Như DĐDN đã thông tin, hiện VN có 34 triệu m2 kính tiêu chuẩn đang nằm đắp chiếu. Theo Hiệp hội kính VN, một trong những nguyên nhân chính gây ra tình trạng trên là “kẽ hở” hàng rào kỹ thuật.
VN mới có một số bộ tiêu chuẩn cho mặt hàng kính xây dựng. Bộ tiêu chuẩn này tuy tương đối phù hợp với các tiêu chuẩn quốc tế, song vì là tiêu chuẩn, nên chỉ khuyến khích áp dụng chứ không bắt buộc. Cũng vì nguyên nhân này mà Hiệp hội kính XD VN đang kiến nghị cơ quan chức năng nhanh chóng nâng các tiêu chuẩn lên thành các quy chuẩn bắt buộc.
Lỗ hổng nhập khẩu
Theo ước tính hiện nay, mỗi tháng có khoảng 2 triệu m2 kính xây dựng được nhập VN qua các cửa khẩu. Tuy nhiên, nhiều chuyên gia cho rằng các loại kính này được nhập chủ yếu từ các nước ASEAN và Trung Quốc và thường mỏng hơn kính nội và có nhiều bọt, chất lượng không đảm bảo... giá thành khai chỉ 0,6 USD/m2 trong khi giá XK khoảng từ 2,5- 3 USD/m2. Giá thấp sẽ trốn được thuế rất nhiều. Hiệp hội kính cho biết, Hiệp hội đã có văn bản gửi Tổng cục Hải quan đề nghị giúp đỡ. Phía Hải quan cho biết họ sẵn sàng giúp đỡ để ngăn kính ngoại kém chất lượng tràn vào thị trường nội địa nhưng do chưa có quy chuẩn cụ thể nên họ đành chịu để kính ngoại... đi qua cửa khẩu.
Giám đốc một DN kính trong nước cho rằng không có lý do gì để kính ngoại có thể rẻ hơn kính nội nếu không phải là... kém chất lượng, bởi theo DN này, công nghệ sản xuất của DN VN “ngang cơ”, thậm chí còn “trên cơ” so với các loại kính ta đang nhập. Nếu các chi phí một cách sòng phẳng thì không có lý gì mà kính ngoại lại rẻ hơn.
Vị giám đốc này bức xúc: “Sẽ là vô lý khi cùng một chủng loại kính như nhau, yếu tố kỹ thuật tương đồng mà cứ mỗi m2 kính nhập khẩu có thể thấp hơn kính VN từ 10 - 15 nghìn đồng”. Cũng theo ông này, trong bối cảnh nhạy cảm như hiện nay, nếu nguồn kính nhập khẩu tiếp tục không được kiểm soát về chất lượng, sức mua, chắc chắn sẽ liên tiếp có nhiều DN kính phải dừng lò, thậm chí phá sản.
Chờ “hàng rào” kỹ thuật
Trước những “lỗ hổng” như trên, theo các DN giờ là lúc Nhà nước cần có một chính sách hợp lý và quan trọng hơn cả là cần phải có một “hàng rào kỹ thuật” theo đúng nghĩa của nó để “cản bước” kính ngoại xâm nhập thị trường nội địa vốn đã lao đao.
Theo Hiệp hội kính VN, hiện trên thị trường có 9 sản phẩm kính xây dựng có khả năng gây mất an toàn bao gồm: Kính kéo, kính cán vân hoa, kính nổi trong không màu, kính màu hấp thụ nhiệt, kính phủ phản quang, kính tôi nhiệt an toàn, kính dán nhiều lớp, kính dán an toàn nhiều lớp và kính gương tráng bạc bằng phương pháp hóa học ướt. Các loại kính này hiện đang được thị trường xây dựng tiêu thụ rất mạnh, nếu không có các chỉ tiêu chất lượng cụ thể thì nguy cơ gây mất an toàn trong quá trình sử dụng là khó tránh khỏi.
Hiệp hội kính và thủy tinh cũng cảnh báo trên thị trường hiện nay đang xuất hiện rất nhiều sản phẩm kính xây dựng không đạt tiêu chuẩn chất lượng VN, kể cả sản phẩm kính xây dựng nhập khẩu và một số sản phẩm kính trong nước sản xuất theo công nghệ lạc hậu, do chất lượng thấp nên được bán phá giá, gây mất ổn định thị trường và có thể lọt qua vòng kiểm soát chất lượng để được gia công lắp đặt tại các công trình xây dựng. Điều này tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn, đồng thời gây lãng phí lớn cho xã hội cũng như thiệt hại nghiêm trọng cho chủ đầu tư và người sử dụng công trình. Thực tế, thời gian qua cũng đã có nhiều vụ tai nạn ở dạng “tai bay, vạ gió” với người đi đường do mưa, bão các tấm kính trên các tòa nhà không phải là kính an toàn rơi xuống gây thương tích.
Ông Lê Minh Tuấn - Tổng Thư ký Hiệp hội kính và thủy tinh VN, Tổng giám đốc Cty cổ phần đầu tư và XNK Viglacera (Viglacera EXIM) cho biết, mỗi loại kính nhập khẩu đều phải có chỉ tiêu chất lượng cụ thể và cần phải kiểm soát chặt chẽ. Ngoài tiêu chuẩn chất lượng, ông Tuấn cho rằng cần có những quy chuẩn về lắp đặt, thi công: Đồng thời cũng cần xây dựng và ban hành những quy trình chuẩn về nghiệm thu các sản phẩm kính ở tất cả các công trình xây dựng... Trong khi đó, PGĐ Ban Thương mại - TCty Viglacera Ðặng Hoàng Tùng khẳng định: Tại các nước, việc quản lý chất lượng được đặt lên hàng đầu. Hàng rào kỹ thuật không hề trái với cam kết gia nhập WTO của nước ta về các biện pháp bảo hộ cạnh tranh.
Giới phân tích cho rằng, ở thời điểm hiện nay để ngành kính có thể thoát ra khỏi cơn “bĩ cực” nhất thiết phải nhanh chóng thiết lập hàng rào kỹ thuật cụ thể để ngành kính sớm xác lập vị thế cạnh tranh với kính nhập, điều không hề trái với các quy định của WTO. Ngoài ra, cần phải “mạnh tay” ngăn chặn hành vi gian lận thương mại trong sản xuất và nhập khẩu. Đồng thời đưa mặt hàng kính vào danh mục nhóm mặt hàng có thể gây mất an toàn cho người sử dụng để bảo vệ quyền lợi cho người tiêu dùng và an toàn cho các công trình xây dựng sử dụng kính tại VN.
Quốc Anh