Nếu được cấp chủng virus, Việt Nam hoàn toàn có thể sản xuất được văcxin cùng thời điểm với các nước trên thế giới. Tuy nhiên, nhiều người lo ngại rằng ngay cả khi chúng ta sản xuất được thì cũng không được phép đưa vào sử dụng ngay vì phải chờ thử nghiệm.
Thế giới làm được, Việt Nam cũng làm được
Trao đổi với chúng tôi, GS.TS Nguyễn Thu Vân, giám đốc Công ty Văcxin và Sinh phẩm số 1 cho biết, các nhà khoa học của Việt Nam hoàn toàn có thể sản xuất được văcxin phòng cúm A(H1N1). "Quy trình sản xuất văcxin gần giống nhau. Nếu chúng ta sản xuất được văcxin phòngcúm A(H5N1) thì về lý thuyết có thể sản xuất được các loại văcxin phòng cúm khác" - GS.TS Vân nói. Cũng theo GS.TS Vân, hiện Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cho biết, khoảng 2 - 4 tuần nữa sẽ có chủng để sản xuất văcxin. Sau khi có chủng, trong vòng 2 - 3 tháng sau đó, văcxin sẽ có mặt trên thị trường.
PGS.TS Đinh Duy Kháng, trưởng phòng Vi sinh Phân tử, Viện Công nghệ Sinh học, Viện KH&CN Việt Nam cũng khẳng định, chúng ta hoàn toàn có thể sản xuất được văcxin cùng thời điểm với các nước trên thế giới. Điều quan trọng, chìa khóa của thành công chính là chủng để sản xuất văcxin. "Đấy là bước khó nhất. Việc phân lập chủng mất nhiều thời gian. Đó là lý do vì sao WHO cho rằng phải mất 4 - 6 tháng tới mới có thể sản xuất được văcxin" - PGS.TS Kháng nói.
Hiện người ta đã phân lập được chủng cúm A(H1N1) gây chết người. Tuy nhiên, để sản xuất văcxin người ta phải biến được chủng gây chết người thành một chủng mới có tính ôn hòa (bớt độc so với chủng hoang dã ban đầu). Ngoài ra, chủng mới đã có tính đại diện, nghĩa là có thể phòng được trong một phạm vi rộng lớn.
Chưa thể sử dụng ngay
GS.TS Vân cho biết, chúng ta có thể sản xuất được văcxin phòng cúm A(H1N1) ngay cùng lúc với thế giới, song điều đáng buồn chưa thể đưa vào sử dụng ngay được. GS.TS Vân lý giải, H1N1 là một dạng của cúm theo mùa nhưng có độc lực cao hơn. Thực tế, hàng năm người ta vẫn sản xuất văcxin này đã trải qua nhiều bước kiểm nghiệm và được phép lưu hành trên thị trường. Các cơ sở sản xuất chỉ cần có giấy phép là có thể sản xuất được văcxin. Hàng năm, cúm màu cũng có sự thay đổi, khi WHO cung cấp chủng mới là các cơ sở này có thể "cập nhật" và đưa vào sản xuất ngay.
Tương tự, giờ đây, chỉ cần WHO cung cấp chủng H1N1 mới là các đơn vị được cấp phép có thể sản xuất và đưa vào sử dụng ngay mà không cần phải trải qua nhiều bước thử nghiệm... Nhưng điều này là không thể vì các cơ sở sản xuất của Việt Nam chưa được cấp phép sản xuất các văcxin phòng cúm. Vì thế, để đưa vào sử dụng, chúng ta phải làm đầy đủ các bước như sản xuất, thử nghiệm trên động vật, thử nghiệm trên người tình nguyện... Thực hiện đầy đủ các bước này phải mất vài năm. "Biết là sẽ mất nhiều thời gian, nhưng chúng ta không thể "đốt cháy giai đoạn" được" - GS.TS Vân khẳng định.
PGS.TS Đinh Duy Kháng cũng thừa nhận những "rắc rối" này là có thật. Tuy nhiên, vị chuyên gia này lại tỏ ra lạc quan: "Ở Việt Nam hiện nay, một vài đơn vị nhận được sự tài trợ trực tiếp của WHO có lẽ việc xin phép để rút ngắn thời gian là điều có thể" - PGS.TS Kháng hy vọng.
Đại diện ban giám đốc Viện Văcxin Nha Trang, nơi đang nhận được sự hỗ trợ của WHO thì cũng phải tuân thủ theo nguyên tắc quốc gia, việc xin phép cũng không thể thực hiện "một sớm một chiều" được. Tuy nhiên, về mặt khoa học, dù muộn so với thế giới, chúng ta vẫn phải làm.
Nếu cần sẽ bay ra nước ngoài để lấy chủng
Đại diện ban giám đốc Viện Văcxin Nha Trang cũng khẳng định, quyết tâm là làm được xong, điều quan trọng là phải có sự phối hợp chặt chẽ của các cơ quan, các nhà khoa học đặc biệt là sự giúp đỡ của WHO. Ngày 5/6 tới, chuyên gia của Viện Văcxin Nha Trang bàn cách phối hợp thực hiện. "Ngay sau khi bàn bạc xong, chúng tôi sẽ liên hệ với WHO. Khi nào có chủng, họ sẽ gửi cho chúng ta hoặc nếu cần, chúng tôi sẽ bay qua lấy. Khi đó, chúng tôi sẽ bắt tay vào việc ngay" - PGS.TS Kháng nói.
Theo Lan Hoa- Khoa học và đời sống