Thị trường giao dịch cổ phiếu Cty đại chúng chưa niêm yết (UpCOM) với mục tiêu góp phần thu hẹp thị trường tự do và mở rộng phạm vi thị trường có quản lý của Nhà nước sẽ chính thức vận hành vào đầu tháng 6. Tuy nhiên, theo nhiều DN và nhà đầu tư thì UpCOm cũng chỉ na ná như một sàn niêm yết, không có bước đột phá về phương thức giao dịch để có thể hấp dẫn nhà đầu tư và DN.
Theo các chuyên gia, thị trường UpCOM với mục tiêu bảo vệ nhà đầu tư nhưng phương thức giao dịch không có gì đặc biệt so với sàn niêm yết. Chính vì vậy, thị trường này chỉ thu hút một số nhà đầu tư nhỏ lẻ, bởi biện pháp hạn chế rủi ro đồng nghĩa với “hạn chế” lợi nhuận. Trong khi, hầu hết các nhà đầu tư chơi OTC đều kỳ vọng lợi nhuận hấp dẫn với khả năng chấp nhận rủi ro cao, đặc biệt qua hoạt động mua bán khống - hoạt động cơ bản tạo nên sự sôi động của OTC.
Không hấp dẫn
Chính vì vậy, nhiều NĐT cho rằng, sàn UpCOM vận động như một sàn niêm yết bình thường, chẳng khác nào một sàn thứ 3. Còn các nghiệp vụ khác thì riêng các Cty chứng khoán cũng đã đảm nhận tốt chứ không cần nhờ đến UpCOM nữa.
Về phía DN, lên UpCOM đòi hỏi DN phải có một hệ thống báo cáo tài chính tốt để kiểm toán được. Hoặc ngay cả chuyện quản lý sổ cổ đông, trước đây họ trực tiếp quản lý sổ cổ đông nay giao cho Cty khác và như thế không biết được cổ đông là ai, giá cổ phiếu cao – thấp... là những yếu tố khiến DN ngần ngại. Đại diện một Cty đại chúng chia sẻ: TTCK đang trong giai đoạn trầm lắng, nền kinh tế suy giảm cũng là yếu tố khiến DN không hào hứng với UpCOM. Bởi trong giai đoạn khó khăn, việc cung cấp thông tin cũng như báo cáo tài chính minh bạch và thường xuyên ra công chúng như khi lên sàn UpCOM có thể như con dao 2 lưỡi đối với thương hiệu cũng như hiệu quả sản xuất kinh doanh của Cty.
Nên đề cao “tự nguyên”
Có thể nói, vụ vỡ nợ 30 tỷ đồng của một người buôn bán cổ phiếu OTC mới đây tiếp tục báo động những bất cập trong công tác quản lý nhà nước đối với loại hình giao dịch này. Tuy nhiên, dường như vụ việc này không làm dân chơi chứng khoán trên thị trường phi tập rúng động. Dù TTCK sụt giảm đến 60% so với thời cao trào nhưng ngược lại, hoạt động OTC ở nhiều sàn vẫn sôi động. Ông Lâm Minh Chánh - TGĐ Cty CK Đại Việt cho rằng, vì giao dịch cổ phiếu OTC chủ yếu dựa vào lòng tin nên khi có sự cố thì những người bị thiệt hại không được các quy định pháp lý bảo vệ hay giúp đòi lại quyền lợi.
Chính vì vậy, theo ông Nguyễn Thanh Kỳ - Tổng Thư ký Hiệp hội kinh doanh chứng khoán, thị trường UpCOM là cần thiết nhằm hạn chế rủi ro cho nhà đầu tư và cũng để làm cho DN tiến đến hoạt động chuyên nghiệp hơn trên thị trường chứng khoán. Bởi hầu hết các giao dịch trên thị trường OTC đều mang tính tự phát, chưa có một cơ chế quản lý chặt chẽ nên luôn tiềm ẩn nhiều rủi ro. Việc lên sàn UpCOM giúp các nhà đầu tư có thể tìm thấy nhau, yên tâm hơn khi mua cổ phiếu vì đã có khung pháp lý bảo vệ cho họ. Tuy nhiên, giai đoạn mới ra nên đề cao tính tự nguyện, DN nào thích thì tham gia chứ không nên ép buộc, sẽ dẫn đến việc các nhà quản lý khó đánh giá được hiệu quả thực chất của thị trường.
HaSTC hi vọng, nguồn hàng chính tới đây trên UpCOM chính là các cổ phiếu đang giao dịch trên thị trường tự do hiện nay vì đây là những DN có quản lý sổ cổ đông tốt, hiểu biết nhiều về thị trường chứng khoán. Tuy nhiên, ước tính cũng chỉ có khoảng từ 5 – 10 DN lên sàn này dù hệ thống có thể đáp ứng được 500 - 1.000 DN.
P.Thảo