TP.Hồ Chí Minh: Xe buýt càng chạy, càng lỗ

Không đủ bù đắp chi phí

Đại diện nhiều đơn vị vận tải xe buýt TPHCM cho rằng, đơn giá tính trợ giá cho xe buýt hiện nay (được thành phố xây dựng năm 2003) không còn phù hợp với tình hình thực tế, nhất là khi có sự biến động về giá cả nhiên liệu, phụ tùng thay thế, chi phí tiền lương...

Mặc dù thành phố đang tính trợ giá theo đơn giá tạm thời - có sự điều chỉnh cao hơn đơn giá xây dựng năm 2003, song so với chi phí các đơn vị xe buýt bỏ ra thì đơn giá tạm tính vẫn thấp hơn. Sự bất hợp lý này đã và đang làm nhiều đơn vị vận tải xe buýt trên địa bàn TPHCM lao đao.

 

 

Theo số liệu từ Hiệp hội Xe buýt TPHCM cho thấy, năm 2008, các đơn vị hoạt động xe buýt đều thua lỗ nặng. Dẫn đầu danh sách là Liên hiệp HTX vận tải thành phố, lỗ 42,5 tỉ đồng; hoạt động xe buýt có trợ giá của Cty xe khách Sài Gòn lỗ 12 tỉ, Cty Saigon Star lỗ 4 tỉ đồng... Không riêng năm 2008, bước sang năm 2009, các đơn vị xe buýt tiếp tục lâm vào tình trạng càng chạy, càng lỗ.

Ông Phùng Đăng Hải - Tổng GĐ Liên hiệp HTX vận tải thành phố - cho biết, trong 6 tháng, Liên hiệp HTX lỗ 16 tỉ đồng, nguyên nhân chủ yếu do đơn giá tính trợ giá tạm tính hiện nay thấp hơn khoảng 12-18% chi phí thực tế mà đơn vị phải bỏ ra cho hoạt động xe buýt. Tương tự, từ đầu năm 2009 đến nay, các đơn vị Cty xe khách Sài Gòn, Cty TNHH vận tải TPHCM... đều thua lỗ vài tỉ đồng.

Thiếu tiền trả nợ, ngấm ngầm sang nhượng xe

TPHCM có khoảng 2.000 xe buýt (loại từ 26 ghế trở lên) hoạt động trên địa bàn, trong đó gần 70% do các đơn vị HTX đảm nhận. Theo ông Phùng Đăng Hải, Liên hiệp HTX có 653 xe buýt, được các xã viên của 6 HTX thành viên đầu tư vào năm 2002 - 2004 (thuộc dự án 1.318 xe) từ nguồn vốn vay ngân hàng và được ngân sách hỗ trợ lãi suất.

Tính đến nay, các xã viên mới thanh toán cả vốn và lãi vay được khoảng 50%, dự kiến đến 2012 sẽ trả nợ hoàn tất. Bình quân mỗi quý, xã viên phải thanh toán vốn cùng với lãi vay cho ngân hàng khoảng 24-28 triệu đồng/xe buýt.

Tuy nhiên, nguồn thu từ hoạt động xe buýt hiện không đủ bù đắp chi phí, nhiều xã viên đang ăn dần vào khoản khấu hao phương tiện, không đủ tiền để nâng cấp phương tiện... thì nói gì đến trả nợ vay ngân hàng. Trong khi đó, việc xã viên chậm trễ trong thanh toán nợ cho ngân hàng thì phải chịu thêm mức phạt; do vậy, chỉ riêng trong quý I/2009, Liên hiệp HTX phải sử dụng hơn 4 tỉ đồng tiền ký quỹ để thanh toán hộ cho các xã viên.

Qua tìm hiểu của PV, đối với những xã viên có xe và áp dụng hình thức "lấy công làm lời" - tức lái xe, tiếp viên đều là người trong gia đình - thì có thể hoạt động cầm cự chờ thành phố điều chỉnh đơn giá tính trợ giá mới. Ngược lại, đối với những xã viên có xe buýt nhưng phải thuê tiếp viên, lái xe thì đang tìm cách ngấm ngầm sang nhượng xe hoặc dừng chạy, tránh bị thua lỗ thêm.

Nhiều đơn vị vận tải xe buýt lo ngại, trong thời gian thành phố vẫn chưa có sự điều chỉnh đơn giá tính trợ giá phù hợp, nếu sắp tới giá nhiên liệu tăng cao e rằng khó tránh được cảnh xe buýt thành phố sẽ "nằm la liệt". Mặt khác, với tình trạng hoạt động như hiện nay, đến năm 2012 sau khi các xã viên thanh toán xong khoản nợ cho ngân hàng thì họ cũng không còn vốn đâu để tái đầu tư phương tiện. 

 

 

 

Theo Trần Phan (Laođộng)