Chương trình Sinh viên khởi nghiệp: Cuộc chơi đầy sáng tạo

Hơn bao giờ hết, những cuộc thi hay nói cách khác là việc tạo ra những sân chơi bổ ích cho giới sinh viên đã và đang thu hút mạnh mẽ không chỉ những người trong cuộc mà còn gây được nhiều sự chú ý của cả một cộng đồng giới trẻ cũng như toàn xã hội. Đến nay, qua 6 năm chương trình Sinh viên khởi nghiệp do Báo DĐDN trong vai trò nhà tổ chức chính đang là cuộc chơi thực sự của những nhà sáng tạo trẻ.

Sự hưởng ứng mạnh mẽ của các bạn sinh viên đã hâm nóng bầu không khí của đêm chung kết Chương trình Khởi nghiệp vừa diễn ra tại Nhà hát Bến Thành (TP HCM). Ngay từ 5 giờ chiều, chương trình đã được bắt đầu với những gian hàng đầy ắp ý tưởng bằng chính dự án của thí sinh tham gia tại hội chợ ý tưởng Festival khởi nghiệp.

Nhiều điểm khác biệt

Theo đánh giá của Hội đồng thẩm định Chương trình khởi nghiệp năm nay, BTC đã mang lại nhiều điểm khác biệt trong khâu tổ chức, cách thức xử lý thông tin đề tài và ngay cả sự tiếp thu tham gia của sinh viên thể hiện thông qua các dự án cũng rất rõ nét. Trong đó, tính thực tế và ứng dụng với đời sống xã hội rất cao. Bà Trần Thị Thủy - nguyên Phó Chủ tịch Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), Chủ tịch Hội đồng Doanh nhân nữ Việt Nam, Trưởng BTC cuộc thi khẳng định: "Doanh nghiệp - Doanh nhân là lực lượng xung kích trong sự nghiệp phát triển kinh tế. Vai trò của lực lượng này đã được Đảng và Nhà nước đặt lên vị trí hàng đầu trong tiến trình CNH - HĐH đất nước...”  Với vai trò của mình, VCCI đã ký kết với Trung ương Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh về chương trình hỗ trợ thanh niên lập nghiệp, xác định một trong những hoạt động trọng tâm của thanh niên là thi đua lập nghiệp, góp phần dịch chuyển cơ cấu kinh tế trong điều kiện mới. Trong đó, VCCI đã thực hiện rất nhiều hoạt động nhằm thực hiện trách nhiệm trên và Chương trình Sinh viên khởi nghiệp là một hoạt động cụ thể.

Do có được sự chuẩn bị tốt, tính chuyên nghiệp cao nên năm nay, chương trình đã thu hút được gần 200 dự án của hàng nghìn các em sinh viên đến từ nhiều trường ĐH, CĐ trên toàn quốc. Sự sáng tạo của các em thể hiện qua nhiều dự án tạo thành điểm sáng trong cuộc thi năm nay. BTC đã chọn được 12 dự án vào vòng chung kết và đồng thời có 4 dự án được lên thuyết trình trong đêm chung kết, trao giải. Trước khi diễn ra thuyết trình, Tiến sĩ Nguyễn Thị Sơn -Trưởng ban thẩm định cuộc thi nói: "Tất cả các dự án tham gia thuyết trình năm nay đều có tính thực tế và thuyết phục rất cao. Các em đã nhìn nhận thẳng vào các vấn đề mà xã hội đang cần. Thậm chí, có dự án mang lại tầm nhìn lớn".

Sôi nổi và hào hứng

Sự hào hứng và được mong chờ nhất là phần thuyết trình của các dự án, cùng chất vấn của hội đồng thẩm định cuộc thi. Dự án đầu tiên được lựa chọn lên thuyết trình là của sinh viên Lê Thị Cẩm Vân đến từ Trường ĐH Vinh - với tiêu đề "Sản xuất kinh doanh các sản phẩm từ trầm hương". Tuy với một thân hình nhỏ bé, vẻ ngoài hơi nhút nhát của một cô gái xứ Nghệ nhưng Cẩm Vân đã mang đến cho cả hội trường mùi trầm hương tỏa đến từ chính quê hương mình. Điều mà dự án của cô hướng đến chính là giải quyết những thách thức về sự đói nghèo, việc làm, việc chuyển đổi đất nông nghiệp sang các mục đích sử dụng khác, những khoảng cách thu nhập giữa nông thôn, thành phố ngày càng giãn ra. Sau luỹ tre làng xanh biếc kia là thực trạng của những người nông dân kham khổ, thanh niên rời xa mái trường từ rất sớm để lên thành phố làm thuê. Tương lai của họ vẫn còn đang là ẩn số, họ gửi lại trên đồng quê bao nỗi nhọc nhằn chủ yếu cho chị em phụ nữ. Do vậy, Cẩm Vân đã trăn trở rất nhiều với những mong muốn và quyết tâm đóng góp một phần bé nhỏ làm thay đổi nông nghiệp nông thôn, ít nhất là tại quê hương mình: huyện Hương Khê - tỉnh Hà Tĩnh với lợi thế về cây trầm hương được đánh giá là cho chất lượng trầm tốt nhất trên thế giới. Cẩm Vân đã được Hội đồng Thẩm định đánh giá rất cao, bởi tầm nhìn của dự án về tương lai loài gỗ quý trầm hương đang được trồng và phát triển mạnh mẽ tại Việt Nam.  

Không khí của đêm chung kết được nâng cao hơn khi Dự án phát triển mạng xã hội truyền hình chong chóng tivi - của các tác giả đến từ Hà Nội. Sự khác biệt lớn nhất của dự án này so với bản thuyết trình đầu tiên đó chính là số thành viên tham gia thuyết trình có đến 5 người, gồm Nguyễn Nhật Mai, Lê Chung Hiếu, Hoàng Thị Ngọc Quỳnh, Phạm Mai Liên, Nông Đàm Tuấn Linh. Nhưng cả nhóm đã mang lại khái niệm rất mạnh mẽ về mạng xã hội ảo của Việt Nam cũng như thế giới và khẳng định để một mạng xã hội thành công thì phải mang lại cho người sử dụng hai thứ: lợi ích giải trí và giá trị thực tiễn (lợi nhuận). Do đó, việc hiện thực hóa ý tưởng về một mạng xã hội với hàng triệu thành viên, trở thành lựa chọn quảng cáo hàng đầu của các DN - mang tên "Mạng xã hội truyền hình www.chongchongtv.com" (mạng CCTV). Điểm khác biệt của dự án, đó là CCTV giải quyết được bài toán "giá trị thực tiễn" nêu trên bằng cách thu hút người sử dụng vào những tính năng quảng cáo đơn giản. Những cư dân trẻ tuổi của Mạng CCTV sẽ có cơ hội trở thành những nhà kinh doanh, kiếm được lợi nhuận bằng cách phát các clip quảng cáo của các doanh nhiệp có nhu cầu ngay trên hệ thống kênh riêng của mình. Khi đó, CCTV với vai trò là người trung gian giữa các doanh nghiệp và người sử dụng sẽ thu được một nguồn lợi nhuận không nhỏ khi mạng xã hội ngày một lớn mạnh với đông đảo thành viên. Ngay sau khi thuyết trình, dự án đã nhận được sự tán dương của hầu hết Hội đồng Thẩm định. Đây chính là sản phẩm cần thiết đối với một xã hội đang phát triển của Việt Nam. Đặc biệt là nhu cầu xã hội hóa thông tin đang ăn sâu vào đời sống thường nhật của mỗi gia đình người Việt.

Có lẽ cao trào của đêm chung kết chính là Dự án Wesbsite thương mại luật (OpenLaw) của nhóm tác giả Lâm Vũ Dương, Vũ Ngọc Mỹ Linh, Nguyễn Quốc Bảo đến từ TP HCM. Với lợi thế "sân nhà", nhóm tác giả đã nhận được sự cổ vũ nhiệt tình từ các bạn sinh viên. Nhóm tác giả này đã nhìn nhận thẳng vào những khó khăn của nhiều DN Việt Nam khi tiếp cận với những thông tin về luật pháp. Từ đó OpenLaw được xây dựng với mục đích tạo nên một cộng đồng trực tuyến về luật pháp có quy mô lớn nhất Việt Nam và cung ứng cho khách hàng những dịch vụ hỗ trợ tư vấn luật pháp chuyên nghiệp và uy tín dựa trên sự tổng hợp, phân tích nguồn dữ liệu khổng lồ từ đối tác và khách hàng. Trong bối cảnh như hiện nay thì Wesbsite thương mại luật sẽ giúp cho tất cả các cá nhân từ 16 tuổi trở lên, các tổ chức kinh doanh nhỏ và vừa, các nhà đầu tư trong và ngoài nước có nhu cầu được hỗ trợ về luật pháp, nhằm giải quyết các vấn đề trong cuộc sống và kinh doanh một cách tối ưu. Với dự án này, Công ty được xây dựng với số vốn ban đầu là 200.000.000 VND, trong đó chỉ với 30.000.000 VND tiền mặt cho 3 tháng đầu để xây dựng hoàn chỉnh website, các cơ sở vật chất khá đơn giản sẽ được chúng tôi tận dụng từ nguồn có sẵn. Theo các phân tích tài chính, công ty sẽ đạt được lợi nhuận 77.460.000 VND trong năm đầu tiên và chu kỳ xoay vòng vốn sẽ nhanh chóng diễn ra chỉ sau 1 năm hoạt động. Lợi nhuận sau 5 năm hoạt động được dự đoán gấp 80 lần so với năm đầu tiên. Đồng thời cơ cấu quản lý và nhân sự của Openlaw khá đơn giản bao gồm Giám đốc, nhân viên quảng trị website, nhân viên thiết kế, nhân viên nhập liệu. Với tầm vóc của ý nghĩa xã hội lớn nhưng chi phí thành lập nhỏ và bộ máy gọn nhẹ, đó chính là cơ sở để hội đồng thẩm định đánh giá là tính khả thi của dự án rất cao đồng thời hoàn toàn phù hợp với những mô hình phát triển của bước đầu khởi nghiệp của nhóm dự án này.

Cuối cùng, dự án Cty TNHH khẩu trang gấu trúc (tên thường gọi là Panda) - của các tác giả đến từ Hà Nội: Cao Xuân Cường, Nguyễn Thị Thanh Hào, Đỗ Thị Hương Giang, Nguyễn Thị Hương Quỳnh, Nguyễn Quốc Hưng. Bằng cách đánh giá từ thực tế và nghiên cứu khoa học, nhóm tác giả đã thẳng thắn nhìn nhận về một thực trạng mà cả xã hội đang rất quan tâm là vấn nạn ô nhiễm môi trường toàn cầu và tìm ra giải pháp thiết thực cho người dân. Với bản thuyết trình khá kỹ về quy mô dự án, tính cạnh tranh, khả thi, tính xã hội hóa cao của dự án đã làm nổi bật được sự hấp dẫn đối với các nhà đầu tư.

Tuy nhiên, với những trải nghiệm thực tế của các thành viên hội đồng thẩm định - hầu hết là các doanh nhân đã có bề dày hoạt động trong nhiều lĩnh vực khác nhau - đã thẳng thắn chỉ ra những điểm yếu cần khắc phục. Trong đó, để đi đến được thành công thì điểm cần nhất phải bổ sung thêm những bài học từ kinh nghiệm thực tế trong mỗi dự án.

Nhóm PV TP HCM thực hiện