Doanh nhân Lê Văn Thành: Tiết kiệm là bí quyết?

Nhà máy xi măng Hải Phòng khởi công xây dựng năm 1899. Đây là nhà máy xi măng đầu tiên của toàn Đông Dương lúc bấy giờ. Trải qua hơn 100 năm, Xi măng Hải Phòng với biểu tượng Con Rồng Xanh đã trở thành cái nôi của ngành công nghiệp xi măng Việt Nam lớn mạnh ngày nay. Ngày 25/12/2002, sau 103 năm hoạt động Nhà máy xi măng Hải Phòng mới được khởi công xây dựng. Nhà máy này được biết tới như một điển hình duy nhất của Tcty Xi măng Việt Nam bởi chỉ sau 2 năm đi vào hoạt động đã có lãi và lợi nhuận ấy bắt nguồn từ tiết kiệm.

Nhà máy xi măng Hải Phòng mới khánh thành và đi vào hoạt động đầu năm 2006, sau 4 năm xây dựng. Cái nôi của ngành công nghiệp xi măng Việt Nam đã lột xác từ 100 nghìn tấn/năm theo thiết kế năm 1899 để trở thành một nhà máy với công suất 1,4 triệu tấn xi măng mỗi năm. Đây cũng là nhà máy sử dụng dây chuyền sản xuất ximăng hiện đại nhất khu vực Đông Nam Á và tiên tiến nhất thế giới hiện nay theo tiêu chuẩn Châu Âu do hãng F.L Smith (Đan Mạch) chuyển giao.

Nằm tại mỏ đá Tràng Kênh thuộc thị trấn Minh Đức, huyện Thủy Nguyên - Hải Phòng bên cạnh dòng sông Bạch Đằng lịch sử, một trang sử mới của Xi măng Hải Phòng và ngành xi măng Việt Nam đang được viết tiếp bởi những người công nhân với truyền thống hơn 100 năm đi xuyên 3 thế kỷ.

Tiết kiệm trong sản xuất

Sau khi vừa hoàn thành kỳ họp Quốc hội và từ Hà Nội về, công việc bộn bề, ông Lê Văn Thành, Doanh nhân Việt Nam Tiêu biểu 2008, Giám đốc công ty Xi măng Hải Phòng chỉ dành cho chúng tôi 15 phút làm việc mặc dù lịch làm việc đã được xắp trước đó gần 1 tháng. Đồng hồ đã chỉ 12 giờ 30 trưa, tiếng nhà máy vận hành ầm ì từ xa vọng lại, cái khối sắt thép đồ sộ hàng nghìn tấn đang làm việc 3 ca không kể ngày đêm. Xe chở nguyên liệu nối đuôi về nhà máy và ở phía bên kia, xe lớn, xe nhỏ lại nối đuôi đưa xi măng tới các công trình. Cảnh trên bến dưới thuyền bên con sông Bạch Đằng khiến cho vóc dáng đồ sộ của nhà máy công nghiệp bỗng trở nên mềm mại và nên thơ.

Các nhà nghiên cứu tâm lý và xã hội học cho rằng, con người ta có thể đạt được kết quả khá trong công việc gì đó nếu quyết tâm và có tài hoặc năng khiếu. Song để đạt được kết quả thật tốt thì phải có tình yêu. Ông Thành là người chính gốc sinh ra và lớn lên ở Hải Phòng. Vì vậy những ký ức về nhà máy xi măng với "Thành phố nơi em sống, có khói trắng xi măng như tóc mẹ già, tiếng còi tầu, ấm như tiếng cha..." được Nhạc sĩ Vũ Loan, nguyên Giám đốc Sở Văn hóa - Thông tin Hải Phòng sáng tác đã ngấm rất sâu trong tâm khảm vị doanh nhân này khi ông nói về nhà máy. Nếu ai có dịp nhìn những gương mặt hồ hởi đầy sức trẻ của những người công nhân giữa nhà máy với những con đường thênh thang bóng cây xanh ở đây, sẽ thấy

Nhưng phải chăng bí quyết chỉ có vậy?

Ông Thành là người đã đột phá táo bạo và giải được cái gọi là kêu gọi phấn đấu theo kiểu hô khẩu hiệu mà không ít doanh nghiệp vẫn mắc phải mặc dù thời kinh tế bao cấp đã qua từ lâu. Ngay khi nhà máy bắt đầu đi vào hoạt động, năm 2006, Xi măng Hải Phòng quyết định tăng lương cho cán bộ công nhân viên từ mức bình quân hơn 1 triệu đồng/tháng lên 3 triệu. Tiếp đó, năm 2007 mức lương lại được tăng lên trên 4 triệu và năm 2008 là trên 6 triệu. Song song với tăng lương, công ty cũng đề ra nhiều biện pháp khuyến khích, thưởng phạt bằng vật chất để tất cả các khâu trong sản xuất giảm định mức tiêu hao nguyên nhiên vật liệu và gia tăng giá trị sản phẩm cả về khối lượng và chất lượng. Chỉ tính riêng số tiền mà Xi măng Hải Phòng tiết kiệm được thông qua các sáng kiến, giải pháp đẩy mạnh sản xuất kinh doanh đã cho thấy sức mạnh ngoài tưởng tượng của sự năng động sáng tạo. Năm 2006, năm đầu tiên đi vào hoạt động, công ty tiết kiệm được 60 tỷ đồng, năm 2007 tiết kiệm được trên 90 tỷ đồng và năm 2008 tiết kiệm được 100 tỷ đồng do sử dụng vật tư tiêu hao thấp hơn định mức kinh tế kỹ thuật Tcty Xi măng Việt Nam giao.

Với cách làm như trên ngay năm đầu đi vào hoạt động, nhà máy đã giảm lỗ được 22 tỷ đồng và tới năm thứ 2, thay vì lỗ kế hoạch là hơn 90 tỷ đồng thì Xi măng Hải Phòng lại lãi được hơn 30 tỷ đồng, tăng lợi nhuận 126,5 tỷ đồng so với kế hoạch. "Con Rồng Xanh" đã lột xác cả về lượng và chất, xứng danh là cái nôi của ngành xi măng Việt Nam và nhà máy đầu tiên của Đông Dương với hơn 100 năm truyền thống, ông Lê Văn Thành cho biết.

Tiết kiệm trong đầu tư

Nhà máy xi măng Hải Phòng mới được khởi công xây dựng đúng thời điểm ngày 25/12/2002, trùng với ngày nhà máy cũ được xây dựng vào năm 1899. Dự án được Chính phủ phê duyệt xây dựng tại Tràng Kênh - Minh Đức - Thuỷ Nguyên - Hải Phòng. Trên khu đất hơn 50 ha, nơi nhà máy sừng sững đứng soi bóng cạnh dòng Bạch Đằng bây giờ trước đây là hồ nuôi trồng thuỷ sản.  Để xây dựng nhà máy này, riêng san lấp mặt bằng khối lượng đã lên tới 1,3 triệu m3 cát. Công trình được thiết kế với 1.200 cọc nhồi, nhiều cọc đường kính rộng hàng mét. Khu vực này là nơi có địa chất đá vôi rất phức tạp và nhiều hang caster do đó việc khoan và xử lý cọc càng phức tạp hơn. Nhiều cọc phải khoan sâu tới trên 60 m và xử lý nhiều lần rất khó khăn về kỹ thuật và chi phí cao. Tuy nhiên khi thi công, với những biện pháp ráo riết, cụ thể, hàng ngày bất kể thời tiết, các bộ phận triển khai giao ban ngay tại công trường, khắc phục và giải quyết ngay những vướng mắc phát sinh. Tạo điều kiện nhanh nhất về mặt bằng để nhà thầu thi công. Giải ngân kịp thời và nghiệm thu nhanh khối lượng cùng với việc tổ chức thi công 3 ca mỗi ngày đã giúp các hạng mục thi công luôn luôn vượt tiến độ. Riêng hạng mục thi công lắp đặt công đoạn sản xuất clinker còn vượt tiến độ dự kiến 32 ngày, một sự kiện hi hữu đối với các công trình xây dựng nói chung và với thi công nhà máy xi măng nói riêng từ trước tới nay.

Nhờ đẩy nhanh tiến độ, nghiên cứu áp dụng các phương án thi công khoa học, dự án xây dựng nhà máy xi măng Hải Phòng chỉ hết 185 triệu USD thay vì 208 triệu USD theo mức đầu tư được Chính phủ phê duyệt, tiết kiệm được 23 triệu USD.

Khẳng định vị thế "Con Rồng Xanh"

Có thể nói trong suốt chiều dài lịch sử hơn 100 năm từ khi nhà máy xi măng Hải Phòng cho ra lò sản phẩm đầu tiên, thương hiệu xi măng "Con Rồng Xanh" luôn giữ được niềm tin yêu trong lòng người tiêu dùng Việt Nam. Xi măng Hải Phòng cũng đã góp công trong việc xây dựng tất cả những công trình trọng điểm của đất nước. Với việc đầu tư nhà máy mới, nối tiếp truyền thống, sản lượng cũng như chất lượng xi măng Hải Phòng tiếp tục được nâng cao. Cùng với hệ thống đại lý rộng khắp 3 miền Bắc - Trung - Nam và hướng tới xuất khẩu, "Con Rồng Xanh" đang tiếp tục khẳng định vị thế là cái nôi của công nghiệp xi măng Việt Nam và tiếp tục tiến nhanh trên con đường phát triển bền vững.

Trên vùng đất ngã ba Sông Cấm và kênh đào Hạ Lý xưa, nơi nhà máy cũ toạ lạc và một thời đã đi vào văn thơ, nhạc hoạ như một điểm chốt của công nghiệp Việt Nam đang hình thành một khu đô thị hiện đại. Khu đô thị này với những trung tâm thương mại và nhà ở cao cấp sẽ là điểm nhấn cho diện mạo mới của Thành Phố Cảng. Cũng tại đây, một bảo tàng xi măng sẽ được xây dựng. Bức tượng người công nhân xi măng năm xưa đứng bên bờ sông Cấm với chiếc xe cút kít sẽ là nét tương phản cho sự phát triển của ngành xi măng, của đất nước và mãi mãi nhắc nhở tương lai nhớ về những thời gian khó hào hùng.

Đặng Hào