Theo các doanh nghiệp Nhật Bản thì những bất ổn kinh tế về mặt ngắn hạn không gây ảnh hưởng nhiều đối với việc xây dựng kế hoạch kinh doanh tại Việt Nam. Mặc dù, hiện nay Việt Nam đang phải đối mặt với một số khó khăn về kinh tế nhưng vẫn có nhiều doanh nghiệp Nhật Bản tìm hiểu các thông tin về cơ hội đầu tư ở quốc gia có hơn 80 triệu dân số này.

Lạm phát không phải là rào cản!

Triển vọng kinh tế của Việt Nam về mặt trung và dài hạn rất khả quan. “Theo thống kê của chúng tôi, số lượng thành viên của Hiệp hội Doanh nghiệp Nhật Bản tại Việt Nam đang tăng lên. Nhà đầu tư Nhật Bản vốn rất cẩn thận trước những biến động kinh tế nhưng họ vẫn xem Việt Nam là một địa chỉ đầu tư tiềm năng” - ông Tsuyoshi Togami, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp Nhật Bản tại Việt Nam, trưởng đại diện MERUBENI tại Việt Nam cho biết trong buổi trò chuyện với TS Vũ Tiến Lộc – Chủ tịch VCCI trước Hội thảo Quốc gia lần thứ nhất "Chương trình hành động về Phát triển Công nghiệp phụ trợ Việt Nam".

Theo ông Tsuyoshi Togami, lạm phát không hẳn là một trở ngại quá lớn cản trở sự mở rộng đầu tư của doanh nghiệp. Với những doanh nghiệp lớn, có kinh nghiệm thì đều có những dự báo và phương án dự phòng để hạn chế tối đa những ảnh hưởng xấu từ những biến động kinh tế. Tuy nhiên, điều khiến cho các doanh nghiệp lo lắng nhất chính là những chuyển biến khó dự báo trước. Ví dụ như sự biến động của tỷ giá VND/USD vừa qua. “Những biến động quá mạnh và quá nhanh, khiến cho doanh nghiệp khó thích ứng kịp” - ông Tsuyoshi Togami nói– “Việc tỷ giá USD/VND dừng ở mức cao hay thấp không quan trọng bằng sự ổn định. Tỷ giá có thể tăng hay giảm nhưng không phải là quá bất thường”. Hiện nay, hầu hết các doanh nghiệp ít nhiều đều phải chịu những tác động nào đó của nền kinh tế, tuy nhiên,“về trung và dài hạn vẫn rất sáng sủa”. Việt Nam đang có nhiều lợi thế để thu hút các nhà đầu tư kể cả các nhà sản xuất công nghiệp. Ông Nobuhiko Murakami – TGĐ Toyota Việt Nam nói: “Về ngành chế tạo ở Việt Nam chia thành hai khu vực. Ở khu vực thị trường tiêu thụ, Việt Nam chắc chắn là một thị trường rất hấp dẫn với 80 triệu dâu số. Sang khu vực cơ sở sản xuất, trình độ lao động của công nhân Việt Nam khá cao so với khu vực Châu Á. Đặc biệt, theo kinh nghiệp của tôi, họ làm việc chăm chỉ và rất có hiệu quả”.

 

Theo TS Vũ Tiến Lộc, VCCI sẽ đề đạt với các lãnh đạo Chính phủ về việc phối hợp với các bộ ngành tổ chức các buổi gặp mặt định kỳ với doanh nghiệp nhằm cung cấp những thông tin chính xác nhất về các chỉ số kinh tế, cơ chế chính sách. Mặc khác, hoạt động này cũng giúp cho doanh nghiệp tránh bị nhiễu thông tin từ các nguồn khác cũng như điều chỉnh kế hoạch kinh doanh phù hợp với điều kiện mới.

Công nghiệp phụ trợ mang tính quyết định

Khả năng cạnh tranh kém đối với nhiều mặt hàng sản xuất trong nước là một trong những vấn đề cốt yếu mà Việt Nam cần phải nhanh chóng giải quyết. Ông Nobuhiko Murakami cho rằng: “Khó khăn nhất hiện nay với các doanh nghiệp ở khu vực chế tạo là công nghiệp phụ trợ của Việt Nam chưa phát triển”.

Điều này rất quan trọng nhất, nó quyết định rất nhiều đến khả năng cạnh tranh của hàng hóa sản xuất tại Việt Nam sau khi kết thúc lộ trình cắt giảm thuế quan theo thỏa thuận WTO. Hiện nay nhiều doanh nghiệp đã phải đưa ra những phân tích về khả năng và hiệu quả kinh doanh cho đến thời điểm cắt giảm. Với mặt hàng điện tử, thời hạn kết thúc lộ trình cắt giảm thuế quan là năm 2012. Trên các cơ sở phân tích của mình, Sony Việt Nam nhận định đến thời điểm đó họ ít có khả năng cạnh tranh với các mặt hàng nhập khẩu nên quyết định chuyển hướng kinh doanh.

Với những doanh nghiệp sản xuất ô tô như Toyota lộ trình kết thúc cắt giảm thuế là năm 2018. Cho đến lúc đó, họ phải sản xuất ra được những sản phẩm có khả năng cạnh tranh về giá thành và chất lượng với hàng nhập khẩu từ các quốc gia khác như từ Thái Lan, Indonesia - những đất nước có 30 – 40 năm kinh nghiệm so với thời gian 5 – 10 năm ở Việt Nam. Nếu thế, ngành công nghiệp phụ trợ Việt Nam phải phát triển để cung cấp thiết bị cho nhà sản xuất. Việc lắp ráp xe tại Toyota Việt Nam phải phụ thuộc vào việc nhập khẩu phần lớn linh kiện từ Toyota Nhật Bản đã dẫn đến chi phí đầu vào cao hơn do phải chịu thuế, cước vận chuyển…. khiến cho khả năng cạnh tranh của nhà sản xuất này trở nên kém hơn.

Lý giải về lý do công nghiệp phụ trợ vẫn chưa phát triển ở Việt Nam, ông Nobuhiko Murakami cho rằng, việc đầu tư vào lĩnh vực này đòi hỏi phải đầu tư rất lớn. Hiện nay, lĩnh vực xe hai bánh, Việt Nam đã bắt đầu sản xuất được nhiều thiết bị phục vụ cho lắm ráp. Sở dĩ như vậy là vì sức tiêu thụ rất lớn. Các xe máy của Honda được sử dụng nhiều ở Việt Nam nên họ có thể xây dựng công nghiệp phụ trợ đi kèm. Nhưng ở lĩnh vực ô tô thì rất khó, do sức tiêu thụ trên thị trường chưa đủ lớn. “Việc phát triển công nghệ phụ trợ bao giờ cũng đi song song với phát triển tiêu dùng”. Theo ông Nobuhiko Murakami, hiện nay giá trị gia tăng của Toyota Việt Nam chỉ nằm ở mức 15 – 35%, trong khi mức đó ở Indonesia và Thái Lan lên đến khoảng 90%. 

 Thủy Nguyên