Hiện việc di dời hệ thống cảng Sài Gòn ra ngoại thành nhìn chung khá chậm, khó có thể hoàn thành trước năm 2010 như kế hoạch đã đề ra. DĐDN đã có cuộc trao đổi với ông Mai Văn Phúc - Tổng Giám đốc TCty Hàng hải VN (Vinalines) về nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng này.
- Ông có thể cho biết tiến độ di dời các cảng thuộc cảng Sài Gòn ra vùng ngoại thành ?
Theo kế hoạch của Chính phủ đề ra thì năm 2010 các cảng thuộc hệ thống cảng Sài Gòn phải di dời xong, đưa vào khai thác. Trong 6 tháng đầu năm 2010, sẽ khởi công Dự án cảng Hiệp Phước để di dời cảng Nhà Rồng và Khánh Hội ra đó và trong năm 2010 sẽ hoạt động bến đầu tiên trong 10 bến tại cảng Hiệp Phước. Tiến độ của các Dự án cảng Cái Mép - Thị Vải đang tiến triển tốt, dự định là tháng 5/2009 sẽ hoạt động bến đầu tiên trong 4 bến thuộc cảng Cái Mép - Thị Vải.
- Được biết, việc di dời các cảng thuộc cảng Sài Gòn đang gặp nhiều khó khăn?
Hiện công tác giải phóng mặt bằng cảng Cái Mép - Thị Vải đã cơ bản hoàn thành. Riêng cảng Hiệp Phước mới giải phóng mặt bằng khoảng 60 - 70% nhưng khó là không tập trung một chỗ, lọt trong khu vực đã giải phóng mặt bằng lại có một vài hộ chưa di dời. Giá đền bù đã được UBND TP HCM phê duyệt về nguyên tắc nhưng người dân chưa chịu giá đó và đòi tăng. Chúng tôi cũng đồng ý sẽ tăng thêm chút ít dựa trên cơ sở giá được phê duyệt và trên cơ sở thỏa thuận. Vì vậy, tùy vị trí đất mà mỗi hộ sẽ có giá đền bù khác nhau.
- Vấn đề vốn cũng đang làm khó cho không ít dự án, trong đó có dự án di dời cảng Sài Gòn, thưa ông?
Đương nhiên vấn đề vốn là rất khó, nếu trong một thời gian ngắn di dời cảng cũ, xây dựng ngay cảng mới là chuyện không thể, nhưng nói chúng tôi thiếu vốn là không đúng. Việc huy động vốn hiện đang gặp khó khăn, đang mời gọi và bàn bạc với các nhà đầu tư. Chính phủ và các bộ ngành đang tính toán vì đây là chủ trương của Chính phủ sử dụng giá trị đất để hỗ trợ đầu tư. Khu vực cảng cũ hiện nay đã có kế hoạch hình thành một trung tâm thương mại hàng hải lớn nhất phía Nam như khu vực tàu khách, tàu du lịch, dịch vụ, khách sạn... mời các nhà đầu tư góp vốn xây dựng.
- Được biết, hiện đội tàu của Việt Nam chiếm thị phần vận tải hàng hóa rất ít, nhất là hàng hóa vận tải bằng container?
Dù năm 2008, TCty hàng Hải VN đã mua và đóng mới thêm 22 tàu với tổng trọng tải 580.000 tấn, nâng tổng trọng tải của đội tàu của Vinalines lên 2,5 triệu tấn, gần đạt mục tiêu đề ra cho năm 2010 là 2,6 triệu tấn. Tuy nhiên, thực tế là đội tàu của Vinalines và của cả VN hiện mới chiếm 20% tổng lượng hàng hóa vận tải cả nước.. Nguyên nhân là VN mới tham gia trên thương trường vận tải biển, mối hàng còn ít và chưa có uy tín như các hãng tàu biển quốc tế. Phần chủ quan là chủ tàu Việt Nam còn non nớt về mọi điều, chưa hiểu biết sâu về vận tải biển nên sợ rủi ro, chưa dám đầu tư mạnh.
- Có thông tin cho rằng việc triển khai cảng quốc tế Vân Phong quá chậm, vuột mất cơ hội, thưa ông?
Cảng Vân Phong là cảng nước sâu, có vị trí trung chuyển quốc tế vô cùng tốt, Chính phủ đã giao cho Vinalines làm chủ Dự án, hiện đang triển khai thực hiện 9/20 gói thầu. Việc san lấp tạo bãi đã xong. Có thể việc xây dựng cảng Vân Phong chậm so với các cảng trung chuyển quốc tế khác của khu vực, vì thế sẽ bị chậm về cơ hội, về quan hệ với khách hàng. Tuy nhiên, tôi khẳng định rằng tiến độ xây dựng cảng Vân Phong không chậm, đúng tiến độ đề ra. Chúng ta phải chấp nhận thực tế là về phát triển cảng đủ mạnh thì VN đã đi sau thế giới và các nước trong khu vực vài chục năm, vì vậy chúng ta phải tạo ra cơ hội cho mình. Tôi khẳng định dù đi sau, xây dựng sau nhưng các cảng VN nói chung, cảng Vân Phong nói riêng vẫn còn rất nhiều cơ hội.
Tôi cũng khẳng định rằng dù những tháng cuối năm 2008 gặp nhiều khó khăn nhưng Vinalines đã hoàn thành vượt mức tất cả các chỉ tiêu sản xuất kinh doanh đã đề ra. So năm 2007: Tổng sản lượng vận tải biển đạt 31 triệu tấn, tăng 20%; tổng sản lượng hàng thông qua cảng đạt 51,6 triệu tấn, tăng 11%; tổng doanh thu đạt 20.945 tỷ đồng, tăng 41%; tổng lợi nhuận đạt 1.600 tỷ đồng, tăng 59%; nộp ngân sách 1.112 tỷ đồng, tăng 44%... Năm 2009. Vinalines đề ra mức tăng trưởng lợi nhuận đạt 950 tỷ đồng; tổng doanh thu đạt 18.000 tỷ đồng.
- Xin cảm ơn ông.
Khắc Dũng thực hiện