Trạm cân Dầu Giây: Bất ổn từ... con người

Theo ghi nhận của PV DĐDN trong 2 ngày 22/3 và 25/3 tại trạm Dầu Giây, các tài xế không tự giác chấp hành việc cân tải trọng xe. Không chỉ tìm cách vượt trạm, ngoài việc tìm đường tránh, các tài xế còn tìm kế hoãn binh chờ lúc chẳng còn ai.

Ngày 22/3, có mặt tại Trạm cân Dầu Giây, PV ghi nhận từ khoảng 17 giờ đến 17g30 tất cả các xe hàng hóa từ Bắc vào Nam sau khi qua khỏi làn cân động cách trạm hơn 100 m, được hệ thống tự động báo có dấu hiệu quá tải và được bảng điện hiện rõ số biển kiểm soát mời rẽ vào trạm để cân thì họ đều chạy thẳng, không ghé vào trạm. Nguyên nhân là lúc đó ở đầu trạm không có cảnh sát giao thông (CSGT). Bãi hạ tải của hướng này không có xe nào.

Vượt trạm, né trạm

Hướng ngược lại từ Nam ra Bắc, bãi hạ tải đang có 2 chiếc xe bị giữ lại chờ hạ tải, còn ở ngoài trạm cân, cách trạm cân khoảng hơn 100 m, có 3 xe tải “tạm dừng nghỉ ngơi”.  Bà chủ quán nước gần đó cho biết: Mấy xe này không dám qua trạm vì đang có CSGT. Họ chờ kêu xe khác đến san bớt hàng để giảm tải, hoặc tìm kế hoãn binh. Nhiều đêm, có mấy chục xe tải như vậy đậu ở đây không chịu qua trạm, CSGT đến yêu cầu họ đi mãi không được liền thu giấy tờ xe, tài xế nào không đưa giấy tờ xe thì CSGT tháo biển số. Thậm chí nhiều xe không chạy vào làn cân xe tự động, mà chạy vào làn dành cho xe hai bánh.

Các nhân viên trạm cân cho biết: Ngày đầu hoạt động, tình trạng xe đi đường tránh xung quanh trạm rất nhiều, nhưng sau đó Công an huyện đi tuần ráo riết nên giờ tình trạng đó vẫn còn nhưng ít. Đứng tại trạm cân, PV được các nhân viên chỉ cho thấy cảnh xa xa, 2 chiếc xe tải đang đi trên đường tránh trạm cân. Họ còn cho biết từ ngày có trạm cân, lượng xe tải - container đi QL 1A qua trạm cân giảm khoảng 50%, do đã rẽ vào những đường đi qua các tỉnh không có trạm cân như: Xe từ Bắc vào Nam có thể từ Nha Trang hoặc từ Quy Nhơn đi lên Tây Nguyên theo QL 14 về TP HCM... xe từ Nam ra Bắc thì vòng qua Vũng Tàu, qua khỏi trạm mới vào lại QL 1A.

Nhộn nhịp hạ tải

Không chỉ có né trạm, vượt trạm, PV trở lại trạm cân Dầu Giây ngày 25/3 còn thấy cảnh các tài xế hạ tải để tránh trạm. Cách trạm cân hơn 100 m đang có một xe tải chở hàng rất cao đỗ bên lề, tài xế đang treo võng ngủ dưới gầm xe. Khác hẳn chiều ngày 22, cả hai bãi hạ tải nhộn nhịp cảnh san bớt hàng sang xe khác. Có nhiều loại hàng hóa đang được giảm tải như đá, gạo, khoai mì khô... Có cả một xe tải chở một chiếc 7 chỗ có lẽ phải kêu xe cần cẩu tới bốc xuống!

Quan sát cảnh cân xe bằng trực giác nhận thấy việc cân xe rất công bằng. Trước khi vào cân tài xế nộp sổ kiểm định xe, sau đó cân xe từng trục rồi cân tổng trọng tải. Kết quả cân được hiển thị trên bảng điện tử lớn và được máy in ra giấy. Nếu quá tải thì ngoài hạ tải còn bị phạt theo khung: Quá tải 10 - 20% phạt 1,5 triệu đồng cộng  giam giấy phép lái xe (GPLX) 30 ngày; quá tải từ 20% trở lên phạt 4 triệu đồng cộng giam GPLX 60 ngày. Mọi thắc mắc của tài xế được nhân viên giải thích cặn kẽ. Khi có vi phạm, cho dù tài xế nói GPLX của họ bị CSGT giữ rồi để không nộp cho thanh tra thì sổ kiểm định của họ cũng đã bị giữ, khi chủ xe hoặc tài xế đến CSGT để giải quyết vi phạm thì vẫn phải trình GPLX hoặc biên bản bị giữ GPLX của CSGT. Không có GPLX mà điều khiển xe thì phạt nặng hơn. 

Tài xế than thở

Tài xế Trương Thanh Dũng và phụ lái xe tải 86T- 0773 than thở: Buồn quá, xe tôi chở khoai mỳ khô từ Xuân Lộc vào Hố Nai (TP Biên Hòa), đoạn đường chỉ khoảng 60 km nên tiền công chở chỉ 90.000 đồng/tấn. Bây giờ bị phạt quá tải 20%, phải “xạc hàng” (san bớt hàng sang xe khác) tốn 150.000 đồng/tấn, cộng với tiền bồi dưỡng công bốc xếp 100.000 đồng, tiền phạt 4 triệu đồng và bị giữ bằng lái 60 ngày. Thiệt hại do chủ xe và tài xế chịu, chủ hàng không chịu vì đã khoán tiền công rồi.  Khi chúng tôi hỏi sao anh chở quá tải ?... Anh Dũng trả lời: Thì cũng tính đi đại, có mấy hôm cũng qua được... Bị phạt ở trạm dù sao còn nhẹ hơn, giảm tải xong quay lại cân đạt yêu cầu thì cho đi tiếp, chứ đi đường vòng cũng qua trạm được, nhưng lỡ xui, Công an huyện bắt được thì còn bị phạt nặng hơn tại trạm này, kéo xe về đồn giam ít nhất 30 ngày.

Theo anh Dũng, các xe chở đá, cát xây dựng hoặc chở thiết bị phục vụ công trình thì hầu hết đều quá tải nếu không quá tải tổng trọng tải thì cũng quá tải trục giữa hoặc trục sau (DĐDN đã có bài). Một tài xế xe chở đá đang hạ tải nói thẳng: “Chở đất đá như xe tôi thường phải chở quá tải từ 2 lần trở lên mới có ăn! Ông Phan Hiền - GĐ Khu quản lý đường bộ 7- Đơn vị quản lý Trạm cân Dầu Giây trao đổi: Tại trạm cân Dầu Giây hiện có 4 lực lượng phối hợp: Việc yêu cầu xe chạy đúng làn, hoặc rẽ vào trạm cân là nhiệm vụ của CSGT hoặc kiểm soát quân sự. Thanh tra GT quyết định phạt hay không phạt căn cứ vào kết quả cân xe hoàn toàn tự động, không có sự can thiệp của con người. Tuy nhiên, điều này cho thấy, máy móc đơn thuần là máy móc nếu không có sự phối hợp tích cực của con người.

Khắc Dũng