Đây là ý kiến của Thứ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông Đỗ Quý Doãn khi trao đổi với DĐDN. Theo ông Doãn, báo chí kinh tế VN mặc dù đã có những bước phát triển mạnh mẽ cả về số lượng và chất lượng, nhưng chưa có những tên tuổi mang tầm khu vực và quốc tế.
- Thưa ông, đứng trước tình trạnh suy thoái kinh tế toàn cầu ảnh hướng tới kinh tế VN, theo ông, báo chí, đặc biệt là báo kinh tế cần phải làm gì để đóng góp cho sự phát triển KT - XH ?
Trong các giải pháp điều hành kinh tế vĩ mô của Chính phủ đưa ra, thông tin tuyên truyền là một trong những giải pháp vô cùng quan trọng được đặc biệt lưu ý. Điều này cũng được khẳng định đầy đủ tại các cuộc giao ban báo chí, định hướng thông tin tuyên truyền thường xuyên của các cơ quan thuộc Chính phủ với báo chí.
Báo chí nói chung, báo kinh tế nói riêng luôn phải đi đầu trong việc cung cấp thông tin phục vụ sự phát triển của nền kinh tế. Đặc biệt, trong giai đoạn suy giảm kinh tế toàn cầu đang diễn ra ảnh hưởng đến kinh tế VN, vai trò tuyên truyền và cung cấp thông tin của báo chí lại càng trở nên vô cùng quan trọng. Báo chí cần phải đưa ra những thông tin sát thực nhất, chính thống nhất đồng thời có tính trách nhiệm cao. Thông qua báo chí, những chủ trương chính sách của Đảng, Chính phủ được thông tin đầy đủ chính xác, tạo sự đồng thuận cao trong xã hội. Các chính sách điều hành kinh tế vĩ mô, tài chính tiền tệ của Chính phủ cũng được thực hiện thành công nhờ sự cập nhật thông tin của báo chí.
- Là người đã có nhiều năm trong lĩnh vực quản lý công tác thông tin, tuyên truyền, ông đánh giá thế nào về sự phát triển của báo chí kinh tế VN. Báo chí kinh tế VN đã bắt kịp được sự vận động của nền kinh tế ?
Nhìn lại 10 năm qua, báo chí đã có những bước phát triển nhanh chóng về mọi mặt. Báo chí ngày càng làm tốt công tác thông tin tuyên truyền và cung cấp thông tin đến độc giả. Báo chí VN đã phát triển theo đúng định hướng và yêu cầu của nền kinh tế. Thay vì trước đây, báo chí chỉ đưa ra những gì mình có, thì nay, các cơ quan báo chí đã vận động và phát triển theo đúng nhu cầu của thị trường, có nghĩa là cung cấp những thông tin mà bạn đọc cần.
Báo chí kinh tế đã phát triển cả về số lượng và chất lượng. Những vấn đề nóng được xã hội quan tâm, những vấn đề nhạy cảm đã được báo chí khai thác, phân tích rất chuyên sâu và kịp thời. Báo chí đã đi sâu và những lĩnh vực mà xã hội quan tâm, thông báo kịp thời những chỉ đạo, điều hành kinh tế vĩ mô của Chính phủ.
Các nhà báo nói chung, đặc biệt nhà báo viết về kinh tế nhìn chung đã có những bước phát triển cả về trình độ chuyên môn, tính chuyên nghiệp cũng như các yêu cầu về ngoại ngữ, tin học và áp dụng khoa học công nghệ thông tin trong hoạt động báo chí. Tại nhiều sự kiện lớn mang tầm quốc tế như APEC, ASEAM... nơi có nhiều nhà báo quốc tế tham gia, các nhà báo của chúng ta đã thể hiện được tính chuyên nghiệp cao, không thua kém các nhà báo quốc tế.
Tuy nhiên, nhìn tổng thể, các tờ báo kinh tế của chúng ta vẫn đang ở mức “sàn sàn”. Báo chí kinh tế của chúng ta vẫn chưa có một thương hiệu lớn, một tên tuổi lớn mang tầm khu vực và thế giới. Với vai trò và nhiệm vụ quan trọng của mình, đòi hỏi các nhà báo phải có chuyên môn cao, trình độ chuyên sâu. Đặc biệt, các nhà báo kinh tế còn phải đòi hỏi cao hơn nữa. Báo chí kinh tế VN vẫn chưa thoát ra, vượt lên tầm khu vực và thế giới. Chúng ta vẫn cần phải có những tờ báo làm chuẩn mực, đưa ra những dự báo, phân tích chuẩn xác và nhận được sự quan tâm theo dõi sát sao của độc giả không chỉ trong nước mà cả quốc tế.
Những tờ báo kinh tế của chúng ta cần sử dụng những cộng tác viên, chuyên gia đưa ra được những dự báo, nhận định, nhận xét uy tín và chuẩn xác mang tầm quốc tế. Chúng ta phải làm thế nào để giới chuyên gia kinh tế, tài chính quốc tế phải luôn đánh giá cao những dự báo, nhận định của các tờ báo kinh tế VN.
- Nhiều người nói báo chí phải luôn đồng hành cùng DN trong công cuộc phát triển kinh tế của đất nước. Vậy theo ông sự đồng hành này cần phải được thực hiện ra sao ?
Nói đến đồng hành có nghĩa là phải cùng nhau từ cả hai phía. Báo chí luôn bám sát, theo kịp DN để thông tin và cung cấp thông tin thì DN cũng phải luôn sẵn sàng phối hợp. DN đồng hành với báo chí sẽ mang lại lợi ích cho cả hai bên và cho nền kinh tế. DN cần tạo điều điều kiện cung cấp thông tin đầy đủ và chính thống cho báo chí. Sự phối hợp chặt chẽ, tạo điều kiện cho nhau hoạt động sẽ thúc đẩy sự phạt triển cho cả báo chí và DN. Theo tôi, báo chí và DN cần cộng đồng trách nhiệm. Đây chính là sự thể hiện đồng hành cao nhất.
- Trong cơ chế thị trường, bên cạnh nhiệm vụ thông tin, tuyên truyền được giao phó, báo chí cũng phải vận động như một DN. Vậy theo ông, các cơ quan báo chí cần phải làm gì để hài hòa lợi ích kinh tế và nhiệm vụ chính trị ?
Xử lý hài hòa mối quan hệ giữa lợi ích kinh tế và nhiệm vụ chính trị được giao phó của báo chí là vấn đề rất quan trọng và khó khăn đối với tất cả các cơ quan báo chí. Bên cạnh việc phải hoàn thành nhiệm vụ cung cấp thông tin, tuyên truyền, cổ động các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước, các cơ quan báo chí cũng phải hoạt động lấy thu bù chi, tạo thu nhập ổn định cho các cán bộ, phóng viên. Điều này đòi hỏi từ lãnh đạo đến phóng viên đều phải là những người năng động và bản lĩnh. Đặc biệt các cán bộ lãnh đạo cơ quan báo chí vừa phải là những nhà chính trị vừa phải là nhà kinh tế.
Tuy nhiên, theo tôi, Nhà nước cũng cần có những cơ chế hỗ trợ thích hợp, tạo điều kiện cho báo chí thực hiện tốt nhiệm vụ chính trị được giao phó. Nhà nước có thể hỗ trợ thông qua các chính sách như thuế, giấy in báo, cũng như cơ chế cung cấp thông tin.
Bộ Thông tin và Truyền thông được Chính phủ giao xây dựng quy chế cung cấp thông tin. Thông qua đó, hầu hết các cơ quan bộ, ban, ngành và địa phương đã xây dựng cho mình những quy chế cung cấp thông tin cho báo chí. Với quy chế này, báo chí đã được cung cấp các thông tin chính thống và chuẩn xác. Nhìn chung, tính đến nay, về phía các cơ quan nhà nước, báo chí đang được tạo nhiều cơ hội để hoạt động và phát triển. Vấn đề cơ bản phụ thuộc vào chính nội tại của các cơ quan báo chí.
- Xin cảm ơn ông !
Bá Tú thực hiện