Theo ông Henry D. Fahman, để tham gia vào thị trường chứng khoán Mỹ, các doanh nghiệp Việt Nam phải chú trọng đến các vấn đề  kiểm toán, kế toán và hồ sơ tài chính. Vì các doanh nghiệp Việt Nam thường mất rất nhiều thời gian để chuyển các khâu này sang dạng phù hợp với yêu cầu của thị trường Mỹ.

Ông Henry D. Fahman – hiện đang là Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng giám đốc công ty Providential Holdings, Inc, - Công ty chuyên tư vấn và thực hiện thủ tục đưa các doanh nghiệp Việt Nam tham gia niêm yết trên TTCK Mỹ và tiếp cận các nguồn vốn quốc tế. DĐDN đã có cuộc trò chuyện với ông xung quanh vấn đề các doanh nghiệp Việt Nam cần làm để tham gia vào các thị trường niêm yết quốc tế. Ông Henry D. Fahman nói: “Với tiềm lực vốn không lớn, kinh nghiệm còn ít trước khi tham gia thị trường Mỹ, các doanh nghiệp Việt Nam nên chọn tư vấn và phải có nghiên cứu kỹ về thị trường, nhất là phải biết chọn thị trường nào phù hợp với khả năng tài chính của mình”.

Khi thị trường chứng khoán trong nước khó khăn, khả năng thanh khoản đang chậm lại, nhiều doanh nghiệp Việt Nam đã bắt đầu quan tâm tới việc niêm yết trên TTCK Mỹ. Đây là một cách để doanh nghiệp tận dụng sự đa dạng và ổn định của thị trường Mỹ nhằm tìm kiếm thêm các nguồn đầu tư mới. Theo ông Henry D. Fahman, hiện nay đã có 4 công ty thông qua công ty Providential Holdings, Incđể niêm yết trên thị trường chứng khoán Mỹ, đó là: CAVICO Corp (CVIC), công ty Đại Dũng (TP. Hồ Chí Minh); công ty Cát Thái; công ty Nam Kim…ngoài ra còn 3 công ty nữa cũng đang chuẩn bị các thủ tục để chuẩn bị niêm yết.

- Các doanh nghiệp doanh nghiệp Việt Nam cần phải lưu ý những vấn đề gì khi tham gia vào TTCK Mỹ, thưa ông?

Quan trọng nhất là vấn đề kiểm toán, kế toán, hồ sơ tài chính của các doanh nghiệp Việt Nam. Đây là các khâu mà doanh nghiệp Việt Nam thường tốn nhiều thời gian để chuyển sang dạng phù hợp với yêu cầu của thị trường Mỹ. Như công ty CAVICO, khi quyết định niêm yết trên thị trường Mỹ, thời gian kiểm toán kéo dài khá lâu. Tuy nhiên, khi đã qua giai đoạn này thì mọi việc sẽ dễ dàng hơn.

Theo ông Henry D. Fahman, ít nhất phải sang năm 2009 thì thị trường chứng khoán Việt Nam mới tăng điểm một cách đáng kể.

Bên cạnh đó, các doanh nghiệp cũng cần phải có một người đại diện cho công ty thông thạo ngoại ngữ chuyên ngành để việc trao đổi, quản lý có thể linh động hơn.

- Vậy để khâu kiểm toán, kế toán và hồ sơ tài chính được minh bạch và rõ ràng hơn các doanh nghiệp Việt Nam  có nhất thiết phải thuê kiểm toán nước ngoài không, hay họ có thể nhờ các đơn vị kiểm toán trong nước?

Đương nhiên là phải kiểm toán quốc tế rồi. Ở Việt Nam cũng đã có một số công ty kiểm toán nước ngoài được thị trường chứng khoán Mỹ, cơ quan giám sát kiểm toán Mỹ chứng nhận, ví dụ: Price Waterhouse Coopers… Hiện tại các doanh nghiệp như CAVICO hay Đai Dũng của Việt Nam đã mời một số công ty kiểm toán của Mỹ sang thực hiện việc kiểm toán chung với một công ty kiểm toán của Việt Nam.

- Vậy có yêu cầu nào về vấn đề tiềm lực tài chính của các doanh nghiệp khi tham gia niêm yết trên thị trường Mỹ không, thưa ông?

Cũng có những quy định về vấn để tài chính nhưng thật ra không nhất thiết vốn phải rất lớn mới tham gia được. Thị trường Mỹ là thị trường rất đa dạng. Quan trọng là doanh nghiệp muốn niêm yết trên thị trường nào. Nếu như doanh nghiệp chọn tham gia trên thị trường New York thì doanh thu tối thiểu phải đạt khoảng 100 triệu USD. Tương tự, thị trường NADAQ Global doanh thu ít nhất cũng phải ở mức 110 triệu USD. Tuy nhiên, ở những thị trường khác Pink Sheets hay Over the Couter Bulletin Board (OTCBB) lại không đòi hỏi quá cao mức doanh thu của doanh nghiệp. Trung bình chỉ khoảng 40-50 triệu USD trở lên. Theo tôi, quan trọng là các doanh nghiệp nên nghiên cứu kỹ trước khi tham gia. Với những doanh nghiệp nhỏ nhưng tiềm năng phát triển lớn, đã có thương hiệu thì dù vốn ít chúng tôi cũng có thể hỗ trợ tham gia thị trường.

Lý do là các ngân hàng đầu tư muốn chọn những công ty đã có quá trình hoạt động, có doanh thu cao thì dễ thu thu hút các nhà đầu tư Mỹ. Còn nếu doanh nghiệp nhỏ quá thì sẽ phải tốn nhiều thời gian để quảng bá, thu hút giới đầu tư Mỹ.

- Như ông đã biết, các doanh nghiệp Việt Nam đa số là DNNVV, nếu muốn tham gia vào thị trường Mỹ, ông khuyên họ nên tham gia vào trung tâm nào?

Tuỳ theo khả năng của mình mà các doanh nghiệp nên chọn tham gia vào thị trường phù hợp. Như tôi đã nói ở trên, nếu doanh nghiệp lớn thì có thể tham gia vào thị trường NASDAQ hay New York còn nếu công ty vừa vừa thì tham gia vào Pink Sheets để làm quen với thị trường trước, sau khi làm kiểm toán xong thì tham gia vào Over the Couter Bulletin Board. Một số công ty của Trung Quốc cũng bắt đầu từ việc tham gia vào Over the Couter Bulletin Board, sau khoảng 1-3 năm họ mới tham gia vào NASDAQ hay New York.

Việc đi từng bước sẽ tốt hơn cho các doanh nghiệp Việt Nam để vừa làm quen, vừa nghiên cứu thị trường. Khi đã có “vốn” kinh nghiệm nào đó thì việc vào những thị trường lớn sẽ thuận lợi hơn. Nếu tham gia vào NASDAQ ngay sẽ rất khó cho doanh nghiệp.

- Quay lại vấn đề thị trường chứng khoán Việt Nam. Trong thời điểm và bối cảnh thị trường hiện nay, ông có lời khuyên nào cho các nhà đầu tư Việt Nam không?

Thực sự có nhiều nhà đầu tư Việt Nam trước đây tham gia vào thị trường chứng khoán với tính chất là “lướt sóng”, mua vào và bán ra nhanh. Điều này có ảnh hưởng rất lớn đến thị trường. Nếu chỉ tham gia mang tính chất “lướt sóng” thì chắc chắn chiến lược và tâm lý nhà đầu tư khác so với những nhà đầu tư tham gia dài hạn. Nhưng nếu tham gia lâu dài, thì nhà đầu tư phải nghiên cứu kỹ công ty mà mình đầu tư, ở trong ngành hoạt động nào, thị phần thị trường ra sao, trình độ quản lý của công ty, đối tượng cạnh tranh với công ty đó là ai?... Nói chung là nhà đầu tư phải nắm chắc được các yếu tố đó, nếu công ty đó nằm trong “Top 10” của ngành đó thì nhà đầu tư có thể yên tâm đầu tư.

Lời khuyên của tôi cũng trở lại điều căn bản, đó là nếu là nhà đầu tư “lướt sóng” thì phải là người nhanh nhạy với thị trường, bắt kịp xu hướng lên xuống của thị trường để mua vào, bán ra. Còn nếu đầu tư lâu dài phải chọn công ty thực sự có chất lượng để đầu tư.

- Theo ông, trong thời gian tới Thị trường chứng khoán Việt Nam sẽ phát triển theo hướng nào?

Theo tôi, từ nay tới cuối năm thị trường chứng khoán Việt Nam sẽ không có thay đổi gì quá lớn, nhưng sẽ không giảm nhiều. Tuy nhiên, thị trường phụ thuộc vào việc điều chỉnh kinh tế vĩ mô, như các vấn đề về lạm phát, lãi suất ổn định và giảm xuống mới có yếu tố kích thích phát triển được. Nếu lạm phát, lãi suất cao thì các doanh nghiệp sẽ gặp nhiều khó khăn do đó việc kích thích đầu tư của doanh nghiệp sẽ gặp nhiều khó khăn.

Tôi dự đoán, ít nhất phải sang năm 2009 thì thị trường chứng khoán Việt Nam mới tăng điểm một cách đáng kể.

- Xin cảm ơn ông! 

Giao dịch của TTCK Hoa Kỳ

 Quốc Anh thực hiện