Trong cuộc gặp mặt các nghị sĩ doanh nhân vào kỳ họp Quốc hội đầu tiên của khóa XII tại VCCI có một "khoảng thư giãn" được nhiều người chờ đợi – đó là chương trình văn nghệ "cây nhà lá vườn" của chính các doanh nhân. Thì cũng giống như mọi người – Doanh nhân cũng có nhu cầu thể hiện mình ở một khía cạnh khác. Nhưng tôi và không ít người đã giật mình khi anh Nguyễn Văn Bình – Chủ tịch HĐQT, Tổng Giám đốc Tập đoàn Thép Việt – Nhật cất tiếng hát. Không chỉ là một giọng ca trời cho. Phải là người có tâm hồn nhạy cảm và sâu sắc lắm mới hát được như thế...
Cũng không lâu để tôi nhận ra cảm nhận ban đầu của mình hoàn toàn chính xác. Sinh năm 1957 – thần tượng của thế hệ anh Bình lúc ấy là những người anh hùng và thi sĩ: “Lưng đeo gươm tay mềm mại bút hoa...”. Vì thế cũng chẳng lấy gì làm ngạc nhiên khi năm 1975 đang học dở lớp 9 anh Bình xin nhập ngũ. Nhưng sức khỏe yếu, một năm sau anh trở về học nốt cấp ba và sang Nga học đại học tại Học viện Nông nghiệp Moscow.
Một chút hồi tưởng, một chút suy tư, anh Bình dường như đang chìm đắm trong “một thời để nhớ“ của mình. “Cả tình yêu trao cuộc sống, mãi mãi ta mến yêu người dù năm tháng qua...”. Bài hát Nga khiến cả lứa thanh niên chúng tôi khi ấy đã sống hết mình - sôi nổi, say mê. Tôi hiểu, tâm hồn Nga, văn hóa Nga có sức ám ảnh con người ta đến thế nào. Phải chăng vì thế mà những khó khăn, thậm chí những cay đắng của cuộc đời cũng không dập vùi nổi con người này. Tôi được biết trước khi trở thành người của ngày hôm ngay, anh Bình đã trải qua nhiều công việc, vị trí trong các cơ quan. Anh cũng đã kịp học nghiêm túc để lấy thêm bằng của Đại học Ngoại thương Hà Nội, khoa Kinh tế đối ngoại của Đại học Tổng hợp Hà Nội. Nền tảng kiến thức cũng như những trải nghiệm bản thân là điều kiện thuận lợi và chín muồi để anh thành lập Cty TNHH Hải Nguyên vào năm 1994 – Cty đầu tiên trong 5 Cty của anh.
- Có vẻ như anh là người thích thử sức mình trong nhiều lĩnh vực – nào thương mại, thép, cơ khí vật liệu xây dựng rồi công nghệ và cả thiết bị thoát hiểm quốc tế? Tôi đặt câu hỏi và hỏi tiếp ngay sau đó: Liệu anh có là người tham vọng quá không?
Anh Bình nói rất nghiêm túc – Tôi biết thế nào là đủ với mình. Vẫn có thêm cơ hội – nhiều là đằng khác nhưng tôi hiểu mình là ai – đang ở đâu và cần gì. Tôi có một nguyên tắc sống và làm việc: Tự biết mình – đừng quá tham vọng – biết thế nào là đủ. Tôi luôn tự nhắc nhở mình – vừa phải thôi, hết sức bình tĩnh, không bao giờ được manh động. Cuộc sống luôn công bằng. Được mất hay đi liền nhau. Trong họa có phúc... Cổ nhân nói – khôn chết, dại chết, biết sống!
Tôi không ngạc nhiên khi nghe anh Bình chia sẻ. Người đi học nước ngoài về như anh những năm 80 của thế kỷ trước mà mang của cải về là mấy tạ sách thì hẳn phải là người biết sống! Lại nghĩ – Phật cũng dạy rằng “Biết thế nào là đủ người ấy sống yên vui”. Nhưng lại hồ nghi – chính mình đã tự nhủ mình bao lần điều ấy – nhưng mà cuộc sống... Thật khó lắm thay. Nhưng cái đủ của mỗi người mỗi khác. Mỗi người có một gánh nặng riêng, một số phận phải mang khác nhau.
- Vừa quản lý tới 5 Cty, vừa thành viên UBKT ngân sách TP Hải Phòng, lại là đại biểu Quốc hội – Ủy viên Ủy ban Kinh tế Quốc hội như thế với anh đã đủ? Anh phân chia công việc như thế nào?
- Tôi nghĩ vẫn là cách biết sống thôi. Là doanh nhân, tôi có thực tế, có kinh nghiệm trong kinh doanh để có thể đại diện cho tầng lớp của mình. Gần công nhân, nhân dân để biết lắng nghe ý nguyện của họ... Và một điều quan trọng với tôi – đó là tính tự chịu trách nhiệm rất cao.
|
Tôi hiểu mình là ai - đang ở đâu và cần gì. Tôi có một nguyên tắc sống và làm việc: Tự biết mình - đừng quá tham vọng - biết thế nào là đủ. |
Tập đoàn của tôi là DN đầu tiên ở Hải Phòng được quản lý bởi hệ thống ISO 14001 chứng nhận bởi tổ chức TUV Cộng hòa Liên bang Đức từ năm 2003 và là DN thứ 2 đăng ký áp dụng tiêu chuẩn quản lý sản xuất kinh doanh ISO 9001-2004 được chứng nhận bởi tổ chức NQA Vương quốc Anh. Có một hệ thống tốt, vận hành đồng bộ và quan trọng là một đội ngũ cộng sự tốt. Tôi cho rằng người quản lý giỏi là người biết giao việc và đặt lòng tin vào đúng chỗ. Tôi đào tạo một người có thể thay tôi vận hành Cty. Anh ta rất trẻ, say mê công việc và được tôi tin cậy. Vì thế, việc ở tập đoàn đỡ hơn rất nhiều. Tôi dành thời gian và tâm sức cho những vai trò dân cử của mình. Không nhận thì thôi nhưng đã nhận thì phải tròn trách nhiệm. Tôi có ý thức với điều này. Tất nhiên trong cách điều hành, người lãnh đạo phải có tầm nhìn xa và không bao giờ bỏ lọt chi tiết.
- Phải chăng điều đó mâu thuẫn nhau – vừa phải nhìn xa lại vừa nhìn ngay dưới chân mình?
Cuộc sống luôn là sự mâu thuẫn. Mỗi một ngày ta sống có nghĩa là cuộc đời ta đã bớt đi một ngày. Bản chất con người cũng vậy. Có khác chăng là ta biết cách xử lý các mâu thuẫn đó với phương cách tối ưu. Chúng tôi sử dụng dây chuyền công nghệ sản xuất thép tự động hóa hiện đại của Nhật, nhưng vẫn không ngừng cải tiến kỹ thuật nhằm đảm bảo sản xuất được sản lượng cao nhất với chất lượng tốt nhất, giảm thiểu ô nhiễm môi trường, đảm bảo sức khỏe cho người lao động cũng như cộng đồng. Khi tôi đầu tư nhiều tỷ đồng xây dựng một công viên cây xanh ngay trong khuôn viên Cty nhiều người không khỏi ngạc nhiên.
- Đấy cũng là một phương cách xử lý các mâu thuẫn của anh. Vả lại mục tiêu của sản xuất của phát triển là gì – nếu không phải là làm cho cuộc sống của con người tốt đẹp hơn?
Đúng. Chúng tôi luôn đảm bảo tính thực thi tình thần coi trọng pháp luật, coi trọng thiên nhiên. Phương châm của Thép Việt – Nhật “Người lao động là tài sản của DN “. Mặt khác họ cũng chính là cổ đông của Cty. Hệ thống quản lý phải minh bạch và phải vì quyền lợi của cổ đông trước hết.
Thêm một điều ngạc nhiên nữa khi tôi biết rằng từ trước tới nay anh Bình không ưa phô trương, hình thức như cái cách người ta vẫn tự PR cho mình và DN mình. Nhà máy của anh chẳng có động thổ hay khánh thành. Cứ âm thầm làm – và làm có hiệu quả. Những thanh thép dập nổi biểu tượng HPS được đăng ký bảo hộ độc quyền SHTT, được kiểm tra về thành phần cơ lý hóa trong phòng thí nghiệm và có giấy chứng nhận VILAS 156 trước khi đến với những công trình. Chính vì chất lượng mà các nhà đầu tư và nhà thầu lớn của các công trình trọng điểm của nhà nước như cầu Thanh Trì, cầu Vĩnh Tuy, cầu Bãi Cháy, Trung tâm Hội nghị quốc gia Hà Nội, cảng Đình Vũ, hầm đèo Hải Vân... đã chọn Thép Việt – Nhật... Biết về sản phẩm của anh, biết chút ít về anh, tôi càng hiểu rằng đằng sau thương hiệu ấy, đằng sau vẻ ngoài của doanh nhân thành đạt “Doanh nhân tiêu biểu 2007” là cả một câu chuyện dài với một cuộc đời không hề bằng phẳng, một cuộc đời biết đâu vẫn ẩn chứa nhiều mâu thuẫn và chắc chắn là dữ dội mặn mòi so với cuộc sống bình thản nhẹ nhàng của phần đông những người như tôi chẳng hạn. Và vì thế, một chút thoáng qua của một vài trang báo như thế này chẳng nói được nhiều nhặn gì.
Là người viết tôi thường tham lam muốn khai thác nhiều hơn. Nhưng anh Bình là người không dễ thổ lộ. Xuất thân từ một gia đình lao động có tới 10 anh chị em – cuộc sống thời bao cấp khốn khó cùng những thăng trầm – và cả những đắng cay đã trải của anh có lẽ đủ tư liệu cho một cuốn tiểu thuyết. Nhưng như anh nói – Tất cả mọi thứ rồi sẽ qua. Cái còn lại là tình người! Thì anh nổi tiếng là người sống tình nghĩa với người thân và bạn bè. Từ mà anh thường dùng là sống không hão. Anh Bình rất quảng giao nhưng bạn thân thì không nhiều. Người thân đến chơi, anh tự tay nấu canh cua bánh đa – món dân dã đặc biệt của Hải Phòng để đãi. Một lần anh họp ở Hà Nội – hẹn chúng tôi đi ăn. Gần trưa anh bảo: “Chị Phượng (Giám đốc TNHH Cty muối Khánh Vinh) bị mệt – chúng ta đến ăn ở khách sạn với chị cho chị đỡ buồn”. Còn chị Phượng vẫn nói một cách trìu mến về anh chẳng khác nào một cậu em ruột chu đáo và tình cảm.
Đấy – con người tình cảm lại là người rất quyết đoán trong công việc, ông chủ của một tập đoàn lớn như thế mà vẫn ở trong một căn nhà nhỏ. Phải chăng đó mới chính là cuộc sống – Bởi cuộc sống luôn chứa đựng những mâu thuẫn và cũng chính vì vậy cuộc sống mới đầy bất ngờ và có sức hấp dẫn riêng của nó!
Thùy Dương