhận những hợp đồng mà xưa kia anh cười nhạt…

Đó là câu chuyện của số đông. Có những doanh nhân cứ trả lời điện thoại mình đang đi tỉnh này, nước nọ nhưng kỳ thực là đang trốn khỏi những khoản chi, khoản nợ đến hạn. Nguồn việc hạn chế, thị trường thì bị phân tán hay cạnh tranh gắt gao, chi phí lương cao lên, giá nguyên vật liệu đầu vào tăng phi mã cộng với việc vay ngân hàng đã khó, lãi suất lại cao… khiến cho các doanh nhân không khỏi toát mồ hôi. Thậm chí, ngay cả doanh nghiệp loại “cá mập” mà năm nay cũng phải ban hành tình trạng SOS tài chính trên toàn tập đoàn, tiết giảm chi phí đến tối đa. Có tập đoàn còn buộc phải thay đổi chính sách đãi ngộ, huỷ bỏ các chương trình du lịch hoành tráng định kỳ cho đội ngũ cán bộ chủ chốt. Nhiều doanh nghiệp đã đặt tour cho nhân viên đi nghỉ, nhưng cũng lại huỷ bỏ. Thậm chí, ngay chính gia đình một số doanh nhân cũng chịu tác động với những kế hoạch mùa hè bị thay đổi…

Thực hiện phương châm “cứu mình trước”, nhiều doanh nhân quyết định tinh giảm tối đa nhân lực, thậm chí có vị còn thẳng thắn - “giữ bản thân giám đốc còn khó làm sao mà giữ nhân viên!”. Không lạ khi có vị giám đốc của một công ty chứng khoán tự dưng… bỏ bễ công ty về nhà chí thú tu sửa cơ ngơi, điều trước đây anh hầu như chẳng có tâm sức nghĩ đến!

Mỗi doanh nghiệp một lối đi vượt khó

Nói chung do tiềm lực tài chính có hạn nên hầu hết doanh nghiệp lúc này đều chịu tác động không nhỏ của những đợt sóng thị trường nhưng cũng không vì thế mà các doanh nhân ngã tay chèo. “Khéo co thì no, khéo lo thì ấm”, mỗi doanh nghiệp đều tìm con đường chèo lái riêng để sinh tồn.

Giám đốc công ty chuyên mua bán doanh nghiệp IDJ- ông Trần Trọng Hiếu có cách nghĩ riêng. “Lúc này không đặt vấn đề mua hay thâu tóm doanh nghiệp. IDJ tìm kiếm những công ty đang gặp khó khăn nhưng còn có tiềm năng để đến hợp tác đầu tư. Thay vì mua đứt, tôi chọn cách “cùng nhau lên thuyền” như một kiểu chạy tiếp sức đường dài”, ông bộc bạch.

Còn ông Nguyễn Mạnh Hà, Giám đốc Công ty Thăng Long tour lại chọn cách “lách” giữa những khe của thị trường. Thay vì những gói lớn hợp đồng du lịch trong và ngoài nước, doanh nghiệp này mở thêm nhiều tour nhỏ cho đối tượng học sinh vui học hè hay các hình thức du lịch điền dã không nặng về chi tiêu mà thiên về khám phá văn hoá, con người…

Có những biện pháp vốn được coi là “khó nhai” như “làm cuốn chiếu, được đến đâu thu chặt nợ đến đó”. Đây là cách làm được ông Hoàng Minh Phương, Tổng giám đốc Công ty cổ phần Lilama - Thí nghiệm cơ điện triệt để áp dụng. Ông Lê Khắc Hiệp, Chủ tịch HĐQT Công ty Vincom vốn được coi là một “đại gia” trong đầu tư, lúc này cũng “bật mí” phải thắt chặt dự án, giãn tiến độ các dự án chưa cần thiết. Tránh “ăn đong” là giải pháp đi đầu của ông Hiệp…

Ngoài xu thế chung đó, có những doanh nhân dũng cảm chọn con đường không dễ đi cho doanh nghiệp mình. Trong bối cảnh các yếu tố đầu vào tăng, ông Nguyễn Công Suất, Giám đốc Công ty Chế biến dầu thực vật và thực phẩm Việt Nam (cha đẻ của viên dầu gấc Vinaga) cho biết, ông quyết tâm chấp nhận lỗ, không tăng giá các mặt hàng của mình như một sự chia sẻ khó khăn với người tiêu dùng, với cộng đồng.

Cá biệt, theo chuyên gia kinh tế Phạm Chi Lan, trong khi Nhà nước đang nỗ lực giảm nhập siêu vẫn có những doanh nghiệp nhập về nước những chiếc xe ôtô siêu sang, máy bay… Đã đành doanh nhân cũng cần khẳng định thương hiệu qua phương tiện đi lại, vật dụng sở hữu…, nhưng lúc này cách tích cực nhất là cùng “thắt lưng buộc bụng”, nỗ lực “đẩy” nền kinh tế vượt qua giai đoạn khó khăn. Và xung quanh chúng ta, có rất nhiều những doanh nhân đang mỗi ngày tìm một cách đi, một con đường để vượt khó, vì đơn giản, họ không chỉ sống cho bản thân, cho gia đình mình, mà phía sau họ còn là số phận của hàng trăm, hàng ngàn người lao động đang làm việc trong doanh nghiệp với mong muốn chính đáng về một cuộc sống tốt đẹp hơn.