Trong phiên thảo luận ngày 8/6 về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của các luật liên quan đến đầu tư xây dựng cơ bản, những ý kiến băn khoăn xung quanh việcgộp sổ đỏ, sổ hồng lại “bùng nổ”.
Vẫn băn khoăn việc gộp sổ đỏ, sổ hồng
Theo số liệu tình hình cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà theo Văn bản 1098 của Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường ngày 4/6/2009, đến nay cả nước đã cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất sản xuất nông nghiệp được 13.393.000 giấy đạt 81,4%, đất lâm nghiệp 1.028.000 giấy đạt 76,3%, đất tại nông thôn 10.105.000 giấy đạt 80,6%, đất tại đô thị 3.250.000 giấy đạt 63,8%, đất chuyên dùng 84.000 giấy đạt 36,4%. Việc cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà theo Luật nhà ở mới được triển khai ở 27 tỉnh, thành phố tiến độ thực hiện chậm đến nay mới cấp được 250.000 giấy. Nếu tính cả cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà và quyền sử dụng đất theo Nghị định số 60 thì cả nước cấp được 1.200.000 giấy.
Từ những số liệu trên, đại biểu Trần Văn Thức - Bà Rịa - Vũng Tàu cho rằng, nếu giờ áp dụng việc gộp sổ đỏ, sổ hồng làm một, sẽ làm phát sinh một số “bất cập”: quyền sử dụng đất thì khá ổn định, khá ổn định một thửa, nhưng các thửa đất khác như đất chuyên dùng, đất lâm nghiệp, đất nông nghiệp, đất diêm nghiệp... thì có gộp chung vào một giấy mới chứng nhận quyền sử dụng đất và quyền sở hữu tài sản liên quan đất hay không? Rồi tài sản trên đất, nhà ở và các vật kiến trúc trên đất theo cá nhân tôi thì luôn luôn thay đổi, giờ gộp với cái ít biến động thì giải quyết như thế nào... Khi tiến hành thực hiện, thủ tục cấp chắc chắn không thể nhanh và khi chuyển nhượng, với người dân có nhiều thửa đất, nhiều tài sản trên đất mà chỉ bán đi một phần thì giấy chứng nhận còn lại là giấy chứng nhận gì?
“Hai quyền khác nhau dồn vào một giấy chứng nhận và quá trình thực hiện giấy chứng nhận đấy là vô cùng khó khăn... Tôi nghĩ Nhà nước muốn nắm được tổng tài sản trên đất thì rất khó, vì tài sản trên đất luôn thay đổi và nó thay đổi theo chiều thuận tốc độ phát triển của xã hội. Từ suy nghĩ như vậy, tôi đề nghị nếu chúng ta quyết tâm sửa để đảm bảo với nguyện vọng chung của toàn xã hội thì nên có điều tra xã hội học. Còn theo tôi nên sử dụng hai giấy như hiện nay, đó là giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và giấy chứng nhận quyền sở hữu tài sản trên đất là tôi cảm thấy phù hợp hơn”, ông nói.
Đại biểu Trần Đình Long - Đắc Lắk ủng hộ việc gộp hai loại giấy làm một nhưng cũng không tránh khỏi băn khoăn.
“Tôi thấy quyết định của Quốc hội như vậy phù hợp với Luật nhà ở. Bởi vì Luật nhà ở đã quy định ở Điều 11 là nhiều trường hợp khác nhau nếu chủ sở hữu nhà ở đồng thời là chủ sử dụng đất thì cấp chung một giấy. Nếu chủ sử dụng đất không phải là chủ sở hữu nhà ở thì cấp 2 loại giấy khác nhau... Vấn đề quan trọng ở đây tôi nghĩ là 2 chế độ sở hữu khác nhau, chế độ sở hữu về đất đai là sở hữu toàn dân, chế độ sở hữu nhà ở là sở hữu của tư nhân, mà quyền sở hữu nhà ở là một quyền cơ bản của công dân. Chúng ta cũng phải cân nhắc về quy trình kỹ thuật khi cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và phản ánh tất cả những hiện trạng sử dụng đất đó, trong đó có ao hồ, cây trồng, vật kiến trúc...”, đại biểu Long đề xuất.
Từ đó, đại biểu Long kiến nghị riêng Luật nhà ở và Luật đất đai có liên quan đến vấn đề cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất thì nên để lại, tổng kết việc thực hiện Luật nhà ở và bàn kỹ rồi sau này quyết định.
Chung một tâm trạng băn khoăn, đại biểu Nguyễn Thị Thanh Hòa - Bắc Ninh phát biểu: “Nếu luật sửa đổi được thông qua thì quy định giấy chứng nhận quyền sử dụng đất rồi giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở, rồi giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở, giấy chứng nhận công trình xây dựng đã được cấp, theo quy định của pháp luật về đất đai, pháp luật về nhà ở, pháp luật về xây dựng, trước ngày luật sửa đổi này có hiệu lực thi hành thì vẫn có giá trị pháp lý và không phải đổi giấy chứng nhận đó sang giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất, theo quy định của luật này trừ trường hợp có nhu cầu cấp cấp đổi giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất được đưa vào thực hiện. Rõ ràng thực tế không chỉ tồn tại hai loại giấy: Một là giấy trước khi có luật này được ban hành và hai là loại giấy theo như luật này ban hành, ít nhất sẽ có ba loại: Loại màu đỏ, loại màu hồng và một loại mới, tức là một giấy thì chưa biết là mầu gì và thực tế có thể nó còn hơn nữa”
Từ đó, đại biểu Hòa đề nghị nên có một thời gian để chuẩn bị, tổng kết thi hành Luật đất đai cũng như Luật nhà ở rồi ra phương án phù hợp hơn.
Đại biểu Trần Du Lịch - TP Hồ Chí Minh hoàn toàn ủng hộ phần sửa các điều, khoản liên quan đến Luật nhà ở và Luật đất đai mà liên quan đến một giấy theo nghị quyết của Quốc hội, tức lấy nền là Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và trên đó là vấn đề đăng ký các tài sản nhất là nhà ở. Tuy nhiên, ông kiến nghị đưa toàn bộ nội dung này qua sửa chung Điều 121 và Điều 126 thành một luật, phần còn lại là xây dựng cơ chỉ tập trung Luật đấu thầu, Luật xây dựng và một vài luật liên quan.
Không lo khâu thực hiện
Trước những băn khoăn của các đại biểu, Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường Phạm Khôi Nguyên nói: “Quá trình đi đến vấn đề thống nhất một sổ, một cơ quan quản lý thì Quốc hội suốt từ nhiệm kỳ Khóa XI, sau kết quả giám sát và đã đi đến Nghị quyết 07 của Quốc hội. Do vậy một số ý kiến của các đại biểu vừa rồi phát biểu tôi nghĩ như vậy là lật lại Nghị quyết 07. Nghị quyết 07 đã đi đến thống nhất là cấp 1 giấy, giấy đó là quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất và giao cho một cơ quan thống nhất. Nếu bây giờ đặt lại ý kiến một số ý kiến của đại biểu Quốc hội thì tôi thấy phải đặt lại Nghị quyết 07, Nghị quyết 07 đã được thảo luận rất kỹ”.
Theo giải trình của Bộ trưởng, sau khi có Nghị quyết 07 thì Chính phủ đã chỉ đạo Bộ tài nguyên và môi trường để tiến hành các nội dung liên quan đến sửa. Việc sửa đã được Chính phủ chuẩn bị rất chu đáo. Bộ trưởng đề nghị Quốc hội ủng hộ chỉ làm một giấy, vấn đề kỹ thuật thiết kế giấy này như thế nào thì Bộ Tài nguyên và môi trường đã thiết kế và đã có một số phương án, đang lấy ý kiến của cấp tỉnh. Giấy này sẽ đáp ứng được tất cả các yêu cầu về đăng ký quyền sử dụng đất và quyền sở hữu các loại tài sản gắn liền với đất.
“Nếu như lần này mà Quốc hội không thông qua được để có thống nhất một sổ thì tôi cho lại là vấn đề nợ, nợ lại với dân như vậy”, Bộ trưởng Nguyên nói.
Ủng hộ việc cấp một giấy, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hà Hùng Cường lên tiếng: “Chúng tôi ngày càng thấy chủ trương mà Quốc hội đã ra năm kia thống nhất cấp một giấy thì hoàn toàn phù hợp và rất đúng đắn. Qua kinh nghiệm của các nước, kể cả những nước mới chuyển đổi, những nước vẫn còn sở hữu đất đai về của toàn dân, của Nhà nước, toàn bộ hoặc 1 phần thì người ta cũng đã có quy định về thống nhất một giấy rồi, lấy giấy tờ chứng nhận quyền sử dụng đất là gốc, mọi diễn biến trên đất đai đó về bất động sản đều thực hiện trong quyển sổ đó hoặc giấy đó”.
Bộ trưởng Cường cũng đánh giá việc sửa đổi hoàn toàn phù hợp và hoàn toàn đúng với tinh thần của Bộ luật dân sự. Đăng ký và cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất là bắt buộc, trong Bộ luật dân sự cũng nói rằng chỉ khi đăng ký rồi thì mới có hiệu lực pháp lý, khi đăng ký rồi mới được thừa nhận quyền sử dụng đất. Vấn đề này hoàn toàn phù hợp với bản chất của chúng ta là đất đai thuộc sở hữu toàn dân, và Chính phủ, Nhà nước phải kiểm soát việc sử dụng đất thuộc sở hữu của mình. Còn lại thì nhà ở và các tài sản khác gắn liền với đất ví dụ như công trình xây dựng, vườn trồng, rừng trồng... nếu không đăng ký thì vẫn thuộc quyền sở hữu của cá nhân đó, tuy nhiên khi đăng kí thì được chuyển dịch, giao dịch được nhà nước bảo hộ về mặt pháp lý.
"Đây hoàn toàn là vấn đề tự nguyện chứ không bắt buộc, nhưng nếu đăng kí thì được bảo hộ và có giá trị giao dịch", Bộ trưởng Cường nói thêm.
Những ý kiến chưa đồng thuận của nhiều đại biểu khiến đại biểu Nguyễn Minh Thuyết - Lạng Sơn phải phát biểu: “Hôm nay theo dõi thảo luận tại hội trường tôi thấy có một sự đổi vai rất là kì lạ. Các đại biểu của dân thì nói ngược với nguyện vọng của nhân dân và phủ định Nghị quyết của chính mình đã biểu quyết thông qua. Nhưng còn các đồng chí ở bên Hành pháp, hai vị Bộ trưởng phát biểu là cơ quan Hành pháp thì lại thể hiện đúng nguyện vọng của dân và lại tôn trọng Nghị quyết 07 của Quốc hội. Tôi cho có lẽ chúng ta cũng nên suy nghĩ, không nên đổi vai như thế”.
Theo HNM