Diễn biến của TTCK đang tạo ra tâm lý bất an cho nhà đầu tư. Điều này được thể hiện rõ ở những biến động khó lường của thị trường khi có những phiên tăng điểm đến chóng mặt, khối lượng giao dịch đạt kỷ lục và lại có những phiên giảm điểm "bám" biên độ cho phép như phiên giao dịch ngày 16/6.
Những phiên thị trường tăng nóng, dòng tiền đổ vào thị trường mạnh đến mức khiến các chuyên gia phải tìm cách lý giải nguồn gốc của chúng thì cũng có nhiều người lo ngại về áp lực rút vốn sẽ đẩy thị trường xuống thấp hơn nữa.
Bên mua "bốc hơi"
Chưa thể lý giải được gì nhiều về việc phiên giao dịch giảm gần hết biên độ trong ngày 16/6 và sự đảo chiều tăng nhẹ về cuối phiên giao dịch ngày 17/6 cả. Tuy nhiên, có một điều dễ nhận thấy nhất là tâm lý sợ hãi bắt đầu xuất hiện và chi phối các quyết định mua - bán của nhà đầu tư. Có vẻ như, đang có nhiều người chờ đợi một phiên điều chỉnh giảm "dài hơi" hơn để có đủ sự tích lũy cần thiết cho sự đi lên bền vững.
Các chỉ số chứng khoán xuống dốc "thẳng đứng" trong phiên giao dịch đáng nhớ 16/6. Kết thúc phiên giao dịch, chỉ số VN-Index đóng cửa ở 471,97 điểm, giảm 21,55 điểm (tương đương giảm 4,37%). Tổng khối lượng giao dịch toàn phiên đạt 46.310.446 đơn vị (giảm 38,77% so với phiên trước) và tổng giá trị giao dịch đạt 1.684,122 tỷ đồng (giảm 40,62%). Theo chuyên viên phân tích Nguyễn Hoài Nam - Cty Chứng khoán Kim Eng VN cho biết: "Đa số các mã cổ phiếu đang niêm yết trên HoSE chỉ được giao dịch xung quanh giá sàn. Chỉ số chung gần như đi ngang trong cả phiên giao dịch". Nhiều mã cổ phiếu từng "làm mưa làm gió" và là kỳ vọng của các nhà đầu tư đã bị "bán tháo". Điển hình như cổ phiếu của khối ngành tài chính. Nỗ lực lên sàn của hai ông lớn VietcomBank và VietinBank không đủ sức kìm hãm đà giảm của các mã thuộc lĩnh vực này. Nếu như tuần trước, STB luôn bị quét sàn khối lượng rất lớn thì sang phiên ngày 16/6, lại bị bán sàn lên tới hàng triệu đơn vị. Tương tự, khối lượng giao dịch của ACB trong ngày 16/6 chỉ đạt gần 4,45 triệu đơn vị, chưa bằng một nửa khối lượng bình quân 5 ngày trước đó.
Cho dù chưa thể dự đoán được xu thế của thị trường trong những phiên giao dịch tiếp theo nhưng ông Nam cho rằng, trên phân tích kỹ thuật, ngưỡng hỗ trợ tiếp theo của VN - Index là 450 và "chúng tôi kỳ vọng bên mua sẽ có phản ứng tại khu vực này. Với những diễn biến gần nhất, thị trường đang rất rủi ro cho các hoạt động mua vào".
Diễn biến Vn-Index ngày 16/6/2009 (nguồn FPTS)
Áp lực đòn bẩy tài chính
Trong những phiên giao dịch mà lệnh mua được đặt ra ồ ạt trước đây, một nhà đầu tư đã cảnh báo, mặt trái của tính thanh khoản cao chính là rủi ro. Trong bối cảnh các ngân hàng lẫn Cty chứng khoán tăng cường các hoạt động cho vay sẽ tạo ra một nguồn tiền lớn cho thị trường nhưng ngược lại nó cũng khiến nợ xấu và rủi ro gia tăng. Xuất phát từ nền tảng là những thông tin tốt từ nền kinh tế vĩ mô, những dấu hiệu hồi phục của các hoạt động DN, các hoạt động cho vay chứng khóan, cầm cố chứng khoán đã tạo lực đẩy cho tăng điểm trong thời gian qua. Chính điều này đã góp phần không nhỏ "củng cố" tâm lý của nhà đầu tư, kéo nhiều nhà đầu tư mới tiếp tục tham gia thị trường và nhà đầu tư cũ thì tham gia sâu hơn.
Hiện nay, hầu hết các Cty chứng khoán đều phối hợp với một hay một vài đối tác tài chính để hỗ trợ vốn cho các nhà đầu tư. Hình thức hỗ trợ rất đa dạng và thông thoáng, nhà đầu tư vốn ít thì được cầm cố từ 40 - 70% giá trị tiền hay cổ phiếu trong tài khoản để mua tiếp cổ phiếu. Thậm chí có Cty còn hỗ trợ đến 100% cho một số nhà đầu tư có chọn lọc, hay nhận thu xếp vốn 100% cho nhà đầu tư mua chứng khoán và chỉ phải trả cả gốc lẫn lãi khi số cổ phiếu đó được bán ra. Nếu diễn biến thị trường vẫn "thuận" thì rủi ro từ hoạt động này có thể kiểm soát được. Nhưng, ngược lại, nếu thị trường chứng khoán vẫn tiếp tục lùi sâu sau phiên giảm điểm ngày 16/6 thì áp lực bán ra nhằm bảo toàn vốn của các nhà chứng khoán có nhiều khả năng xảy ra. Như vậy, trong trường hợp không có nguồn tiền mới bổ sung cho thị trường và nhà đầu tư vẫn sợ hãi trước "cú ngã" bất ngờ này sẽ tạo ra một áp lực lớn lên thị trường.
Bên cạnh đó, việc giá xăng tăng trong nước tăng thêm 1.000 đồng/lít trong bối cảnh giá xăng dầu thế giới tiếp tục tăng cao có thể "châm ngòi" cho lạm phát tăng trở lại. Như vậy, thời gian tới NHNN sẽ tiếp tục thực hiện các chính sách tiền tệ để kiểm soát lạm phát. Nếu điều này được thực hiện, có thể, mặt bằng lãi suất cho vay sẽ tăng lên dẫn đến nguy cơ của các nhà đầu tư vay chứng khoán cũng tăng lên. Tuy nhiên, có nhiều ý kiến vẫn cho rằng, trong thời điểm hiện nay, lạm phát chưa phải là nguy cơ "đáng quan tâm" mà việc các ngân hàng liên tục "đua" tăng lãi suất huy động mới là áp lực khiến cho lãi suất cho vay tăng lên nhằm đảm bảo sự an toàn vốn cho ngân hàng. Có thể thấy, trong bối cảnh hiện nay, việc lãi suất cho vay có nguy cơ tăng lên cũng dẫn đến áp lực khiến nguồn cung có khả năng tăng lên trong thời gian tới.
Thủy Nguyên