Nhìn vào kết quả kinh doanh 9 tháng đầu năm của CTCK đã gây nhiều bất ngờ, các công ty chứng khoán lớn với khoản lỗ lên tới hàng trăm tỷ đồng. Chi phí để duy trì hoạt động của một công ty chứng khoán là 1,5 - 2 tỷ đồng một tháng, trong khi doanh thu từ môi giới chỉ đạt khoảng 500 triệu mỗi công ty. Tuy nhiên, khoản lỗ lớn nhất của các công ty chứng khoán đó là từ hoạt động tự doanh.
Năm 2008, SSI vẫn ghi nhận mức lãi 300 tỷ đồng, dù chỉ đạt 60% kế hoạch đề ra. Tuy nhiên khoản lãi này có được cũng là nhờ vào việc mua bán trái phiếu, chứ không phải lợi nhuận từ mua bán cổ phiếu trên thị trường chứng khoán.
Ông Nguyễn Duy Hưng, Chủ tịch HĐQT Công ty chứng khoán SSI cho biết: "Tự doanh thị trường xuống nên không ai có lợi nhuận, chúng tôi may mắn có lợi nhuận từ tỷ giá biến động, thời điểm nước ngoài bán trái phiếu. Chúng tôi mua rất nhiều trái phiếu để có lợi nhuận công bố".
Tuy nhiên số tiền lỗ từ việc thị trường sụt giảm năm qua đã "gặm nhấm" phải đến 30 - 40% vốn chủ sở hữu của các công ty.
Đặc biệt, trong bối cảnh thị trường Việt Nam vô cùng ảm đạm, số lượng công ty chứng khoán thì nhiều. Sáp nhập và phá sản là xu hướng tất yếu, mà ngay cả các nhà đầu tư trên thị trường có thể cảm nhận rõ. Không đặt mục tiêu tăng trưởng, duy trì hoạt động trong giai đoạn khó khăn này là cái đích chung của hầu hết các công ty chứng khoán trong năm 2009.
Để vượt qua giai đoạn khủng hoảng và khó khăn này, theo các nhà kinh tế học, co hẹp quy mô hoạt động lại, nhằm cắt giảm chi phí, được coi là giải pháp kinh điển nhất.
TS Trần Đoàn Kim - Khoa Quản trị Kinh doanh, - ĐHQGHN: "Tôi nghĩ rằng việc các công ty phá sản hay sát nhập năm 2009 là có, tuy nhiên không phải nhiều. Điều mà các công ty nên làm là cắt giảm chi phí về nhân sự để có thể cầm cự được".
Tuy nhiên, để tồn tại, thì các công ty cũng lại vẫn phải tính đến bài toán đầu tư để phát triển lâu dài. Mục tiêu của một tổ chức kinh doanh là lợi nhuận và để đạt mục tiêu thì các CTCK phải giữ chân được càng nhiều nhà đầu tư.
Theo ông Nguyễn Thanh Kỳ, Tổng thư ký Hiệp hội kinh doanh chứng khoán: "Đối với các công ty chứng khoán năm nay là năm tệ hại nhất, hầu như các công ty đều hoạt động trong trạng thái cầm chừng, lượng giao dịch giảm tới 2/3…..khả năng phá sản lớn, khoảng 30% sẽ sát nhập hoặc giải thể trong thời gian tới".
Các chuyên gia dự báo rằng năm 2009 sẽ còn khó khăn hơn nữa đối với các CTCK. Người ta ví von rằng, hiện tất cả các công ty chứng khoán đang cố nín thở, và cũng chỉ có thể nín thở chờ đợi. Quan trọng là người nào có thể nín thở lâu nhất.
N.Phương tổng hợp