ATVSTP: Trách nhiệm không của riêng ai

Hàng năm các tỉnh thành trên cả nước tổ chức tháng hành động vì chất lượng an toàn vệ sinh thực phẩm (ATVSTP) từ ngày 15/4 - 15/5/2009. Tại TP HCM, lễ phát động đã diễn ra tại Công viên Văn hóa Đầm Sen. Chương trình được triển khai rộng trên quy mô toàn thành phố. Ông Nguyễn Thành Tài - Phó Chủ tịch thường trực UBND TP HCM - Trưởng ban chỉ đạo liên ngành ATVSTP thành phố đã yêu cầu "Các cơ quan ban, ngành phải xử phạt triệt để, nghiêm minh đối với những cơ sở vi phạm".

Theo thống kê mới đây của Thanh tra Sở Y tế TP HCM, chỉ riêng khu vực TP có hơn 2/3 cơ sở mỗi khi có đợt kiểm tra đột xuất đều vi phạm ATVSTP. 

Những con số đáng báo động

Một số thực phẩm được cảnh báo mức độ nhiễm khuẩn cao, nhiều nguy cơ xảy ra ngộ độc thực phẩm khi sử dụng hàn the và dùng bột tẩy trắng có chất tẩy trắng công nghiệp. Nước đóng bình nhiễm vi sinh, hóa tính. Thực phẩm tăng cường sinh lực chứa sildenafil, lượng sữa không đạt hàm lượng protit, mẫu rượu có nồng độ methanol, aldehyt và furfurol vượt mức cho phép; gia cầm chưa qua kiểm dịch, không rõ nguồn gốc.

Diện tích rau an toàn chỉ đạt 8,5% tổng diện tích rau cả nước. Hiện nay cả nước sản xuất 11,5 triệu tấn rau các loại. Trong đó có 43 tỉnh, thành phố đã quy hoạch vùng sản xuất rau an toàn (RAT). Tuy nhiên, diện tích RAT mới đạt 8,5% tổng diện tích rau cả nước, diện tích trồng cây ăn quả an toàn đạt khoảng 20%, số còn lại do sản xuất nhỏ lẻ, không trong vùng quy hoạch nên khó kiểm soát về chất lượng. Ở một số thành phố lớn như TP HCM  cũng chỉ kiểm soát được 20 - 30% nhu cầu rau xanh của thành phố. Số lượng gia súc, gia cầm giết mổ chỉ kiểm soát  đạt 58,1%. Tình trạng giết mổ gia súc, gia cầm ở các lò mổ tư nhân không đảm bảo điều kiện ATVSTP là phổ biến. Hiện nay, chỉ có 617 cơ sở giết mổ tập trung (chiếm 3,6% tổng số cơ sở giết mổ trong cả nước), trong đó 20 cơ sở có đủ điều kiện để giết mổ xuất khẩu; 16.512 cơ sở giết mổ nhỏ lẻ, khó kiểm soát. 93,9% cơ sở dịch vụ ăn uống chưa được cấp GCN đủ điều kiện ATVSTP. Việc cấp giấy chứng nhận công bố tiêu chuẩn sản phẩm cũng ở tình trạng tương tự. trong hàng chục ngàn sản phẩm thực phẩm mới có 25.224 sản phẩm được cấp giấy chứng nhận công bố tiêu chuẩn sản phẩm...

Những con số trên không những nêu lên thực trạng đáng quan ngại về thực tế ATVSTP mà còn khiến người ta thấy cả những bất cập lớn trong công tác quản lý lĩnh vực này.

Khuyến khích DN có ý thức

Tại TP HCM vừa diễn ra lễ "Tuyên dương và trao giải thưởng ATVSTP" cho 165 DN sản xuất trong cả nước. Đây là lần đầu tiên giải thưởng phong trào do Bộ Y tế phối hợp với các bộ, ngành liên quan nhằm biểu dương, khuyến khích những DN có ý thức về vai trò, trách nhiệm của mình đối với cộng đồng để có sản phẩm đạt tiêu chuẩn chất lượng, đảm bảo phục vụ tốt cho người tiêu dùng. Đợt trao giải dựa trên tiêu chí đánh giá riêng như: sản phẩm chưa gây ra ngộ độc thực phẩm, không bị nhiễm các chất độc hại, được người tiêu dùng bình chọn... Ông Nguyễn Thanh Phong - Phó Cục trưởng Cục ATVSTP cho rằng: Hiện nay, điều kiện sản xuất, chế biến thực phẩm không đảm bảo ATVSTP đã gây ra tình trạng ngộ độc thực phẩm rất nhiều; thực phẩm nhiễm các chất vi sinh, kém chất lượng vẫn đang được tiêu thụ trên thị trường. Vì vậy, các nhà quản lý phải làm tốt vai trò của mình trong thực trạng như hiện nay. Ông Phong nhận định:  việc tuyên dương những đơn vị làm tốt công tác đảm bảo ATVSTP là điều cần thiết, đồng thời phải kiên quyết xử phạt những cơ sở vi phạm. Theo bà Nguyễn Thị Hồng - Phó Chủ tịch UBND TP HCM thì đây là "sân chơi" đầy ý nghĩa, giúp các DN có cơ hội học hỏi lẫn nhau cũng như tự đánh giá lại ý thức, trách nhiệm đối với cộng đồng từ sản phẩm được đưa ra thị trường.

Phương Nhi