Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung Điều 126 của Luật Nhà ở và sửa đổi, bổ sung Điều 121 của Luật Đất đai, vừa được trình Quốc hội thông qua. Nhiều ý kiến cho rằng việc mở rộng quá nhiều đối tượng sẽ gây tác động lớn đến thị trường bất động sản.
Theo dự thảo luật, sẽ bổ sung thêm ba nhóm đối tượng Việt kiều được mua nhà so với quy định hiện hành, đó là:"người có quốc tịch VN", "người gốc VN có chuyên môn, kỹ năng đặc biệt" và "người gốc VN có vợ hoặc chồng là công dân VN đang sinh sống ở trong nước". Hiện nay, qua số liệu báo cáo của Chính phủ là có khoảng hơn 3 triệu người VN định cư ở nước ngoài, trong đó có khoảng hơn 70% giữ quốc tịch VN. Việc sửa đổi hai điều của hai bộ luật có liên quan đến vấn đề nhà ở của người VN đang định cư ở nước ngoài nhằm tạo điều kiện thuận lợi để khuyến khích các nhà đầu tư, các nhà khoa học, những có công và người có tài năng về đóng góp xây dựng đất nước.
Tuy nhiên nhiều ý kiến cho rằng dự thảo luật vẫn còn nhiều nút thắt. Đặc biệt là về quyền và nghĩa vụ sử dụng đất gắn liền với sở hữu nhà ở của người VN định cư ở nước ngoài. Chẳng hạn, không quy định cho họ có quyền bảo lãnh bằng tài sản là nhà ở gắn liền với quyền sử dụng đất ở. Việt kiều mua nhà ở hợp pháp nhưng không được bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất… Hay người VN định cư ở nước ngoài sở hữu nhà ở không có quyền góp vốn để đầu tư phát triển kinh doanh.
Những rào cản trên được coi là nhằm hạn chế những tác động tiêu cực đến thị trường bất động sản cũng như trong hoạt động quản lý. Nói nôm na là hạn chế "sức mua" của Việt kiều.
Thực tế, trong 3 năm thực hiện Luật nhà ở mới có 148 trường hợp Việt kiều mua nhà, như vậy là rất ít. Một số trường hợp khác mua nhà thông qua con đường người thân, người quen, nhưng thực ra số lượng chưa nhiều và chủ yếu tập trung ở các thành phố lớn, còn ở các tỉnh thì hầu như rất ít, rất hạn hữu.
Theo ông Trần Du Lịch - đại biểu TP Hồ Chí Minh: Chúng tôi đã mời Hiệp hội Bất động sản, các nhà kinh doanh, quản lý và các đồng chí đại biểu Quốc hội. họ nói là đừng lo, có mở như thế này cũng không ai mua nhiều đâu, bởi vì chỉ mua để ở cho bản thân và gia đình, một năm về vài ba tháng thì chi phí bảo trì để ở khách sạn rẻ hơn.
Tâm lý của người VN là "đồng tiền đi liền khúc ruột", đặc biệt là khi đã sinh sống ở nước ngoài đại bộ phận kiều bào sẽ có tư duy thực tế hơn rất nhiều. Nên khi dành dụm được một chút lưng vốn họ cũng sẽ phải cân nhắc rất kỹ khi mang tiền về VN để mua một căn nhà. Bởi vậy khi đã có chủ chương cởi mở cho Việt kiều sở hữu nhà ở thì cũng cần phải tư duy và hành lang pháp lý cởi mở thực sự tránh những rào cản không cần thiết.
Đông Hưng