Trăn trở nghề Đông y

Công nghệ chế biến thuốc đông y hiện đã có những thay đổi đáng kể. Nếu không nhìn kỹ nhãn hiệu thuốc, nhiều người sẽ lầm tưởng đây là thuốc tây. Tuy nhiên, không phải cơ sở nào cũng có thể mạnh dạn thay đổi thiết bị hiện đại để đáp ứng nhu cầu sản xuất.

Cách đây vài năm, cơ sở thuốc y học cổ truyền Đại Hồng Phúc vẫn quen với việc chế biến thuốc đông y theo truyền thống, những viên thuốc được chế biến thủ công, đóng gói đơn giản. Với thương hiệu lâu năm dĩ nhiên số lượng tiêu thụ của cơ sở vẫn không có gì đáng ngại.

Quảng cáo phải lấy được sự tin tưởng của khách hàng

Tuy nhiên, ông Nguyễn Đình Phúc - chủ cơ sở thuốc y học cổ truyền Đại Hồng Phúc quyết định bỏ ra một số vốn không nhỏ để đầu tư máy móc thiết bị hiện đại biến xưởng bào chế thuốc đông y truyền thống trước đây thành một khu chế biến thuốc tiêu chuẩn GMP (Tiêu chuẩn thực hành tốt sản xuất). Bởi theo ông Phúc thì: "Nếu chúng ta bỏ tiền quảng cáo mà không đầu tư công nghệ thì sẽ khó có sự tin tưởng từ người tiêu dùng. Vì vậy các cơ sở sản thuốc đông dược tốt hơn nên thay đổi phương pháp điều chế thuốc".

Như vậy, để có thể theo kịp tây y thì việc quan trọng đối với các cơ sở sản xuất thuốc đông y là phải đổi mới công nghệ. Nhưng muốn có một công nghệ phù hợp là rất khó. Bản thân ông đã mất một thời gian rất dài để tìm nhà tư vấn về công nghệ, rồi phải ra nước ngoài tham khảo và mua công nghệ.

Còn Lương y Nguyễn Tấn Quang - Phó Chủ tịch TƯ Hội Đông Y VN thì bày tỏ : "Để đổi mới công nghệ trong giai đoạn hội nhập hiện nay, đồng thời tiếp nối sự nghiệp của các bậc tiền nhân đòi hỏi các lương y phải nâng cao chất lượng khám chữa bệnh, các lương dược phải cải tiến mẫu mã, bao bì thế nào cho phù hợp thì mới có đủ sức vươn lên theo kịp nền y học phương đông của các nước trong khu vực".

Mặc dù hiện nay, nền y học phương Tây đã tiến rất mạnh nhưng nền y học của chúng ta vẫn in sâu vào lòng mỗi người dân vì đơn giản, tiện lợi, không độc hại, ít tốn kém "thầy tại chỗ, thuốc tại vườn"... Đa số thảo dược có chứa những hoạt chất tương đối hiền hòa, hợp với cơ thể con người. Tuy nhiên, có không ít loại có hoạt tính mạnh sẽ gây ảnh hưởng không tốt, có thể gây chết người nếu sử dụng không đúng liều, đúng thời gian. Ngoài ra còn phải tùy vào thể trạng, bệnh tật của mình mà cân nhắc dùng những vị thuốc gì, tránh tình trạng "nhiệt ngộ nhiệt tắc cuồng, hàn ngộ hàn tắc tử".

Chính vì vậy, Lương y Trương Sỹ Phóng  - Giám đốc Công ty Y học cổ truyền Hòa Bình tại TP HCM không ít băn khoăn: "Sản xuất đông y hiện chưa đạt được chất lượng, dịch tễ rất khó uống, nhai thì người bệnh họ không chịu, viên thuốc làm không được đẹp như tây y, chưa cô đặc, phải uống nhiều mới có tác dụng, uống ít không hiệu quả. Sản xuất rất thô sơ, không khoa học, chỗ làm chưa được vệ sinh".

Cần thay đổi tư duy

Hiện nay, ở nước ta dược liệu được nhập về từ 40 đến 60%. Với nguồn dược liệu nhập, chỉ có những nhà buôn lớn mới thực hiện việc kiểm nghiệm, bảo quản theo đúng quy trình khoa học, số còn lại dường như bỏ ngỏ chuyện này. Riêng về nguồn dược liệu trong nước, ngoài một số rất ít khai thác từ thiên nhiên, còn lại chủ yếu được trồng trọt ở một số vùng chuyên canh. Tuy nhiên, điều đáng lo ngại là ở một số vùng chuyên trồng cây thuốc hiện nay, người dân đã trồng thuốc theo quy trình như đối với cây công nghiệp, tức là cũng dùng các loại thuốc trừ sâu, phân hữu cơ, phân hóa học. Quá trình vận chuyển và bảo quản cũng ảnh hưởng đến chất lượng dược liệu. Nhiều nhà buôn vì ham lời nên thường tích trữ dược liệu vào mùa thu hoạch để tung ra vào lúc hàng khan hiếm mặc dù cơ sở không đủ điều kiện bảo quản dẫn đến tình trạng dược liệu bị ẩm mốc vẫn được bán ra thị trường.

Phương Dung