Ngay từ lúc khởi nghiệp cũng như lúc đã là người đứng đầu Tập đoàn Nam Cường (Nacimex), Chủ tịch Hội đồng Quản trị, Tổng Giám đốc Trần Văn Cường - Doanh nhân Việt Nam tiêu biểu 2007 vẫn luôn trăn trở: Đó là làm sao để làm giàu cho chính bản thân mình, cho xã hội, nhất là tạo điều kiện cho những người khác cùng thoát nghèo. Với mỗi dự án đầu tư, mong muốn lớn nhất của ông không phải là lợi nhuận mang về cho DN, mà trên hết, dự án - công trình đó phải có ý nghĩa cho xã hội, mang dấu ấn bền vững.
Tôi có may mắn được quen biết doanh nhân Trần Văn Cường ngay từ những ngày đầu lập nghiệp. Phải nói rằng, vào thời điểm những năm đầu của thập kỷ 80, trong khi đa số đều đã quá quen với nền kinh tế tập trung bao cấp, thì khởi nghiệp kinh doanh là điều không hề đơn giản. Chỉ riêng ý tưởng định thành lập một bộ máy kinh doanh do cá nhân làm chủ vào thời điểm đó đã được coi là khá táo bạo, thậm chí nhiều người còn e ngại mỗi khi nghĩ đến. Nhiều người quen biết nói là “liều”, nhưng với tôi – sau này khi đã có dịp chiêm nghiệm lúc tổ chức các cuộc thi về dự án khởi nghiệp – thì mới nhận ra rằng: Sự táo bạo, quyết đoán và đầy bản lĩnh chính là những nhân tố đã giúp Trần Văn Cường xây dựng và phát triển Nam Cường như bây giờ - Một Tập đoàn hùng mạnh gồm hàng chục Cty thành viên và hàng ngàn cán bộ, công nhân viên..
Khởi nghiệp
Khởi nghiệp năm 1984, sau nhiều đêm không ngủ để cân nhắc, tính toán thận trọng và bài bản, Trần Văn Cường quyết định thành lập tổ vận tải Xuân Thuỷ, khởi đầu cho hoạt động DN sau này. Với phương châm cạnh tranh bằng giá cả hợp lý và làm ăn trung thực, sau những ngày đầu gian nan, tổ hợp tác của anh ngày càng đông khách. Khi ký được những hợp đồng lớn, anh nhượng lại một ít cho các cơ sở vận tải khác để hưởng hoa hồng... Có vốn, Trần Văn Cường bắt đầu chinh phục thương trường bằng những kế hoạch làm ăn lớn: Khách sạn Thúy Quỳnh, khách sạn Tray - Hải Phòng (4 sao), và chính những dự án này đã gắn ông với biệt danh “Cường TRAY”. Khách sạn là niềm tự hào của người Hải Phòng, và tư duy “làm ăn lớn” của ông đã thể hiện khi “bạo tay” thuê người Thái Lan, người Singapore làm giám đốc với mức lương 2.000 USD/tháng.
Không làm nghề vận tải nữa, nhưng cái máu thuyền trưởng đã ngấm sâu trong con người ông. Vị thuyền trưởng ngày nào luôn sục sôi tìm kiếm những cơ hội kinh doanh. Ông quan niệm: “Sóng yên bể lặng thì làm gì có cá lớn”. Vậy là, con thuyền Nam Cường do Trần Văn Cường dẫn dắt rẽ sóng lao vào những dự án lớn...
Rẽ sóng ra khơi
Dấu ấn mang tính bước ngoặt lớn nhất với Nam Cường là vào khoảng thời điểm năm 2000. Giữa lúc nhiều địa phương mở cửa thúc đẩy phát triển kinh tế, ông nghĩ làm được khách sạn 4 sao thì nhất định phải làm được khách sạn 5 sao. Muốn xây khách sạn thì phải có đất “đẹp”, không có đất thì chỉ còn cách đón đầu chủ trương “Nhà nước dùng quỹ đất tạo vốn xây dựng cơ sở hạ tầng”: “Lúc đó, Chính phủ đang khuyến khích tất cả các lĩnh vực kinh tế đầu tư vào các dự án cơ sở hạ tầng. Tuy nhiên, nhiều doanh nghiệp tư nhân rất lưỡng lự khi đầu tư vào những dự án này vì rủi ro cao và những vướng víu từ hệ thống luật. Từ trước đến nay, Việt Nam luôn dựa vào ngân sách Nhà nước và các quỹ hỗ trợ phát triển chính thức (ODA) để phát triển các dự án cơ sở hạ tầng. Tuy nhiên, trong những năm tới, 2 nguồn vốn này không thể đáp ứng nhu cầu càng ngày càng tăng đối với những dự án như thế, bao gồm đường bộ, cảng biển và phi trường. Do đó, phát triển cơ sở hạ tầng cần sự hỗ trợ từ các doanh nghiệp tư nhân”- ông Cường nhớ lại – “Làm việc nhiều với kiến trúc sư, lúc đó tôi nhìn thấy trước vị thế của Hải Dương. Còn nhớ, trước đây, khi mới hoàn thành việc nâng cấp QL5, TP Hải Dương mới được coi là “thành phố đi qua”. Các nhà đầu tư lao đến Hải Phòng, hoặc Hưng Yên (do gần Hà Nội hơn) chứ chẳng ai vào với Hải Dương. Những cơn sốt đất đai diễn ra trên cả nước thì Hải Dương gần như nằm ngoài cuộc. Dân không quen và cũng chẳng có ý muốn mua đất nhiều để làm nhà. Khi Nam Cường “lao vào” Hải Dương, nhiều người bảo Nam Cường quá mạo hiểm. Có nhiều người ủng hộ vì hy vọng có cái gì đó mới về quy hoạch đô thị. Nhưng có người cho rằng Tập đoàn Nam Cường chỉ là tư nhân, không đáng tin cậy. Nam Cường có đủ năng lực làm không, hay chỉ đi kiếm lợi nhuận và chiếm đất?”... Chính phủ có chủ trương, tỉnh quyết tâm và chính ông chủ tập đoàn quyết tâm nên Nam Cường đã tập trung mọi nguồn lực đầu tư cho 2 dự án ở TP.Hải Dương: Khu đô thị mới phía Đông và Khu thương mại - Du lịch- Văn hóa và đô thị mới phía Tây.

Tiếp nối những thành công từ các dự án đầu tư tổ hợp khách sạn, thương mại, du lịch... tại Hải Phòng, Hải Dương, Nam Định..., Tập đoàn Nam Cường đã nhanh chóng thực hiện chủ trương của Đảng và Nhà nước để xây dựng các dự án có quy mô và tầm cỡ lớn hơn. Ngày 11/5/2007, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 78/2007/NĐ-CP quy định Hợp đồng Xây dựng - Chuyển giao (Hợp đồng BT) được ký giữa Cơ quan nhà nước có thẩm quyền và Nhà đầu tư để xây dựng công trình kết cấu hạ tầng. Mô hình hợp tác Tư nhân – Nhà nước (PPP) là một mô hình phổ biến trên thế giới, cũng đã được áp dụng ở Việt Nam trong thời gian dài. Nhiều dự án PPP thuộc đầu tư nước ngoài và Nhà nước đã được triển khai trong nước. Theo MPI, Việt Nam cần ít nhất 25 tỉ USD/năm để đầu tư vào các dự án cơ sở hạ tầng. Tuy nhiên, nguồn vốn trong và ngoài nước chỉ có thể đáp ứng 50-60% nhu cầu. Cho đến bây giờ, 80 dự án PPP với số vốn huy động 5,5 tỉ USD đã được triển khai tại Việt Nam theo mô hình Xây dựng – Kinh doanh – Chuyển giao (BOT) và Xây dựng – Chuyển giao (BT); riêng các dự án giao thông chiếm 95% tổng vốn. “Chính phủ tạo điều kiện cho Nhà đầu tư thực hiện dự án khác để thu hồi vốn đầu tư và lợi nhuận hoặc thanh toán cho Nhà đầu tư theo thoả thuận trong Hợp đồng BT. Quả thật, chủ trương này đã mở hướng cho Nam Cường đầu tư vào các dự án lớn. Và thực tế, những dự án do Nam Cường đầu tư đang ngày càng khẳng định hướng đi đúng đắn của Tập đoàn khi đón đầu các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước …” – ông Cường nhấn mạnh.

Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng chụp ảnh lưu niệm
với đại diện cán bộ, công nhân viên Tập đoàn.
Trên thực tế, nhiều nhà đầu tư đã tận dụng chính sách dùng quỹ đất để xây dựng cơ sở hạ tầng để có thể nhanh chóng tiếp cận với thị trường địa ốc “Hà Nội mới” trong bối cảnh diễn ra sự ganh đua quyết liệt để giành quyền phát triển dự án. Tập đoàn Nam Cường đã trở thành một trong những nhà đầu tư lớn nhất ở khu vực “Hà Nội mới”. Nam Cường mở đầu chiến dịch đầu tư địa ốc tại “Hà Nội mới” bằng dự án đầu tư trên 3.000 tỷ đồng xây dựng tuyến đường trục phía Bắc Hà Đông nối đường Vành đai 4 với đường Lê Văn Lương kéo dài của “Hà Nội cũ”. Đổi lại, Nam Cường được giao khoảng 100ha để xây dựng đô thị tại xã Dương Nội, Thành phố Hà Đông, để xây dựng khu đô thị đồng bộ, gồm khu chung cư, biệt thự, khách sạn, văn phòng, bệnh viện quốc tế, chợ đầu mối.
Nhưng hoành tráng hơn cả là dự án tuyến đường trục kinh tế Bắc Nam nối Vĩnh Phúc, chạy qua 7 huyện của Hà Tây, và kết thúc ở gần Quốc lộ 1. Dọc theo tuyến đường dài 63km, mặt cắt rộng 42m, trong đó có 22km có mặt cắt rộng 150m, sẽ hình thành một loạt các khu đô thị lớn như Quốc Oai, Chương Mỹ, Thạch Thất, Thạch Phúc rộng từ vài trăm đến hơn 1.000ha, trong đó, có những dự án được giao cho Nam Cường phát triển để thu hồi 7.694 tỷ đồng đầu tư cho tuyến đường…
Tầm nhìn thương hiệu
Một trong những đặc tính mà người ra dễ nhận thấy ở Trần Văn Cường, đó chính là sự quyết đoán. Với các cán bộ, nhân viên trong Tập đoàn, thì trong đầu vị lãnh đạo cao nhất của họ luôn đầy ắp những kế hoạch, những dự án – và ông luôn tâm huyết với những đứa con tinh thần của mình. Họ nể ông vì sự nhạy bén trong kinh doanh, và trên hết là ông có tầm nhìn chiến lược tổng thể.

Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng trồng cây lưu niệm
nhân chuyến thăm Văn phòng Tập đoàn tại Hải Dương
Mỗi khi họp bàn về chiến lược phát triển, từ lúc còn là Cty TNHH Thương mại và Du lịch Nam Cường cho đến khi đã trở thành một Tập đoàn kinh tế mạnh, Tổng Giám đốc Trần Văn Cường luôn chú trọng và tâm huyết với việc xây dựng và định vị thương hiệu: Thương hiệu Nam Cường với hai màu đỏ đun và trắng có hình ảnh đất nước Việt Nam trên biểu tượng quả cầu định hướng sự phát triển của Nam Cường không chỉ dừng lại ở đất nước Việt Nam mà còn mong muốn truyền đạt thông điệp Nam Cường mong muốn được hợp tác, liên kết với bạn bè trong nước và quốc tế. Tầm nhìn thương hiệu Nam Cường là hướng đến một Tập đoàn phát triển năng động của Việt Nam không chỉ trong lĩnh vực thương mại, kinh doanh du lịch khách sạn mà cả trong lĩnh vực bất động sản, tài chính. “Nam Cường – đó là mục tiêu và khát vọng không chỉ của cá nhân tôi mà là tâm huyết của cả Tập đoàn: Mong muốn các DN ngày càng phát triển, góp phần xây dựng nước Việt Nam ngày càng cường thịnh” – ông Cường chia sẻ.
Chúng tôi được biết, khi khởi công dự án đầu tiên tại Hải Dương, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng (lúc đó là Phó Thủ tướng) đã tới dự. Mới đây, trở lại thăm Tập đoàn Nam Cường sau 5 năm, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đánh giá cao hiệu quả các dự án đầu tư của Nam Cường tại Hải Dương - một trong những doanh nghiệp tư nhân đầu tiên mạnh dạn đầu tư vào cơ sở hạ tầng. Theo Thủ tướng, với những dự án đầu tư thành công như vậy, doanh nghiệp cũng có lợi, địa phương và nhân dân sở tại cũng có lợi. Sự thành công của dự án này đã góp phần vào sự phát triển chung của Hải Dương. Thủ tướng hoan nghênh Tập đoàn tiếp tục phát triển mạnh hơn, đầu tư các dự án tốt, vừa có lợi cho sự phát triển của Nam Cường, vừa đóng góp vào sự phát triển chung của đất nước. Hi vọng, với một người lãnh đạo có tâm, có tài và dày dạn kinh nghiệm như Trần Văn Cường, cùng với năng lực và sự tận tâm của đội ngũ cán bộ, nhân viên, Tập đoàn Nam Cường ngày càng lớn mạnh.
Lại Hợp Nhân