Sáng nay (18/5), VCCI đã tổ chức buổi gặp gỡ với đại diện các Hiệp hội doanh nghiệp nước ngoài tại Việt Nam nhằm tăng cường sự hợp tác trong việc cải thiện các môi trường kinh tại Việt Nam.
Xây dựng tiếng nói chung
VCCI tham gia sâu vào quá trình xây dựng các chính sách liên quan đến các vấn đề kinh doanh tại Việt Nam. Theo quy định của nhà nước Việt Nam, các văn bản pháp luật liên quan đến doanh nghiệp, trước khi trình lên Quốc hội, lên Chính phủ bắt buộc phải có sự tham gia ý kiến của VCCI. Bên cạnh đó, VCCI là đại diện cho cộng đồng doanh nghiệp tại Việt Nam, và hiện nay là chủ tịch Phòng Thương mại các nước ASEAN,chủ tịch Phòng Thương mại các nước tiểu vùng sông Mêkông và sang năm tới là chủ tịch Hội đồng tư vấn kinh doanh của các nước ASEAN. Như vậy, với vị thế của mình, VCCI đã có những đóng góp rất to lớn vào việc cải thiện môi trường kinh doanh tại Việt Nam nói riêng và trong khu vực nói chung. Phát biểu tại buổi gặp gỡ TS Vũ Tiến Lộc – Chủ tịch VCCI khẳng định: Việc các Hiệp hội doanh nghiệp nước ngoài tham gia hợp tác chặt chẽ với VCCI sẽ tạo ra tiếng nói mạnh mẽ hơn vào quá trình xây dựng các chính sách, pháp luật và cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh.
TS Vũ Tiến Lộc kiến nghị, trong buổi làm việc hôm nay, VCCI và đại diện các Hiệp hội doanh nghiệp nước ngoài sẽ định ra một thời hạn cụ thể cho các đợt gặp gỡ tiếp theo nhằm thảo luận các vấn đề liên quan đến doanh nghiệp. Hiện nay, định kỳ 6 tháng một lần, VCCI sẽ có các buổi gặp gỡ với lãnh đạo Chính phủ để kiến nghị các vấn đề của doanh nghiệp đang gặp phải. Tuy nhiên, đến thời điểm hiện nay, mới chỉ tập hợp được ý kiến của các doanh nghiệp Việt Nam mà chưa có ý kiến của các doanh nghiệp nước ngoài. Vì thế, với sự đóng góp, tham gia của cộng đồng doanh nghiệp nước ngoài sẽ giúp Chính phủ có những cái nhìn tổng quan hơn về môi trường kinh doanh đầu tư của các doanh nghiệp, từ đó đưa ra những chính sách phù hợp với nhiều đối tượng doanh nghiệp hơn. Bên cạnh việc gặp gỡ định kỳ, TS Vũ Tiến Lộc cũng kiến nghị về vấn đề phối hợp giữa VCCI và các Hiệp hội Doanh nghiệp nước ngoài tại Việt Nam tổ chức các chương trình chung trên cơ sở sáng kiến, nguồn lực và tiếng nói chính thức của hai bên. Đặc biệt, mỗi năm nên tổ chức 1 diễn đàn chung nhằm tạo ra các cơ hội gặp gỡ, hợp tác kinh doanh giữa doanh nghiệp Việt Nam và doanh nghiệp nước ngoài, cũng như mời quan chức cấp cao của Chính phủ, đại diện các cơ quan chức năng để đối thoại trực tiếp về các vấn đề doanh nghiệp đang gặp phải.
Cải thiện các thủ tục hành chính
Hầu hết các đại diện có mặt tại buổi đối thoại đều bày tỏ sự nhất trí cao với những kiến nghị của TS Vũ Tiến Lộc. Ông Ashok Sud - Phó chủ tịch EuroCham và Giám đốc điều hành của Ngân hàng Standard Chartered tại Việt Nam nói: “Tôi nghĩ rằng chúng ta cần phải hợp tác hơn nữa bằng việc chuyển những kiến nghị của cộng đồng doanh nghiệp tới Chính phủ và các cơ quan chức năng”. Ông Ashok Sud cũng đưa thêm nhiều kiến nghị liên quan đến những quy định của các văn bản pháp luật, trong đó ông nhắc đến hạn chế trong việc cấp vốn cho các dự án công nghiệp bao gồm cơ sở hạ tầng và những điều lệ quảng cáo. Theo ông Ashok Sud, hạn chế trong việc cấp vốn cho các dự án công nghiệp bao gồm cơ sở hạ tầng sẽ ảnh hưởng chính đến 25 ngân hàng quốc tế ở Việt Nam. Có một vài vấn đề cần được xem xét ở Điều 128 trong dự thảo luật trình lên Quốc hội vào tháng 11 tới, khi mà mức cho vay lớn nhất của một ngân hàng quốc tế không được vượt quá 4,5 triệu USD. Có lẽ cần có sự thảo luận về về vấn đề này trước Quốc hội. Còn đối với vấn đề quảng cáo, ông Ashok Sud cho rằng, việc giới hạn về chi phí quảng cáo đang ảnh hưởng đến các thành viên của chúng tôi chẳng hạn như Unilever. Năm ngoái, thuế thu nhập của Unilever chiếm tới hơn 40% chi phí của hãng, một hệ quả không mong đợi của luật này. Hiện nay, Việt Nam là nước duy nhất ở Châu Á vẫn còn điều lệ như vậy. Do đó các doanh nghiệp như Unilever rất mong muốn Chính phủ có thể xem xét và bãi bỏ điều luật này.
Cũng liên quan đến các vấn đề về cải cách thủ tục hành chính, ông Patrick J Regis - Chủ tịch Hiệp hội các doanh nghiệp Anh quốc tại Việt Nam kiến nghị nên thành lập một cơ quan phê chuẩn “một cửa” cho các thủ tục hành chính. Cơ quan nối giữa các bộ này sẽ đóng vai trò như một đơn vị độc lập và cung cấp chất lượng dịch vụ đảm bảo cho cộng đồng doanh nghiệp nước ngoài. Những sự đổi mới nên được thực hiện tập trung, mà không tính đến vị trí địa lý hay lợi ích chính trị. Cơ quan này sẽ được trao quyền để giải quyết những vấn đề có sự tham gia của nhiều Bộ, ban ngành. Đồng thời, thiết lập một cơ quan trung gian đại diện cho chính phủ nhằm giúp đỡ các Hiệp hội bằng cách cung cấp các dịch vụ “tư vấn” cho các công ty thành viên về các thủ tục hành chính; cung cấp địa chỉ liên lạc cần thiết cũng như tạo điều kiện cho các cuộc đối thoại với các Bộ, ban ngành; ngoài ra cũng là kênh chính thức tiếp nhận các ý kiến phản hồi.
Nhìn chung, các doanh nghiệp nước ngoài đang hoạt động tại Việt Nam đều cho rằng các cơ chế chính sách, văn bản pháp luật, thủ tục hành chính còn chưa đồng nhất và nhiêu khê. Chính phủ cần cải thiện vấn đề này nhằm tạo ra một môi trường kinh doanh thân thiện để thủ hút đầu tư.
Chú trọng chất lượng giáo dục
Tại buổi đối thoại, ông Harry Beirnaert - Chủ Tịch Hiệp Hội Doanh Nghiệp Bỉ-Luxembourg Tại Việt Nam cho rằng, một trong những trở ngại lớn nhất đối với doanh nghiệp sau khi giải quyết vấn đề về tài chính, đất đai, và cơ sở hạ tầng yếu kém chính là sự thiếu hụt nguồn nhân lực lành nghề. Sự thiếu hụt này khiến những nhà đầu tư gặp rất nhiều khó khăn trong việc thu hút và giữ nguồn nhân lực. Kết quả là, việc thu hút lao động lành nghề trở thành ưu tiên hàng đầu, thế nhưng số lượng người nghỉ việc vẫn rất cao. Có một sự cạnh tranh nhân tài mạnh mẽ mà ở đó những công ty lớn sẽ lôi kéo được những ứng viên xuất sắc nhất trong thị trường lao động. Tuy nhiên, cũng như Trung Quốc, Ấn Độ, Việt Nam không phải là quốc gia duy nhất đối mặt với vấn đề thiếu hụt lao động lành nghề. Giống như những thị trường mới nổi khác, nền kinh tế phát triển chóng mặt của Việt Nam cùng với hạn chế của hệ thống giáo dục đã tạo ra sự thiếu hụt lao động lành nghề và những người tốt nghiệp đạt yêu cầu. Ông nói: “Điều này khiến tôi tin rằng cải thiện chất lượng giáo dục không chỉ ở bậc đại học, mà còn ở việc dạy nghề, giáo dục cơ bản và giáo dục tiểu học nên là ưu tiên hàng đầu nếu Việt Nam muốn nâng cao vị thế của minh. Về mặt này, tôi tin rằng Beluxcham sẵn sàng hợp tác với VCCI trong các dự án giáo dục”.
Theo ông Harry Beirnaert, việc cải thiện chất lượng giáo dục ở bực tiểu học nên được xem như một vấn đề mấu chốt nhằm tạo ra sự phát triển bền vững từ một nền tảng vững chắc. Trên thực tế, các doanh nghiệp cũng gặp không ít khó khăn trong việc tái đào tạo bởi vì nhân viên thiếu những kiến thức cơ bản. Ông khẳng định “cách tốt nhất để một cái cây phát triển khỏe mạnh là trước tiên phải chăm sóc bộ rễ”.
Ý kiến của ông Harry Beirnaert nhận được sự đồng tình của nhiều đại diện có mặt tại hội thảo. Họ cho rằng, nguồn nhân lực giá sẽ không phải là yếu tố cạnh tranh bền vững của Việt Nam mà cần chú trọng đến các vấn đề khác như chất lượng nguồn nhân lực.
Bên cạnh các vấn đề về cải cách thủ tục hành chính, đào tạo nguồn nhân lực thì vấn đề cơ sở hạ tầng cũng được các đại diện Hiệp hội doanh nghiệp nước ngoài tại Việt Nam quan tâm. Theo họ, nếu không cải thiện các vấn đề về giao thông, đảm bảo sự ổn định nguồn điện… sẽ hạn chế sự đầu tư của các doanh nghiệp nước ngoài.
Thủy Nguyên