Các gói giải pháp tài chính khổng lồ của Chính phủ Mỹ sẽ bổ sung đáng kể lượng tiền tệ vào lưu thông. Mặt khác, lãi suất tiền gửi USD tại các NHTM VN đang tiếp tục giảm mạnh trong lúc đó lãi suất tiền gửi bằng VND vẫn được điều chỉnh tăng khiến nhu cầu về USD giảm xuống đáng kể. Những nguyên nhân trên đang giúp cho tỷ giá VND/USD cả trên thị trường tự do lẫn thị trường ngân hàng đang ổn định trở lại, biên độ dao động rất thấp. Mặt khác, rút kinh nghiệm từ những biến động tỷ giá hồi giữa năm 2008, nhiều DN VN đang “găm” USD để phục vụ cho những nhu cầu của DN trong tương lai.
Biến động nhất thời
Những lo ngại về thiếu hụt nguồn cung USD do thâm hụt thương mại gia tăng khiến cho DN và người dân tăng cường tích trữ USD trong thời gian qua, đẩy tỷ giá giao dịch VND/USD trên thị trường tự do cao hơn đáng kể so với tỷ giá niêm yết tại ngân hàng. Có nhiều ý kiến cho rằng tỷ giá VND/USD trong năm 2009, đặc biệt là về cuối năm khó biến động mạnh như nhiều nhà “đầu cơ” hi vọng. Xuất khẩu VN được dự báo giảm trong năm nay nhưng nhập khẩu cũng giảm mạnh, bên cạnh đó, nguồn vốn FDI vẫn tăng mạnh trong tháng 2, giúp cho thâm hụt thương mại thấp hơn dự báo. Trò chuyện với PV DĐDN, ông Đặng Thành Tâm – Chủ tịch Tập đoàn Đầu tư Sài Gòn nhận định: Sự biến động của tỷ giá USD so với VND chỉ diễn ra trong ngắn hạn do những lo ngại về thâm hụt thương mại và những dự báo Chính phủ sẽ giảm giá VND. Tuy nhiên, về lâu dài, tỷ giá VND/USD sẽ ổn định do nguồn cung USD trên thị trường quốc tế rất lớn.
Cùng quan điểm này, ông Ken Tai Chee Ming – Chuyên gia phân tích kỹ thuật của Cty Chứng khoán Kim Eng tại Singapore cũng cho rằng, việc đầu tư USD chỉ có lợi trong ngắn hạn. Về mặt dài hạn, các nhà đầu tư nên thận trọng khi đổ tiền vào kênh này. Ông Ken Tai nói thêm: "Trong thời điểm hiện tại, chúng ta có thể thấy một số hướng để quan tâm đầu tư đó là vàng và USD. Thông thường, vàng sẽ là tài sản đáng để đầu tư cho đến khi nào chúng ta vẫn còn nằm trong khủng hoảng; USD đang nằm trong 2 tình huống cần phải xem xét. Khi nhiều nước trong khu vực chung châu Âu tiếp tục cắt giảm lãi suất để gia tăng sự cạnh tranh cho hàng hoá xuất khẩu của họ, USD sẽ tăng giá. Tuy nhiên, nếu như chính phủ Mỹ ra tay hạn chế nhập khẩu (để giảm thâm hụt thương mại), USD sẽ nhanh chóng rớt giá và trái phiếu Mỹ có lẽ vì thế cũng sẽ giảm theo. Nhưng có vẻ USD có rủi ro cao hơn nhiều khi chúng ta ai cũng đang lo lắng về nền kinh tế Mỹ”.
Một dự đoán mới đây của tổ chức BMI - tổ chức nghiên cứu, đánh giá về kinh tế, tài chính hàng đầu có trụ sở tại London (Anh) cũng cho rằng, sự tăng giá của USD trong thời gian gần đây là do lạm phát đang có dấu hiệu tăng lên cùng những nhận định cho rằng, Chính phủ sẽ phá giá đồng nội địa.
Thực tế, những diễn biến trên thị trường tự do trong những ngày gần đây cho thấy nguồn cung của loại tiền tệ mạnh này khá ổn định. Sau khi tăng “nóng”, có lúc chạm ngưỡng 18.000 VND/USD thì những ngày gần đây, giá mua vào USD đang có xu hướng chững lại. Phiên giao dịch sáng 2/3, giá mua vào giảm 20 VND/USD so với phiên giao dịch cuối tuần trước, xuống mức 17.600 VND/USD, trong khi đó, giá bán ra vẫn được giữ nguyên ở mức 17.670 VND. Trên thị trường ngân hàng, tỷ giá mua vào, chuyển khoản và bán ra được niêm yết vẫn ổn định quanh mức 17.481 VND.
Diễn biến tỷ giá USD tháng 2/2009 (Nguồn: ACB)
Kịch bản USD trong dài hạn
Hiện nay, các ý kiến dự báo đều thiên về việc trong tuần này, USD sẽ tiếp tục mạnh lên trong "rổ" tiền tệ chung. Các nhà đầu tư đang kỳ vọng các ngân hàng trung ương thế giới tiếp tục cắt giảm thêm khoảng 50 điểm phần trăm lãi suất cơ bản. Mặt khác, khả năng cắt giảm lãi suất của các ngân hàng trung ương và những báo cáo xấu ở các nền kinh tế có thể khiến mối lo ngại khủng hoảng gia tăng cũng sẽ là một trong những nguyên nhân khiến đồng USD sẽ tiếp tục tăng lên so với các đồng tiền chính khác. Hoạt động rút vốn khỏi thị trường tiền tệ cũng có thể sẽ tiếp diễn và khiến USD tiếp tục khẳng định sức mạnh của mình. Chính những điều này đang giúp cho vai trò một kênh đầu tư an toàn của USD tiếp tục thu hút sự chú ý của giới đầu tư. Chỉ số sức mạnh của USD so với các đồng tiền khác trong rổ tiền tệ đã tăng lên mức cao nhất trong vòng 3 năm qua.
Tuy nhiên, về mặt dài hạn, lại có quan điểm cho rằng, độ trễ của các gói kích thích kinh tế của các chính phủ trên thế giới sẽ có những tác động mạnh đến diễn biến trong rổ tiền tệ chung. Chính sách USD yếu sẽ là một trong những điều kiện quan trọng để “gã khổng lồ sa lầy” vượt qua khủng hoảng trong bối cảnh hiện nay do nền kinh tế Mỹ vốn phụ thuộc nhiều vào chi tiêu nội địa và xuất khẩu. USD yếu sẽ giúp cho giá hàng nhập khẩu trở nên đắt đỏ hơn trong khi đó giá hàng xuất khẩu của Mỹ lại rẻ hơn đáng kể so với các quốc gia khác. Mặt khác, số liệu công bố của Bộ Thương mại Mỹ mới đây cũng cho thấy thâm hụt thương mại của quốc gia này đã tăng lên kỷ lục: 21% so với GDP. Bên cạnh đó, quốc gia này đang buộc phải tung ra những gói giải pháp tài chính chưa từng thấy đã khiến nhiều người lo ngại Mỹ sẽ in thêm tiền phục vụ cho mục đích kích thích kinh tế. Tuy nhiên, dù Mỹ có in thêm tiền hay không thì với lượng tiền gần 3.000 tỷ USD được tung ra sẽ khiến cho nguồn cung USD tăng lên đáng kể.
Thủy Nguyên