Nên rút ngắn thời gian thẩm định

Đúng là trong hoạt động thực tế của DN phần mềm đã phát sinh nhiều vấn đề liên quan đến sở hưũ trí tuệ. Theo quy định cũ, khi đưa tên tất các các lập trình viên tham gia dự án vào danh sách tác giả thì có thể sẽ có phần mềm có tới hàng trăm người và khi Cty là chủ sở hữu tác phẩm phần mềm muốn phát triển, sửa đổi, công bố ngừng hay hủy bỏ dự án phần mềm phải được sự đồng ý của tất cả các tác giả là lập trình viên tham gia dự án.

Nếu một người trong số họ không đồng ý thì dự án nâng cấp coi như phải ngừng. Đó là chưa kể đến trường hợp một hoặc nhiều người trong nhóm tác giả chuyển công tác. Theo tôi nên đề nghị Chính phủ có điều khoản quy định rõ về tác giả của chương trình phần mềm vì đây là lĩnh vực đặc thù và đang được khuyến khích đẩy mạnh phát triển.

- Có nghĩa là trong Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sở hữu trí tuệ lần này sẽ không có sự điều chỉnh đổi với vấn đề quyền tác giả, thưa ông ?

- Điều 119 của dự thảo Luật dự kiến kéo dài thời hạn thẩm định nội dung đơn đăng ký sở hữu công nghiệp, cụ thể kéo dài thời hạn thẩm định từ mười hai tháng lên mười tám tháng đối với sáng chế; từ sáu tháng lên chín tháng đối với kiểu dáng công nghiệp, nhãn hiệu, chỉ dẫn địa lý. Như vậy, có phù hợp với nhu cầu thực tiễn thưa ông ?

Nước ta đang trong quá trình hội nhập kinh tế quốc tế, nhu cầu bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ, nhất là trong việc bảo hộ quyền sở hữu công nghiệp có xu hướng gia tăng. Với ý kiến của cá nhân tôi thì cần phải rút ngắn hơn nữa thời gian thẩm định, càng ngắn càng tốt. Tâm lý các tác giả đều mong muốn “đứa con tinh thần” sớm có “giấy khai sinh”- được bảo hộ. Mặt khác việc rút ngắn thời gian sẽ hạn chế được các tranh chấp phát sinh sau này đồng thời sớm đưa các sáng chế ứng dụng vào thực tiễn. Quan trọng hơn nó sẽ là động lực khuyến khích hoạt động sáng tạo. Điều này đặc biệt có ý nghĩa trong bối cảnh nước ta đang đẩy nhanh quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá.

- Theo ông rút ngắn xuống khoảng thời gian bao nhiêu lâu thì hợp lý ?

Thời gian bao nhiêu thì cần phải có sự trao đổi thảo luận thật kỹ để đảm bảo tính thực thi của luật. Bởi khi tiếp nhận hồ sơ cơ quan thẩm định sẽ  phải xem xét rât kỹ và phụ thuộc vào nhiều yếu tố như cải cách thủ tục hành chính, trình tự xử lý đơn, năng lưc trình độ, năng lực của nhân viên thẩm định. Làm sao nhanh nhưng phải đảm bảo được độ chính xác, khách quan và khoa học.

- Nhiều ý kiến cho rằng để khắc phục tình trạng “vừa đá bóng vừa thổi còi” trong lĩnh vực sở hữu trí tuệ thì phải tách cơ quan thẩm định và cơ quan cấp giấy chứng nhận, ý kiến của ông về vấn đề này thế nào ?

Đẩy mạnh xã hội hoá công tác thẩm định là giải pháp khắc phục nhanh nhất tình trạng “vừa đá bóng vừa thổi còi” đồng thời đẩy nhanh tiến độ cấp giấy chứng nhận. Tuy nhiên, đây là lĩnh vực đặc thù nên xã hội hoá sẽ gặp nhiều khó khăn bởi rất cần những người có đủ năng lực, trình độ để thẩm định, tránh phát sinh tiêu cực. Đồng thời cần có những chính sách cụ thể và hành lang pháp lý để khuyến khích các DN tham gia vào lĩnh vực này.

- Theo ông đâu là mấu chốt để Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sở hữu trí tuệ khắc phục được các hạn chế trước đây và đi vào thực tiễn ?

Vấn đề cơ bản nhất vẫn là con người. Một trong những lý do nêu ra trong dự thảo về việc kéo dài thời gian thẩm định cũng chính là do thiêu nguồn nhân lực. Muốn luật triển khai tốt thì cần có kế hoạch đào tạo và đào tạo đội ngũ cán bộ đủ số lượng và có trình độ nghiệp vụ trong lĩnh vực sở hữu trí tuệ. Xu hướng của hoạt động sở hữu trí tuệ là mở rộng hợp tác quốc tế nên trình độ ngoại ngữ sẽ là yếu tố bắt buộc đối với cán bộ, nhân viên.

- Xin cảm ơn ông

Phan Nam thực hiện