Công nghiệp ôtô: Tác động đa chiều từ thuế (kỳ III)

Nằm trong chương trình kích cầu của Chính phủ, từ tháng 2/2009 đến hết năm nay, mặt hàng ôtô các loại thuộc diện được giảm 50% mức thuế GTGT. Tiếp theo, Chính phủ cũng đã quyết định giảm 50% mức thu lệ phí trước bạ từ tháng 5/2009.

Đây là mức giảm đáng kể đối với các khách hàng mua và đăng ký lưu hành xe tại Thủ đô Hà Nội và TP HCM. Có thể nói đây là một trong những động thái của Chính phủ không chỉ quan tâm đến chương trình kích cầu đầu tư, tiêu dùng nói chung, mà còn thể hiện sự quan tâm, chia sẻ đối với các nhà sản xuất và người tiêu dùng mặt hàng này trong điều kiện kinh tế có nhiều bất ổn. Tuy nhiên, các giải pháp này không mang tính dài hạn, có thể chỉ được tiếp tục giữ trong thời gian cần thiết duy trì gói kích cầu. Qua thăm dò dư luận cho thấy khá nhiều ý kiến dự báo, đề xuất rằng cần thiết phải kéo dài hơn cho đến hết năm 2010, khi mà nền kinh tế nước ta đã có những dấu hiệu chắc chắn phục hồi và có hiệu quả tương đương hoặc cao hơn trước đây.

Việc nghiên cứu để áp dụng chế độ thu phí sử dụng đường bộ tại khu vực đô thị cũng là một nội dung chính sách thuế đang thu hút sự quan tâm của nhiều tầng lớp nhân dân, kể cả các nhà sản xuất, nhập khẩu, các học giả và các nhà quản lý.

Việc điều chỉnh giảm mức thu lệ phí trước bạ như trên không đồng nghĩa với việc: Liệu trong tương lai có áp dụng các loại phí/lệ phí liên quan đến ôtô hay không? Thuế bảo vệ môi trường đã được ghi vào Chương trình cải cách hệ thống thuế, hiện tại đang trong quá trình nghiên cứu kinh nghiệm các nước, rất có thể sẽ xét đến mặt hàng ôtô vì đây là một trong những nguồn phát thải dễ dàng nhận thấy. Như đã phân tích ở trên, thuế nhập khẩu, thuế tiêu thụ đặc biệt có tác động chủ yếu đối với hoạt động nhập khẩu và hành vi tiêu dùng xe mà chưa tính đến yêu cầu quản lý phương tiện. Chúng ta không thể nói việc tăng thuế đối với ôtô nhằm mục tiêu giảm ùn tắc giao thông mà cần tiếp cận theo cách khác, cần sử dụng đến các loại phí, lệ phí liên quan. Người giàu có tiền mua xe không sao cả, chúng ta cần khuyến khích họ vì hành vi tiêu dùng đó mang lại nguồn thu thuế cho Nhà nước. Một khi chiếc xe được tham gia giao thông thì bất kể đó là xe tải hay xe du lịch, thân chủ nó là ai... đều gây tác động tiêu cực đối với cơ sở hạ tầng giao thông và môi trường. Chúng ta hiện nay đang có lệ phí trước bạ, lệ phí cấp biển số xe điều chỉnh vào việc đăng ký, lưu hành xe. Trong khi đó, phí sử dụng đường bộ mới chỉ thu vào phương tiện giao thông trên các tuyến quốc lộ mà chưa áp dụng trong khu vực đô thị. Do đó, đề xuất việc nghiên cứu để áp dụng chế độ thu phí sử dụng đường bộ tại khu vực đô thị cũng là một nội dung chính sách thuế đang thu hút sự quan tâm của nhiều tầng lớp nhân dân, kể cả các nhà sản xuất, nhập khẩu, các học giả và các nhà quản lý.