Tiếng ồn của máy nghiền, khói bụi trắng xóa bay mù mịt, thảm thực vật chết hàng loạt, bệnh tật…đang là những mối nguy hiểm, đe dọa từng ngày từng giờ đối với cuộc sống của hơn 50 hộ dân ở xóm Đoan Vĩ, thôn Đồng Quan (xã Thanh Hải, huyện Thanh Liêm, tỉnh Hà Nam).
Thanh Liêm là một huyện được thiên nhiên ưu đãi có nhiều núi đá vôi - nguồn nguyên liệu quý dành cho ngành công nghiệp xi măng. Vì thế, những năm qua, nhiều nhà máy mọc lên nơi đây. Đến nay, tính cả huyện Thanh Liêm đã có trên dưới 6 công ty sản xuất xi măng đang hoạt động, riêng xã Thanh Hải có tới 2 công ty. Nhưng do việc xử lý chất thải môi trường không tốt nên tình trạng ô nhiễm rất nghiêm trọng, đang đe dọa đến cuộc sống, sức khỏe của hàng trăm người dân ở đây.
Chất thải từ ống khói, khí than của nhà máy xi măng Việt Trung xả ra liên tục. Công ty này được thành lập trước những năm 1992 và hoạt động ngay trên thôn Đồng Quan. Việc xây dựng nhà máy xi măng ngay trong khu dân cư là một sai phạm trong quy hoạch xây dựng nhưng không hiểu vì lý do gì, nhà máy này vẫn được xây dựng và hoạt động.
Có chứng kiến cảnh những người dân thường xuyên mắc các bệnh như đau mắt, viêm đường hô hấp, rồi ung thư… vì không khí ô nhiễm nặng mới cảm nhận được nỗi khổ của hàng trăm người dân đang phải chịu đựng. Bà Nguyễn Thị An - một người dân trong thôn than với giọng đầy trĩu nặng: “Tôi già rồi, sao cũng được nhưng nhìn đám trẻ mới sinh ra đã mắc các bệnh về đường hô hấp thấy tội quá mà không biết làm gì”. Cũng theo bà An, từ khi nhà máy xi măng đi vào hoạt động, cuộc sống của mọi người dân nơi đây bị đảo lộn. Bụi xi măng trắng xóa cả một vùng thôn Đồng Quan, bụi bay khắp nơi, len lỏi vào cả những bữa ăn của người dân sống trong khu vực. Chỉ tay vào bể nước, bà An than thở: “Bể nước sinh hoạt này được đậy cả ngày cả đêm. Nhưng mỗi khi múc nước, phải lấy tay khua nhẹ lớp váng nổi lềnh bềnh trên mặt nước. Không biết tình trạng này kéo dài đến bao giờ”. Bên cạnh việc gây ô nhiễm môi trường, các nhà máy còn để lại hậu quả nghiêm trọng về ô nhiễm nguồn nước khiến cho cá chết hàng loạt, cỏ cây không mọc nổi.
Trước thực trạng này, người dân đã bao lần gửi kiến nghị lên các cơ quan chức năng nhưng cũng chỉ nhận được câu trả lời: “Sẽ có biện pháp trong thời gian ngằn nhất”. Thế nhưng, đã mấy chục năm trôi qua, câu hỏi đó vẫn chưa có lời giải. Cực chẳng đã, không ít lần, người dân trong thôn đem cả người bệnh, cá chết … đến trụ sở của nhà máy để phản đối hoạt động của nhà máy nhưng vẫn không thay đổi được tình hình. Anh Lê Văn Anh - người dân ở bên cạnh nhà máy bức xúc cho hay: “Ban ngày thì bụi mù mịt, ban đêm thì tiếng máy ồn ào dồn dập. Đi làm cả ngày, tối về cũng không có lúc nào yên tĩnh để nghỉ ngơi. Khổ quá!”.
Đem bức xúc của những người dân sống nơi đây, chúng tôi tìm đến những người có trách nhiệm của nhà máy nhưng bị từ chối vì “không có thẩm quyền trả lời”. Tìm đến chính quyền địa phương, chúng tôi đã gặp ông Nguyễn Văn Tân - trưởng thôn Đồng Quan. Ông Tân cho biết: “Chính quyền thôn đã có văn bản gửi lên các cơ quan chức năng. Cơ quan chức năng và nhà máy hứa sẽ hỗ trợ những hộ cách nhà máy từ 300m đến 500m là 60.000đ/ năm, và từ 300m trở lại là 100.000đ/ năm, nhưng cũng chỉ được mấy tháng rồi lại không thấy đâu.” Bức xúc về những việc làm của nhà máy, ông còn cho biết : “Tới đây, chúng tôi sẽ có văn bản gửi trực tiếp lên Bộ Tài nguyên môi trường để lấy lại quyền lợi, đem lại cuộc sống bình yên cho người dân”.
Thực trạng ô nhiễm môi trường ở thôn Đồng Quan đang ngày càng nặng. Thiết nghĩ, đã đến lúc các cơ quan chức năng vào cuộc để sớm đem lại công bằng, trả lại môi trường sống cho người dân.
Hữu Tiến