VN có nhiều tiềm năng về khai thác dầu khí và lương thực, trong khi Saudi Arabia có nhiều kinh nghiệm trong lĩnh vực dầu khí. Nếu hợp tác tốt hai bên có thể bổ sung tốt cho nhau trong hai lĩnh vực năng lượng và lương thực.
Tại buổi làm việc mới đây giữa Bộ trưởng Bộ Công Thương Vũ Huy Hoàng và Bộ trưởng Bộ Dầu khí và Khoáng sản Vương quốc Saudi Arabia Ali Ibrahim Al Naimi, ông Vũ Huy Hoàng cho biết: Ngành năng lượng VN có mức tăng tưởng cao (xấp xỉ 10-12%/năm).
Cơ hội trong nhiều lĩnh vực
Năm 2008, VN khai thác khoảng 15 triệu tấn dầu thô và 7,4 tỷ mét khối khí, nhưng toàn bộ sản phẩm dầu đều nhập khẩu. Trong thời gian tới, dự kiến nhu cầu năng lượng của VN sẽ tiếp tục tăng trưởng ở mức cao, dự báo đến năm 2015 nhu cầu tiêu thụ hàng năm vào khoảng 22-24 triệu tấn (160-175 triệu thùng) và có rất nhiều tiềm năng để triển khai hợp tác giữa VN và Saudi Arabia, đặc biệt trong lĩnh vực dầu khí và xây dựng cơ sở hạ tầng năng lượng.
Bộ trưởng Bộ Dầu khí và Khoáng sản Saudi Arabia Ali Ibrahim Al Naimi cho rằng, cả VN và Saudi Arabia đều là các nước đang phát triển nên có thể chia sẻ nhiều cơ hội cho nhau. Ngoài lĩnh vực dầu khí và khoáng sản, phía Saudi Arabia cũng mong muốn tìm cơ hội hợp tác trên một số lĩnh vực khác, như xây dựng cơ sở hạ tầng, cơ khí, xây dựng dân dụng, năng lượng...
Theo quy hoạch đã được phê duyệt tới năm 2015, VN sẽ đưa vào vận hành 5-6 nhà máy lọc hóa dầu với tổng công suất chế biến trên 30 triệu tấn (600.000 thùng/ngày) dầu thô, giai đoạn 2015 - 2025 sẽ mở rộng nâng công suất chế biến đến 60 - 65 triệu tấn/năm.
Những lưu ý trong hợp tác
Các chuyên gia cho rằng, tiềm năng hợp tác giữa VN và Saudi Arabia trong hai lĩnh vực năng lượng và lương thực là rất lớn. Tuy nhiên để có thể phát huy hết khả năng của mỗi bên, nhất thiết cần tạo điều kiện cho DN hai nước được tham gia các dự án thăm dò và khai thác dầu khí. Trên thực tế, VN cũng đang có các dự án xây dựng nhà máy lọc hóa dầu, trong đó nhà máy Nam Vân Phong, công suất dự kiến 10 triệu tấn/năm, hiện nay Petrolimex cũng đang trao đổi với tập đoàn Aramco về việc tham gia dự án này.
Ngoài ra, trong tổ hợp hóa dầu ở Phú Yên, VN cũng đang tìm các cơ hội hợp tác, bao gồm các dự án hạ tầng khu công nghiệp hóa dầu Hòa Tâm và Tổ hợp hóa dầu Naptha Cracking Hòa Tâm, tại khu kinh tế Nam Phú Yên đã được Thủ tướng phê duyệt...
VN và Saudi Arabia cũng có thể hợp tác tốt trong lĩnh vực khai thác và chế biến khoáng sản. Theo Bộ Công Thương, đây là một trong những lĩnh vực rất có lợi thế hợp tác. Tuy nhiên, hai bên cần phải tạo điều kiện, khuyến khích các nhà đầu tư hai nước đầu tư khai thác, chế biến, sản xuất khoáng sản ở hai nước, tham gia các dự án hợp tác đầu tư như: nhà máy nhôm tại Saudi Arabia hoặc các nước vùng vịnh sử dụng alumin sản xuất tại VN mà đối tác tại VN chính là Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản VN.
Không chỉ trong lĩnh vực dầu khí, khoáng sản... lương thực cũng là một lĩnh vực thế mạnh của VN và theo như lời Bộ trưởng Vũ Huy Hoàng thì VN sẵn sàng xuất khẩu, cung ứng ổn định, dài hạn cho Saudi Arabia các sản phẩm nông sản thực phẩm, đặc biệt là các mặt hàng thế mạnh của VN như: gạo, chè, cà phê, thủy sản...
Theo các chuyên gia, việc hợp tác 3 bên, bao gồm VN, Saudi Arabia và các nước Trung Á/Châu Phi trong lĩnh vực sản xuất và chế biến các sản phẩm nông nghiệp, lâm nghiệp, thủy sản... cũng có rất nhiều tiềm năng. Theo đó VN có thể cung ứng công nghệ và chuyên gia, đổi lại các nước Trung Phi cung ứng đất đai và lao động, các nước Vùng Vịnh cung ứng vốn và tiêu thụ. Đây có thể coi là hướng hợp tác lâu dài giữa các bên. Tuy nhiên, hiện nay hai bên vẫn chưa ký thỏa thuận hợp tác về an toàn thực phẩm và kiểm dịch động thực vật (SPS) cũng như thỏa thuận công nhận tiêu chuẩn chất lượng sản phẩm, phòng thí nghiệm của nhau. Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng để có thể sớm bắt tay và đưa những gợi ý trên thành hiện thực, hai bên cần sớm thiết lập các kênh cung cấp thông tin kịp thời và hiệu quả cho cộng đồng DN các bên, tăng cường trao đổi thông tin liên quan đến chính sách thương mại và đầu tư, các hoạt động xúc tiến thương mại... khuyến khích và tạo thuận lợi cho các DN tiến hành các dự án đầu tư, khảo sát thị trường, mở văn phòng đại diện và thành lập Cty ở mỗi nước.
Quốc Anh