"Trong bối cảnh TTCK hết sức ảm đạm như hiện nay thì đòi hỏi phải có nhiều giải pháp giúp môi trường đầu tư chứng khoán trở nên hấp dẫn nhằm gia tăng lượng vốn đầu tư từ các nhà đầu tư trong nước và quốc tế . Một trong những giải pháp đó là cần tập trung tạo lập hàng hoá chủ chốt cho thị trường" - đó là nhận định của ông Nguyễn Hoàng Hải - Tổng Thư ký Hiệp hội các nhà đầu tư tài chính Việt Nam (VAFI). DĐDN đã có cuộc trò chuyện với ông xung quanh vấn đề này.
- Để tạo lập hàng hoá chủ chốt cho thị trường trong năm 2009, VAFI đã chọn ra 5 doanh nghiệp thuộc hàng "khủng" cần được đưa lên niêm yết trên sàn chứng khoán. Lý do chọn 5 doanh nghiệp này là gì, thưa ông?
Đúng là chúng tôi đã chọn 5 doanh nghiệp cần được đưa lên niêm yết trên sàn chứng khoán năm 2009 là: VietcomBank; VietinBank; Tổng công ty cổ phần Bia rượu Nước Giải khát Sài Gòn (Sabeco); Tổng công ty cổ phần Bia rượu Nước Giải khát Hà Nội (Habeco); công ty điện thoại di động MobiFone.
Mục đích của việc tập trung đưa các doanh nghiệp này lên sàn năm 2009 với các lý do như sau: Thứ nhất, 4/5 doanh nghiệp trên đều là những doanh nghiệp có mức vốn hoá trên 1 tỷ USD, kinh doanh hiệu quả và có nhiều tiềm năng phát triển. Việc hoàn thành niêm yết 5 doanh nghiệp này sẽ làm cho quy mô vốn hoá của TTCK tăng lên khoảng 50% và làm thay đổi kết cấu hàng hoá. Thứ hai, nhiều nhà đầu tư nước ngoài và nhất là các tổ chức đầu tư lớn chỉ thích đầu tư vào các doanh nghiệp lớn có mức vốn hoá trên 1 tỷ USD. Vì vậy giải pháp này sẽ làm gia tăng lượng vốn đầu tư nước ngoài, đồng thời kích thích TTCK phát triển. Thứ ba, làm tăng tính hội nhập của TTCK Việt Nam. Thứ tư, 5 doanh nghiệp trên đều có tài sản nhà nước lớn nên đòi hỏi cần tăng tốc độ về thay đổi quản trị doanh nghiệp để làm cho tài sản nhà nước được quản lý hiệu quả hơn. Cuối cùng, khi thực hiện cổ phần hoá 4/5 doanh nghiệp trên (trừ MobiFone), các doanh nghiệp này đều cam kết sau CPH sẽ niêm yết ngay. Việc thúc đẩy niêm yết các doanh nghiệp này nhằm đảm bảo thực hiện lời cam kết với các nhà đầu tư.
- Vậy khả năng thực hiện niêm yết của 5 doanh nghiệp nói trên trong năm 2009 sẽ ra sao, thưa ông?
Trong 5 doanh nghiệp này thì chỉ có công ty MobiFone chưa đuợc chuyển đổi thành công ty cổ phần. Tuy vậy, công ty MobiFone cũng đã hoàn tất những bước cơ bản của cổ phần hoá, nhất là khâu định giá và có thể tiến hành thành công IPO và niêm yết trong năm 2009.
Còn việc đẩy nhanh niêm yết 5 doanh nghiệp này chỉ là quan tâm giải quyết những công việc liên quan đến thủ tục hành chính, là những công việc đơn giản chứ không phải là giải quyết những vấn đề đầy khó khăn như chống lạm phát hay chống khủng hoảng. Tuy nhiên, giải quyết những công việc thủ tục hành chính hay liên quan trực tiếp đến các cơ quan quản lý nhà nước thì luôn là thách thức lớn. Chẳng hạn việc tiến hành cổ phần hoá VietcomBank phải kéo dài tới 4 năm, sau khi IPO VietcomBank xong thì phải mất 8 tháng mới đại hội cổ đông được, trong khi đó đối với nhiều doanh nghiệp tiến trình cổ phần hoá chỉ hoàn tất trong một năm. Đối với việc cổ phần hoá VietcomBank, tiền của nhà đầu tư bị treo mất 8 tháng mà hầu như không được hưởng cổ tức, đó là một thiệt hại cho nhà đầu tư.
|
Nhiều nhà đầu tư nước ngoài và nhất là các tổ chức đầu tư lớn chỉ thích đầu tư vào các doanh nghiệp lớn có mức vốn hoá trên 1 tỷ USD. |
Theo tôi, để hoàn thành việc niêm yết 5 doanh nghiệp này thì Chính phủ cần giao cho Bộ Tài chính là đầu mối tham mưu và đôn đốc. Cơ quan tham mưu cần phải xây dựng lộ trình cụ thể (những bước công việc cụ thể) cho từng doanh nghiệp.
- Theo ông, một lịch trình niêm yết cho các doanh nghiệp trên như thế nào là hợp lý?
VietcomBank đã nộp hồ sơ niêm yết tại Sở giao dịch chứng khoán TP HCM cách đây hơn 1 tháng. Bộ Tài chính, UBCKNN, SCIC cần chỉ đạo Sở giao dịch và VietcomBank phải niêm yết trong quý 1/2009, Ngân hàng nhà nước cần giải quyết nhanh những thủ tục liên quan đến việc niêm yết VietcomBank.
Tổng công ty cổ phần Bia rượu Nước giải khát Sài Gòn và Hà Nội đã hoàn thành cổ phần hoá được gần một năm. Do đó, Bộ Công Thương là cơ quan đại diện cổ phần nhà nước (cổ phần đa số) tại 2 Tổng công ty này cần chỉ đạo người đại diện trực tiếp xúc tiến thủ tục niêm yết tại Sở GDCK HCM để trong quý 2/2009 hoàn thành việc niêm yết.
VietinBank đã hoàn thành IPO vào tháng 12/2008 nhưng cho tới nay chưa thể đại hội cổ đông. Vì thế, để tránh vốn nhà đầu tư "bị phong toả quá lâu mà không được hưởng cổ tức như trường hợp VietinBank", theo chúng tôi, NHNN cần quan tâm giải quyết những thủ tục hành chính như duyệt điều lệ, cử người đại diện phần vốn nhà nước... để tạo điều kiện cho VietinBank có thể tổ chức ĐHCĐ vào đầu tháng 3/2009. Sau đó NHNN cần nhanh chóng thực hiện các thủ tục như phê duyệt vốn điều lệ, phê duyệt HĐQT để VietinBank nhanh chóng có đăng ký kinh doanh vào cuối tháng 3/2009.
Về phía công ty MobiFone đã tiến hành công việc chuẩn bị cổ phần hóa từ lâu và cũng đã hoàn tất khâu kiểm kê đánh giá tài sản doanh nghiệp và các công việc chuẩn bị cho thu hút nhà đầu tư chiến lược...Tuy nhiên, để MobiFone IPO và niêm yết được hấp dẫn thì các cơ quan chỉ đạo CPH cần tính toán phuơng án vốn điều lệ. Nếu tính tới hết thời điểm năm 2008, vốn chủ sở hữu của MobiFone khoảng 15.000 tỷ đồng thì doanh nghiệp này đang ở tình trạng thừa vốn: vốn đầu tư cho các năm sau không nhiều nếu so với nguồn doanh thu, nguồn lợi nhuận cũng như nguồn vốn khấu hao cơ bản. Nhưng nếu CPH MobiFone với số vốn điều lệ là 15.000 tỷ đồng thì sẽ không hấp dẫn nhà đầu tư vì tỷ suất sinh lời trên vốn đầu tư là thấp, đồng thời sẽ là lãng phí vốn nhà nước do thừa vốn không sử dụng hết hoặc không sử dụng hiệu quả. Do đó, nên để vốn điều lệ của MobiFone khoảng 8.000 tỷ đồng, trước khi IPO, Nhà nước có thể thu về 10.000 tỷ đồng để đầu tư cho cơ sở hạ tầng thì sẽ thiết thực hơn nhiều (trong phương án này chưa tính tới số tiền nhà nước thu về từ việc bán cổ phần). Tôi hi vọng MobiFone sẽ được IPO trong quý 2/2009 và niêm yết vào đầu quý 4/2009.
- Xin cảm ơn ông!
Nguyễn Phương
thực hiện