Đã hơn 3 tháng sau khi các Cty vận tải có tàu đậu bốc dỡ hàng tại cảng Gò Dầu, huyện Long Thành, tỉnh Đồng Nai, phản ánh về tình trạng vỏ tàu bị nước sông Thị Vải ăn mòn thì các cơ quan chức năng địa phương vẫn chưa đưa ra được lời giải thích thuyết phục. Thay vào đó, "trái bóng trách nhiệm" được đá lên trên cho Bộ TN-MT.

Đậu một đêm, sơn vỏ tàu biến màu

Đây là khẳng định của một Cty đường biển lớn nhất Nhật Bản trên bản tin MSI Marine, số ra ngày 11/6/2008. Cụ thể, bản tin này đã mô tả hiện tượng đổi màu lớp sơn bảo vệ phần dưới thân tàu và lớp vỏ ngoài thân tàu bị ăn mòn đối với hầu hết các tàu ra vào cảng Gò Dầu từ năm 2007. Cụ thể, độ dày của lớp vỏ ngoài của một số tàu vận tải thường xuyên ra vào cảng Gò Dầu trên sông Thị Vải đã mỏng đi khoảng 40%; lớp sơn bảo vệ màu đỏ của một số tàu chỉ sau một đêm đã chuyển sang màu đen khi đậu trên dòng sông đen Thị Vải. Để tìm hiểu sự tác động của nước sông Thị Vải đối với việc ăn mòn kim loại, một Cty có nhà máy trong khu công nghiệp Gò Dầu đã thử kiểm tra mức độ ăn mòn của nước sông bằng cách đặt 2 tấm sắt xuống nước. Một tấm đặt ngay khu vực cảng Gò Dầu, một tấm ở đoạn sông khác cách xa vài cây số. Sau 3 ngày, tấm sắt đặt ở cảng Gò Dầu đã bị gỉ sét và mặt trên xuất hiện một lớp bụi mạt màu nâu; sau 7 ngày thì độ gỉ sét càng lớn, tấm bản sắt xuất hiện một số lỗ thủng nhỏ, trong khi tấm sắt kia mức độ ăn mòn ít hơn.

Đại diện Cty phân bón Việt Nhật (có nhà máy đặt tại khu công nghiệp Gò Dầu) cho biết: Trước khi thông tin về hiện tượng vỏ tàu bị nước sông Thị Vải "ăn mòn" được công bố trên bản tin MSI Marine, nhiều chủ tàu thuyền của Nhật Bản đã e ngại và từ chối các hợp đồng vận chuyển nguyên liệu sản xuất cho nhà máy qua cảng Gò Dầu.

Còn chờ khảo sát

Ngay sau khi các chủ tàu có văn bản phản ánh về hiện tượng này, đầu tháng 7/2008, Sở Tài nguyên - Môi trường Đồng Nai đã có buổi họp khẩn bàn hướng giải quyết. Kết quả của buổi họp khẩn này là... chờ hướng dẫn của Bộ Tài nguyên - Môi trường.

Song song đó, trả lời về thắc mắc của các Cty về việc nồng độ các chất gây ô nhiễm trong nước sông Thị Vải có liên quan gì đến việc vỏ tàu bị ăn mòn, ông Phan Văn Hết - Phó Giám đốc Sở Tài nguyên - Môi trường Đồng Nai cho rằng việc gây ô nhiễm và khắc phục tình trạng ô nhiễm sông Thị Vải không chỉ là trách nhiệm riêng của tỉnh Đồng Nai. Trong khi đó, một số nhà khoa học đã từng làm công tác điều tra, khảo sát và quan trắc nước sông Thị Vải, đều thừa nhận là nước sông Thị Vải có ô nhiễm cục bộ. Thậm chí đoạn sông dài 10 km từ xã Long Thọ đến huyện Phú Mỹ đã hoàn toàn chết hẳn, không sinh vật nào có thể sống trong làn nước đen ô nhiễm.

Không phải đến khi vỏ tàu bị ăn mòn, người ta mới chú ý đến tình trạng ô nhiễm của sông Thị Vải. Từ năm 2006, Cục Bảo vệ môi trường đã xác định năm khu vực ô nhiễm chính trên sông Thị Vải, trong đó có đoạn qua cảng Gò Dầu. Các nhà khoa học làm công tác điều tra, khảo sát và quan trắc nước trên dòng sông này cũng thừa nhận tình trạng ô nhiễm nghiêm trọng ở đây.

Và trong khi các ngành chức năng đang trình văn bản, đang báo cáo và chờ ý kiến chỉ đạo thì sông Thị Vải tiếp tục oằn mình vì nước thải ô nhiễm và DN tiếp tục gặp khó khăn trong vận chuyển hàng hóa khi các Cty vận tải từ chối cho tàu vào cảng Gò Dầu vì sợ nước sông "ăn mòn" vỏ tàu.

Thế Anh