Nắm rõ luật và chọn đối tác địa phương là cách để doanh nghiệp Việt mở rộng thêm cánh cửa vào thị trường Hoa Kỳ.
Những thông tin khuyến nghị về độ “khó” của thị trường Hoa Kỳ đã được VCCI nhiều lần khuyến cáo cho các doanh nghiệp Việt Nam. Mới đây nhất, Bộ Công Thương cũng đã tổ chức một hội thảo nhằm cung cấp cho doanh nghiệp các thông tin cần thiết. Tuy nhiên, theo nhiều đánh giá, đến lúc này, dường như các doanh nghiệp vẫn chưa lường hết được những trở ngại mới.
Tân chính sách đòi hỏi am hiểu luật
Ông Nguyễn Thành Biên - Thứ trưởng Bộ Công Thương tỏ ra lo ngại khi một số mặt hàng chiếm thị phần rất lớn trong xuất khẩu của Việt Nam sẽ phải chịu tác động bởi một loạt đạo luật và các văn bản quy định những điều kiện liên quan đến nhập khẩu một số mặt hàng của Hoa Kỳ có hiệu lực.
Bổ sung cho nỗi quan ngại này, bà Cathy Sauceda - Giám đốc phụ trách An toàn nhập khẩu và các yêu cầu liên ngành của Hải quan Hoa Kỳ cũng chia sẻ, một số quy định mới trong Đạo luật Nông trại, Đạo luật Lacey sửa đổi (thực thi toàn bộ từ ngày 1/5/2009) và Đạo luật Cải tiến an toàn sản phẩm tiêu dùng sẽ tác động trực tiếp đến việc xuất khẩu nông sản, hải sản, đồ gỗ, hàng tiêu dùng... của Việt Nam vào thị trường Hoa Kỳ trong thời gian tới. Trong đó, những lĩnh vực Hoa Kỳ sẽ tăng cường kiểm tra, giám định là hàng dệt may, sở hữu trí tuệ, chống bán phá giá, chống trợ cấp...
|
Doanh nghiệp cần kết hợp sản xuất, nắm bắt thông tin và xúc tiến thương mại |
Đã từng khuyến nghị về những rào cản thương mại vào Hoa Kỳ (xem Doanh Nhân số 20), lần này đi vào phân tích cụ thể hơn, Luật sư Brenda A. Jacobs, Công ty luật Sidley Austin (Hoa Kỳ), chỉ ra một số mặt hàng xuất khẩu của Việt Nam sẽ chịu tác động lớn bởi các đạo luật nói trên như cá tra, cá basa, đồ gỗ và các sản phẩm gỗ.
Sắp tới đây, một luật mới khác của Hoa Kỳ sẽ buộc các lô hàng cá da trơn phải chịu sự kiểm tra khi xuất khẩu vào thị trường này. Đây là nguy cơ đối với Việt Nam nếu biện pháp kiểm tra toàn bộ được áp dụng.
Luật sư Trần Hữu Huỳnh - Trưởng ban ban Pháp chế VCCI từng lưu ý đến việc xung đột các nhóm lợi ích nhập khẩu và sản xuất ngay tại Hoa Kỳ sẽ càng khiến cho hàng Việt Nam gặp khó. Trong bối cảnh khủng hoảng kinh tế thì việc các nhà sản xuất Hoa Kỳ vận động mạnh mẽ để chính phủ nước này ra sắc lệnh buộc hàng nhập khẩu phải phân loại theo chất lượng và in ngay trên bao bì sản phẩm sẽ không phải không khả thi. Như vậy, chi phí của doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam đương nhiên sẽ bị tăng lên.
Việt Nam kỳ vọng vào xuất khẩu mặt hàng gỗ và các sản phẩm gỗ vào Hoa Kỳ. Tuy nhiên, bà Brenda A. Jacobs cho biết, theo Đạo luật nông trại 2008, nhà nhập khẩu phải đáp ứng yêu cầu khai báo nhập khẩu. Xuất phát từ việc các nhóm môi trường tại Hoa Kỳ khẳng định rằng, 10% sản phẩm gỗ nhập khẩu vào Hoa Kỳ hàng năm trị giá khoảng 3,8 tỷ USD là được thu từ gỗ đốn trái phép. Và các nhóm công nghiệp thì khẳng định rằng, việc chặt đốn gỗ trái phép này tạo ra sự cạnh tranh không công bằng với thương mại và sản xuất hợp pháp tại Hoa Kỳ.
Luật sư Brenda A. Jacobs khuyến nghị, mặc dù trước mắt, Hoa Kỳ chỉ áp dụng đối với gỗ nhiên liệu, gỗ thô nhập khẩu, nhưng mỗi tháng sẽ được đưa vào 1 giai đoạn mới và bổ sung thêm những sản phẩm mới, và từ tháng 4/2010 sẽ áp dụng đối với tất cả sản phẩm gỗ và đồ gỗ nội thất. Vậy nên, ngay từ lúc này, các doanh nghiệp cần chú trọng tìm hiểu luật để có kế hoạch xuất khẩu lâu dài!
Không thể đơn thương độc mã
Tuy có những khó khăn tăng thêm, nhưng thị trường Hoa Kỳ vẫn là thị trường chiến lược với không ít doanh nghiệp. Nhưng ông Trần Hữu Huỳnh nhấn mạnh, doanh nghiệp xuất khẩu cần tìm kiếm những đồng minh sở tại. Bởi, mỗi nhóm lợi ích tại Hoa Kỳ đều có kênh riêng để vận động hành lang cho mình, nên nếu tận dụng được tiếng nói của các nhà nhập khẩu Hoa Kỳ thì doanh nghiệp Việt sẽ có thêm hậu thuẫn cần thiết.
Bà Cathy Sauceda cũng khuyên các doanh nghiệp Việt Nam không nên bỏ qua hoặc không quan tâm đúng mức đến các công đoạn trong chuỗi cung ứng. Muốn vậy, doanh nghiệp phải làm việc với những đối tác Hoa Kỳ có uy tín, có kinh nghiệm để có thể xuất khẩu một cách hiệu quả đến Hoa Kỳ.
Nhưng trước đó, song song với việc các nhà sản xuất Việt Nam cần đảm bảo sản xuất hàng hóa có chất lượng thì doanh nghiệp sản xuất, xuất khẩu phải biết rõ nhà cung cấp nguyên liệu cho mình là ai, sản phẩm xuất khẩu có được kiểm nghiệm không, rồi tiếp đó mới tới ai là người vận chuyển, ai là người đưa sản phẩm vào Hoa Kỳ và ai là người phân phối đến người tiêu dùng.
Ông Nguyễn Thành Biên cũng khuyến cáo, các doanh nghệp cần tổ chức tốt hơn công tác thị trường nước ngoài, nắm bắt và tổ chức các hoạt động giao lưu, tiếp xúc với các bạn hàng nhập khẩu, các tổ chức bán buôn, bán lẻ để hiểu rõ những thay đổi trong cơ chế quản lý nhập khẩu của Hoa Kỳ.
Bên cạnh đó, doanh nghiệp cần tiếp xúc với cơ quan tư vấn để được hướng dẫn về 3 đạo luật nói trên bởi đây là những hàng rào kỹ thuật thương mại mới và phức tạp. Doanh nghiệp cần phải kết hợp nhuần nhuyễn giữa 3 khâu sản xuất, nắm bắt thông tin và tổ chức xúc tiến thương mại.
Tuy nhiên, muốn hỗ trợ doanh nghiệp một cách hiệu quả, các cơ quan quản lý không thể ngoài cuộc. Bộ Công Thương cần phải tích cực phổ biến cho doanh nghiệp nắm được những quy định mới liên quan đến chính sách và điều tiết nhập khẩu vào thị trường Hoa Kỳ, cũng như có biện pháp tổ chức thực hiện để có thể giảm thiểu tác động từ việc thực thi các quyết định này đến xuất khẩu của Việt Nam, tăng cường chất lượng của các quy định để phù hợp với các quy định của Hoa Kỳ. Các tổ chức đại diện cho doanh nghiệp như VCCI và các hiệp hội cũng cần đẩy mạnh các hoạt động tư vấn, cung cấp thông tin, và nâng cao vai trò đại diện cho doanh nghiệp. Lúc này, đơn thương độc mã không thể chèo chống được ở những thị trường đang ngày một khó khăn. Doanh nghiệp cần chủ động nhưng cũng cần được hỗ trợ!
Mặc San