Doanh nhân Lai Khiêm: “Tôi luôn muốn vượt qua chính mình”

Có một người phụ nữ miệt mài hun đúc cho bước chân Biti's ngày một sải rộng trên con đường trở thành một thương hiệu quốc gia. Có một cuộc đời mà tình yêu và niềm say mê đã dành trọn cho ngành sản xuất giày dép thời trang. Không ai khác, bà là Bông hồng vàng LAI KHIÊM - Phó TGĐ Biti's và TGĐ Dona Biti's.

Gặp bà, nụ cười luôn rạng rỡ trên gương mặt dịu dàng và hiền hậu. Với phong thái thanh nhàn, bà Lai Khiêm làm người đối diện bất ngờ với chính sự hình dung trước đó về một nữ doanh nhân thành đạt, luôn bận rộn với hàng ngàn mối lo và một núi công việc. Cái cách bà nhìn nhận về mọi sự việc cũng thật nhẹ nhàng, lạc quan. Có lẽ bởi vậy mà trông bà vẫn còn rất trẻ so với độ tuổi của mình. Và cũng chính vì thế, bà đã đủ sức chèo lái hai con thuyền cùng mang thương hiệu Biti's, đã có những câu chuyện khởi nghiệp gian nan, có những thác ghềnh, có cả những niềm vui nhỏ, những hạnh phúc lớn lao và thật nhiều trải nghiệm mà bà Lai Khiêm đã trải qua ngay từ ngày đầu cùng chồng gầy dựng sự nghiệp.

Xây dựng một thương hiệu quốc gia

27 năm qua, câu chuyện về hành trình của Biti's cũng gắn liền với chính cuộc đời và sự nghiệp của hai vợ chồng nữ doanh nhân Lai Khiêm. Năm 1982, tiền thân của Công ty TNHH Sản xuất hàng tiêu dùng Bình Tiên (Biti's) là hai tổ hợp sản xuất Vạn Thành và Bình Tiên được thành lập. Lúc ấy, chỉ có 20 công nhân và công việc chủ yếu là sản xuất các loại dép cao su đơn giản. Bốn năm sau, hai tổ hợp sáp nhập lại thành Hợp tác xã cao su Bình Tiên, chuyên sản xuất các loại dép, hài với chất lượng cao và xuất khẩu 100% sản phẩm vào thị trường Liên Xô và các nước Đông Âu. Lịch sử của cái tên Biti's cũng bắt đầu từ đó. Nhưng mọi việc chỉ suôn sẻ cho đến cuối thập niên 80, Liên Xô và Đông Âu sụp đổ, Biti's mất thị trường.

Trong lúc đó, mặt hàng dép xốp bị cạnh tranh dữ dội tại thị trường trong nước, đâu đâu cũng tràn ngập dép Thái Lan, Trung Quốc làm bằng chất liệu mới đẹp, nhẹ và tiện lợi hơn, dép cao su trở thành mặt hàng lỗi thời không thể tiêu thụ. Bình Tiên bắt đầu rơi vào cảnh lao đao, hàng chất đống không bán được, công nhân không có việc để làm, không có đủ thu nhập để ổn định cuộc sống, nguy cơ phá sản cận kề khiến nhiều người chán nản.

Trong năm 2009 đầy khó khăn này, để đảm bảo tăng trưởng, Biti's sẽ đưa ra thị trường sản phẩm mới EVA PUN với mẫu mã đa dạng, giá thấp nhưng vẫn đảm bảo chất lượng và hướng vào vào thị phần nông thôn. Đây chính là hướng đi mới cho Cty và cũng là thử thách mới với bà.

Kiên trì với khát vọng vực dậy Biti's, vợ chồng bà Lai Khiêm đã tìm thấy một hướng đi mới ngay trong chuyến đi tìm kiếm cơ hội tại Đài Loan năm 1989. Ở đây, nhìn thấy một loại dép làm bằng chất liệu EVA, vừa nhẹ vừa tiện và có thể thay loại dép cao su không còn được ưa chuộng, bà Lai Khiêm và chồng đã biết đây là cơ hội của Biti's. Vậy là vừa tích cực học tập công nghệ EVA, vừa thương lượng mua máy móc thiết bị để sản xuất. chuyến đi đó ông bà đã mang về cả một tương lai mới cho Biti's.

Bà Khiêm nhớ lại: "ngay khi chúng tôi áp dụng công nghệ EVA vào sản xuất, sản phẩm dép xốp mang thương hiệu Biti's có chất lượng tốt hơn đã nhanh chóng chiếm lĩnh thị trường tiêu thụ trong nước; hàng nhập lậu của Thái Lan và Trung Quốc không còn chỗ đứng. Đây là nền tảng vững chắc để Biti's lớn mạnh và trở thành một thương hiệu quốc gia trong nhiều năm qua".

Câu chuyện khởi nghiệp của Biti's cũng chính là kỷ niệm sóng gió nhất trong cuộc đời doanh nhân của bà. Nhưng có lẽ, đó cũng là thời gian tôi luyện sức bền và quyết tâm xây dựng một thương hiệu Việt trong ngành sản xuất giày dép thời trang.

Sáng tạo để vượt qua chính mình

Với người phụ nữ này, 27 năm qua thật nhiều biến động, không ít nhọc nhằn nhưng đôi khi sức mạnh để bà vượt qua chỉ bắt nguồn từ những niềm vui rất nhỏ. Đó là niềm hạnh phúc khi bất chợt nhìn thấy một đôi chân mang giày Biti's, là niềm tự hào khi những vị khách nước ngoài cứ trầm trồ trước những sản phẩm bắt mắt, hay là sự sung sướng khi sáng tạo ra một mẫu hàng mới. Với bà, sáng tạo là sức sống của Biti's, là bí quyết để tồn hay vong trong ngành sản xuất sản phẩm thời trang và sáng tạo là để vượt qua chính mình. Vì thế mà đội ngũ thiết kế mẫu mã của Biti's lên tới hàng trăm người và sức sáng tạo của đội ngũ này cũng thật đáng nể khi tạo ra cả thế giới hàng hóa đầy màu sắc và phong phú chủng loại của Biti's.

Bà là người rất quan tâm đến công nhân và trân trọng họ hết mực nhưng để trở thành "người của Biti's", CBCNV của bà phải có lòng yêu nghề bởi nếu không yêu sẽ không thể sáng tạo và gắn bó lâu dài với nó. Làm giày dép là một công việc không dễ dàng. để làm ra một đôi dép tưởng chừng đơn giản nhưng thực ra là phải trải qua hơn 20 công đoạn sản xuất, chưa kể khâu thiết kế mẫu mã và qua nhiều bàn tay lao động mới hoàn thành. Trong êkíp sản xuất, chỉ cần một người thiếu tập trung là đôi dép ấy trở thành phế phẩm. Vì thế, sự sáng tạo, chuyên nghiệp, yêu nghề và đặc biệt là tinh thần trách nhiệm chính là những yếu tố mà bà mong muốn nhìn thấy ở đội ngũ CBNV của mình. Điều đó giúp Bitsi's có sản phẩm chất lượng cao, luôn giao hàng đúng  hẹn và  đáp ứng tối đa nhu cầu của khách hàng dù là ở những đơn đặt hàng với mẫu mã khó làm nhất.

Vừa sản xuất vừa tiêu thụ, vừa lo chiếm lĩnh thị trường trong nước vừa chinh phục thị trường xuất khẩu là những áp lực trên đôi vai bà suốt nhiều năm qua. Thế nên, công việc luôn chất núi, nỗi lo chưa bao giờ hết dù rằng cái tên Biti's giờ đã là một tài sản lớn, một thương hiệu đi sâu vào tiềm thức khách hàng  trong và ngoài nước. Bà tâm sự: "Áp lực là vấn đề mà bất cứ ai trong xã hội hiện đại cũng phải đối mặt, nhất là với những người đã có thành công trong sự nghiệp. Mỗi giai đoạn mỗi người đều đối mặt với những áp lực khác nhau. Sóng gió của những ngày khởi nghiệp với tôi cũng là áp lực rất nặng nề. Đến nay khi đã vững vàng hơn, có kinh nghiệm hơn thì lại lo lắng trước những biến động không ngừng của thị trường. tôi luôn sợ  không vượt qua được chính mình ngày hôm qua". tôi chợt hiểu điều gì đã giúp người phụ nữ trông có vẻ mềm yếu này có thể vượt lên và khẳng định bản lĩnh của một nữ doanh nhân.

Đúc kết về những yếu tố giúp Biti's lớn mạnh, bà Lai Khiêm cho rằng việc mạnh dạn đầu tư cho sản xuất, trẻ hóa - tri thức hóa - chuyên nghiệp hóa đội ngũ nhân lực, chú trọng đầu tư công nghệ, nâng cao chất lượng, hạ giá thành sản phẩm bằng cách tận dụng tối đa nguồn nguyên liệu có sẵn tại thị trường nội địa, hạn chế tỷ lệ hàng phế phẩm đồng thời nhạy cảm với thị trường  là những vấn đề mấu chốt. Hơn thế, bà cho biết, trong năm 2009 đầy khó khăn này, để đảm bảo tăng trưởng, Biti's sẽ đưa ra thị trường sản phẩm mới EVA PUN với mẫu mã đa dạng, giá thấp nhưng vẫn đảm bảo chất lượng và hướng vào vào thị phần nông thôn. Đây chính là hướng đi mới cho Cty và cũng là thử thách mới với bà.

Nuôi lớn thành công

Tài sản của Biti's hiện nay không dừng ở một mạng lưới phân phối rộng khắp cả nước và thị trường xuất khẩu tại hơn 40 nước; không chỉ là 7.000 công nhân lành nghề, đội ngũ cán bộ trẻ trung và mẫn cán; không chỉ là những con số doanh thu ấn tượng, tăng mạnh hàng năm. Mà sẽ còn nhiều thành công tiếp nối khi "đế chế" Biti's diễn ra cuộc "trao quyền" giữa hai thế hệ. Vợ chồng nữ doanh nhân Lai Khiêm đã chuẩn bị điều này  từ rất lâu...

Họ đã bắt đầu từ nỗ lực xây dựng một mái nhà hạnh phúc để làm nền tảng cho các con phát triển thật tốt. Cả hai vợ chồng đều chu toàn việc công tư, chú trọng việc giáo dục và định hướng tốt cho con. Bận rộn với nhiều công việc nhưng các buổi tối và ngày thứ bảy, chủ nhật luôn là thời gian bà dành cho gia đình. Bà thường tổ chức những buối picnic cho cả gia đình để tạo sự gắn bó, tạo không gian thoải mái để cha mẹ và các con chia sẻ với nhau mọi chuyện. Dạy con về nhiều kiến thức trong cuộc sống cũng như công việc, vợ chồng bà cũng là "tấm gương trong" để các con soi vào và phấn đấu.

Một niềm hạnh phúc lớn lao đã đến với bà từ 3 năm nay khi hai cô con gái lớn của bà đã hoàn tất xuất sắc chương trình du học ở Canada và trở về phụ giúp bà công việc tại Dona Biti's. Cô con gái đầu là Vưu Lệ Quyên phụ trách nhãn hàng mới cao cấp, còn cô con gái thứ hai là Vưu Lệ Minh phụ trách về thiết kế mẫu mã phục vụ xuất khẩu. Điều làm bà vui mừng nhất là các con đều yêu thích ngành nghề truyền thống của gia đình. cả hai đều giỏi tiếng Anh, tiếng Hoa và muốn đi theo con đường kinh doanh của ba mẹ.

Tôi biết, sẽ có rất nhiều kinh nghiệm, trải nghiệm về kinh doanh, quản lý mà vợ chồng bà chia sẻ với con. Và còn cả một câu chuyện khởi nghiệp cùng nhiều thăng trầm mà vợ chồng bà nếm trải trong suốt 27 năm tạo dựng thương hiệu Biti's - đó sẽ là những bài học sinh động nhất để các con thấm thía giá trị của cái tên Biti's và nhận thức rõ trọng trách trên vai mình. Vợ chồng nữ doanh nhân Lai Khiêm hiện đang rất kỳ vọng vào các con. Chắc chắn là họ muốn nhìn thấy sự thành công vững bền của thương hiệu Biti's bởi từ lâu, Biti's  không chỉ là niềm tự hào của một gia đình, một dòng họ mà còn là niềm tự hào của cả một  quốc gia.

Kim Huệ