Khi quy mô của thị trường chứng khoán ngày càng lớn thì nhu cầu về giám đốc tài chính (CFO) lại càng trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết. Tuy nhiên tại VN, nghề này vẫn chưa thực sự được đánh giá đúng vai trò và vị trí của nó. DĐDN có cuộc trao đổi với PGS TS Trần Ngọc Thơ – Trường ĐHKT TP HCM xoay quanh vấn đề này.
- Với sự phát triển kinh tế mạnh mẽ như hiện nay, “cơn khát” CFO cho DN ngày trầm trọng. Vậy ông nhận định như thế nào vai trò CFO trong DN?
CFO là một nghề không phải ai cũng biết dễ dàng, để trở thành một CFO thực thụ đòi hỏi kiến thức không chỉ chuyên môn tài chính DN mà cần rầt nhiều kiến thức bổ trợ khác rất quan trọng là kế toán - kiểm toán, thuế, thương hiệu... cho đến các vấn đề thuộc lĩnh vực vĩ mô và kinh tế toàn cầu như tài chính quốc tế để có khả năng đưa ra các dự báo hợp lý. Hiện nay, chưa có DN VN nào có chức danh CFO theo đúng nghĩa của vị trí này. Nhiều DN còn nhầm lẫn nghiêm trọng giữa chức vụ CFO với kế toán trưởng. Tình trạng thiếu CFO trong các DN đã dẫn đến những hậu quả nghiêm trọng. Trước hết là thiếu một cán bộ quản lý chuyên nghiệp nhằm thường xuyên đánh giá tình hình tài chính của DN.
Khi các Cty đề cao những chiến lược, mục tiêu đòi hỏi kiến thức và tầm nhìn về tài chính của CFO, thì những người này hoàn toàn có thể trở thành CEO. Ví dụ như: các Cty đang có kế hoạch sát nhập, mua bán Cty, cải tổ kinh tế hay đối mặt với khủng hoảng tài chính. Hơn bao giờ hết, những kiến thức, kỹ năng của các CFO trong lĩnh vực tài chính đóng vai trò tối quan trọng trong việc ra quyết định sát nhập, mua bán hay liên doanh với một đối tác khác. Không ai khác ngoài các CFO có thể kiểm soát được tình hình thị trường, cắt giảm chi phí hoạt động, cải tổ kinh tế để khôi phục một Cty đang gặp khó khăn.
- Vậy theo ông, CFO sẽ trở thành một nghề dịch vụ chuyên nghiệp như luật sư?
Vị trí giám đốc tài chính tóm gọn lại trong việc chịu trách nhiệm đưa ra ba quyết định chủ yếu: quyết định về chính sách đầu tư, quyết định về chính sách tài trợ và quyết định về chính sách phân phối. Tiêu chuẩn chung để đưa ra chính xác các quyết định nêu trên chỉ tóm lược trong một bí mật duy nhất: đó là tiêu chuẩn giá trị, nghĩa là các quyết định đầu tư, quyết định tài trợ, quyết định về chính sách phân phối phải dẫn đến kết quả là làm tăng giá trị tài sản của cổ đông. Chắc hẳn mọi người còn nhớ sự kiện giám đốc tài chính của 2 Cty Enron và WorldCom đã làm lợi cho các cổ đông của mình như thế nào và cũng chính họ đã đưa 2 Cty này phá sản bằng những thủ đoạn gian lận tài chính ra sao?
Nghề làm giám đốc tài chính ngày nay đòi hỏi tiêu chuẩn cao đến mức độ ngoài những tiêu chuẩn chuyên môn thuần tuý, thì hiện nay Quốc hội Mỹ đang xem xét liệu có nên yêu cầu các giám đốc tài chính cần phải đạt thêm một bằng cấp về chuyên môn đạo đức nữa hay không trước khi được quyền hành nghề chính thức.
Ngày càng nhiều chuyên gia tài chính tin rằng dành thời gian làm việc trong bộ phận IT của DN sẽ giúp họ trở thành những giám đốc tài chính giỏi hơn. Mặt khác, với kinh nghiệm làm việc trong bộ phận IT, họ có thể dung hòa được quan hệ giữa bộ phận IT với bộ phận tài chính, đây là một yêu cầu mà nhiều Cty hướng tới khi tìm CFO cho mình.
- Với tốc độ cổ phần hóa các DN như hiện nay thì bao giờ có những CFO “pro” cho chứng khoán?
Được mệnh danh là cánh tay phải của các CEO, CFO đóng vai trò như một bác sĩ chuyên “khám bệnh”, “kê đơn” và “bốc thuốc” về tài chính DN. Nhất là trong TTCK phát triển như hiện nay thì tầm quan trọng của CFO trong DN mang tính cấp bách. Nhận định như vậy, Khoa Tài chính DN Trường ĐH Kinh tế TP HCM có thiết kế sẵn một chương trình đào tạo hiện đại theo đúng tiêu chuẩn quốc tế nhằm trang bị cho sinh viên những kỹ năng cần thiết để có thể phát triển từng bước trong công việc của mình sau khi ra trường, để cuối cùng có thể trở thành một CFO chuyên nghiệp sau này ở các Cty và các định chế tài chính.
Hiện nay trên cả nước có hơn 200.000 DN, đến năm 2010, dự kiến có 500.000 DN. Việc có CFO trong DN là đòi hỏi khách quan và cấp bách. Chúng ta đang cần và sẽ cần rất nhiều nhân lực có đủ khả năng đảm nhiệm vị trí CFO trong các DN.
- Xin cảm ơn ông!
Hải Ngọc thực hiện