Bên cạnh nhiệm vụ phát triển thuê bao, giờ đây các mạng di động cũng tham gia vào việc phân phối điện thoại di động (ĐTDĐ), cạnh tranh trực tiếp với các công ty hoạt động chính trong mảng phân phối điện thoại di động.
Từ sự bất đắc dĩ
Chính thức cung cấp dịch vụ di động vào năm 2003, có thể nói SFone không chỉ là mạng di động CDMA đầu tiên của Việt Nam tham gia vào thị trường thông tin di động mà còn là mạng di động đầu tiên kiêm nhiệm luôn cả việc phân phối các dòng điện thoại công nghệ CDMA cho khách hàng của mình. Khi đó, công nghệ CDMA mà S-Fone tiên phong triển khai chưa có SIM riêng và không tương thích với hầu hết các loại thiết bị đầu cuối đã có mặt trên thị trường nên máy đầu cuối CDMA lúc ấy khá hiếm hoi về chủng loại, mẫu mã.
Chính vì vậy, nhà phát triển mạng S-Fone đã phải tìm hướng liên kết với các hãng sản xuất thiết bị công nghệ CDMA lớn như Samsung, Motorola... để cho ra đời những mẫu mã đa dạng, có hình thức và tính năng đáp ứng nhu cầu của người tiêu dùng.
Cũng nhằm đa dạng hoá hơn nữa sản phẩm máy đầu cuối của mình, ngoài các sản phẩm của Samsung và Motorola, các mạng CDMA đã tiến hành đặt hàng nhập về thêm các thương hiệu điện thoại di động (ĐTDĐ) CDMA như Kyocera, Huawei, ZTE, Alcatel… Và một điều tất yếu là khi nhập về các thương hiệu trên, do không có nhà phân phối chính thức ở Việt Nam nên nhà phát triển mạng phải đảm nhiệm luôn việc phân phối cho các hãng này.
Thêm vào đó, do lượng thuê bao của mạng CDMA còn khiêm tốn, ít khách hàng nên các cửa hàng điện thoại di động bán lẻ không hào hứng cho việc mở rộng chủng loại máy đầu cuối di động vốn chỉ dành cho mạng GSM đã rất ê hề. Chính vì vậy, người dùng di động công nghệ CDMA đã mặc nhiên hiểu rằng, nếu muốn mua máy đầu cuối thì chỉ có thể đến cửa hàng của chính nhà mạng cung cấp dịch vụ cho mình.
Rút kinh nghiệm từ bậc đàn anh đi trước, hai nhà mạng công nghệ CDMA ra đời sau là EVN Telecom và HT Mobile cũng chọn hình thức vừa cung cấp dịch vụ vừa kiêm luôn phân phối máy đầu cuối cho khách hàng của mình.
… đến cạnh tranh thực sự
Cho tới thời điểm này, ba nhà mạng GSM là VinaPhone, MobiFone và Viettel cũng đã có những chiến lược riêng của mình để tham gia vào thị trường phân phối.
Đi đầu phải kể tới Viettel. Ngay từ khi chưa chính thức gia nhập thị trường di động Việt Nam, năm 2003, Viettel đã tham gia phân phối. Khi đó Viettel được nhà sản xuất thiết bị viễn thông Pháp Alcatel chỉ định là nhà phân phối độc quyền máy đầu cuối di động cho hãng tại Việt Nam. Nhưng thời điểm đó thương hiệu ĐTDĐ Alcatel đã không phát triển thành công nên Viettel đã không gây được sự chú ý trong xã hội.
Phải chờ đến khi mạng di động Viettel Mobile ra đời, cùng với những bước tiến ấn tượng, trở thành 1 trong 3 “đại gia” của làng viễn thông Việt Nam thì việc phân phối thiết bị đầu cuối mới thực sự được họ quan tâm. Viettel đã chính thức tham gia vào thị trường kinh doanh thiết bị đầu cuối di động từ cuối năm 2006. “Vì là nhà khai thác dịch vụ di động, nên Viettel muốn gắn thêm bán lẻ di động để cung cấp “dịch vụ trọn gói” - đây là quan điểm được Viettel đưa ra khi tham gia vào thị trường phân phối điện thoại di động.
Trong năm 2007, Viettel đã quyết định mua lại một phần hệ thống bán lẻ ĐTDĐ toàn quốc của Nettra. Cũng năm này, Viettel đã đồng loạt khai trương hệ thống siêu thị ĐTDĐ của họ trên toàn quốc. Tham vọng trở thành nhà phân phối số một, cả bán lẻ và bán sỉ sản phẩm này tại Việt Nam đã được họ khẳng định. Hết năm 2007, Viettel đã có trong tay hơn 600 cửa hàng và khoảng 80 siêu thị bán ĐTDĐ.
Ông Đỗ Ngọc Cường, Giám đốc Công ty Thương mại và xuất nhập khẩu Viettel cho biết, trong năm 2007, doanh nghiệp này đã đạt được mức tăng trưởng rất cao đối với mặt hàng ĐTDĐ. Trong 6 tháng đầu năm 2007, số máy bán ra của Viettel đã chiếm 10% thị trường. Và con số này đã tăng lên 16% vào quý 3/2007.
Bên cạnh việc phát triển hệ thống phân phối, Viettel cũng liên tục bắt tay với các nhà sản xuất thiết bị đầu cuối di động để trở thành nhà phân phối sản phẩm độc quyền cho họ tại Việt Nam. Đầu tháng 4/2008, Viettel đã trở thành nhà phân phối độc quyền sản phẩm ĐTDĐ Samsung B110.
Dự kiến, đầu tháng 10-2008, Viettel sẽ trở thành đơn vị phân phối máy điện thoại BlackBerry chính hãng tại thị trường Việt Nam. Câu hỏi được đặt ra là, hai mạng di động còn lại là MobiFone và VinaPhone có phản ứng như thế nào trước tình hình này? Dù không chính thức nhưng nhiều nguồn tin cho rằng MobiFone cũng sẽ tham gia vào thị trường phân phối điện thoại di động với dự kiến trở thành nhà phân phối cho Nokia. Cụ thể, cuối năm 2007, MobiFone đã kết hợp với Nokia thực hiện một gói cước mới dành tặng kèm cho khách hàng khi mua các model Nokia 1110i, 1200, 1600, 6030 và 2626.
Trong khi tất cả các nhà mạng khác hầu hết đều đang không chịu ngồi yên trước “miếng bánh ngọt” phân phối ĐTDĐ thì VinaPhone lại hầu như không có động thái gì thể hiện mong muốn thâm nhập vào thị trường này. Động thái duy nhất được công ty này triển khai cách đây đã hai năm khi hợp tác với Motorola và FPT Mobile để phân phối các mẫu điện thoại giá rẻ đến tay người tiêu dùng có kèm sẵn một sim điện thoại VinaPhone trả trước và tài khoản trị giá 100.000đ. Tuy nhiên, từ đó tới nay, chương trình này không còn tiến triển gì thêm.
Trung tuần tháng 7 vừa qua, MobiFone đã khai trương phòng trưng bày lớn nhất của mình tại miền Bắc với tổng diện tích sử dụng gần 500m2. “Cuộc chơi” phân phối xem ra đã tới hồi gay cấn.
Nguyên Lê