Hội Tiêu chuẩn và Bảo vệ người tiêu dùng VN (Vinastas) vừa công bố: 50% số mẫu sữa không đạt hàm lượng đạm so với công bố trên nhãn sản phẩm và 30% số mẫu sữa có hàm lượng đạm rất thấp... khiến người tiêu dùng hoang mang chẳng biết tin ai.
Nhưng điều đáng bàn cơ chế quản lý một mặt hàng quan trọng tới sức khỏe lại quá... đơn giản.
“Cháy nhà...”
20 mẫu sữa được Vinastas kiểm nghiệm chất lượng lần này được lấy ngẫu nhiên tại các chợ, siêu tựi ở TP HCM và gửi tới phòng thí nghiệm của Trung tâm Kỹ thuật 3 để phân tích hàm lượng đạm có trong sữa. Theo TS Hồ Tất Thắng – Phó Chủ tịch Vinastas thì những mẫu sữa được lựa chọn dành cho người già, người mới ốm dậy, trẻ em lười ăn, còi xương... Hàm lượng đạm vì thế càng có vai trò quan trọng và đặc biệt cần thiết.
Tuy nhiên, kết quả kiểm nghiệm nhận được lại hoàn toàn bất ngờ khi có tới 50% số mẫu (10 mẫu) không đạt tỷ lệ đạm như công bố trên nhãn, trong đó có 1 mẫu không công bố hàm lượng đạm trên nhãn. Có 6 mẫu (chiếm 30%) có tỷ lệ đạm rất thấp (dưới 10%) và có 4 mẫu sữa có tỷ lệ đạm cực thấp (dưới 2%) như mẫu sữa bột béo Hà Lan qua kiểm nghiệm chỉ có 0,5% thành phần đạm nhưng trên nhãn lại được nâng lên tới 24%...
|
Theo kết quả điều tra: Sữa bột Milk Power công bố hơn 10 % hàm lượng đạm, nhưng kết quả xét nghiệm chỉ 7,37%; sữa bột bổ sung canxi Holland Gold ghi nhãn trên 20% đạm nhưng kết quả xét nghiệm chỉ 6,69%; sữa bột dinh dưỡng New Zealand công bố hàm lượng đạm hơn 10% , thực tế chỉ có 6,69% và sữa bột giàu dinh dưỡng Hà Lan cũng có kết quả tương tự. |
“Tuy mới khảo sát ở quy mô nhỏ nhưng 10 mẫu sữa được phát hiện có tỷ lệ đạm thấp không như công bố có thể là hồi chuông đánh động về chất lượng của 120 sản phẩm sữa trên thị trường cũng như cung cách quản lý của chúng ta hiện nay: bỏ lỏng khâu thanh, kiểm tra hậu kiểm. Đây là hành động lừa dối và cuối cùng người tiêu dùng sẽ phải lãnh đủ mọi thiệt thòi. Đặc biệt, khi sữa và các sản phẩm từ sữa đã và đang trở thành chất dinh dưỡng thiết yếu đối với sức khoẻ người tiêu dùng - nhất là trẻ nhỏ và người già” – TS Thắng cho biết.
Đành... xử phạt hành chính
Ngày 4/10/2008, trước kết quả về hàm lượng đạm có được từ Trung tâm 3, ông Nguyễn Nam Vinh có công văn gửi Sở Y tế TP HCM đề nghị có biện pháp xử lý. Mãi đến ngày 15/12/2008, Sở Y tế TP HCM mới có báo cáo về việc xử lý bốn cơ sở.
Theo đó, tại cơ sở Như Trang, Thanh tra Sở Y tế TP HCM xử phạt vi phạm hành chính 17,8 triệu đồng và buộc tái chế hoặc tiêu hủy đối với sản phẩm sữa kém chất lượng. Thanh tra kiểm tra hai mặt hàng sữa của Cty Hoàng Khang (ở 2A/107A, tỉnh lộ 10, xã Phạm Văn Hai, Bình Chánh, TP HCM) là Bobolac và Fitalac. Kết quả hai sản phẩm sữa này cũng ghi nhãn hàm lượng đạm không đúng với thực tế so với kiểm nghiệm. Thanh tra đã xử phạt hành chính ba triệu đồng, đồng thời đình chỉ lưu thông các loại sữa này.
Nghiêm trọng hơn là tại Cty TNHH SX-TM Tuấn Cường Phát (131 phường Bình Trị Đông, quận Bình Tân), kết quả kiểm nghiệm bốn mặt hàng sữa bột ở đây đều không đạt độ đạm theo yêu cầu.
Tại Cty thực phẩm dinh dưỡng Đài Hoa (364-366 Nguyễn Văn Luông, quận 6), kết quả xét nghiệm ba mẫu sữa bột Mikamax, Sepalac và Calyx Canxi đều có hàm lượng quá thấp so với công bố. Trước đó, tháng 7/2008 Thanh tra Sở Y tế TP HCM thanh tra 5 sản phẩm sữa bột Food Milk của Cty TNHH Hung Lâm, cả 5 sản phẩm này đều không đạt hàm lượng đạm.
“Nhờn thuốc”
“Sau Melamine là đến sữa có hàm lượng đạm thấp. Chúng tôi bối rối không biết chọn sản phẩm nào cho yên tâm. Sữa thì không bỏ được nên đành tin tưởng vào những tên tuổi lớn, loại trừ những sản phẩm sai chất lượng. Giá bây giờ cũng không quan trọng mà cái chính vẫn là chất lượng. Nhưng qua sự việc gian dối vừa rồi thì không hiểu có nên tiếp tục đặt niềm tin vào nhà sản xuất được không?” - chị Nguyễn Thị Ngát, số nhà 98, ngõ 422 phố Bạch Mai cho biết.
Đồng tình với quan điểm này TS Thắng cho biết: “Hiện nay, các hình thức xử phạt đã được áp dụng nhưng cũng chỉ dừng lại ở góc độ xử lý hành chính. Như vậy, là quá nhẹ so với lợi nhuận mà các DN thu được khi họ đã có được từ niềm tin của người tiêu dùng, tin tưởng vào những gì mà nhà sản xuất công bố. Đối với trường hợp như vậy, người tiêu dùng hoàn toàn có thể khởi kiện theo quy định của tại Nghị định 85/ NĐ - CP”.
Không chỉ có vậy, TS Thắng cho rằng: “Trong thời gian tới, công tác thanh tra hậu kiểm đối với mặt hàng sữa cần được tăng cường mạnh hơn nữa để giảm bớt thiệt hại và tổn thương cho người tiêu dùng. Không phải cứ kiểm nghiệm để DN công bố chất lượng sản phẩm xong là thôi, để DN muốn làm gì thì làm”. Trước mắt, trong thời gian ngắn tới đây Cục An toàn vệ sinh thực phẩm sẽ phối hợp với Hội Tiêu chuẩn và Bảo vệ người tiêu dùng VN khảo sát chất lượng sản phẩm sữa bột trên diện rộng.
Hạnh Lê