VCCI vừa có cuộc khảo sát tình hình việc làm trong thanh niên. Khảo sát cho thấy thanh niên đang phải đối mặt với rất nhiều thách thức, trong đó thách thức lớn nhất đối với họ là việc làm.
Theo khảo sát, chỉ có gần 15% lao động trẻ được đào tạo và hầu như rất ít người có tay nghề cao. Lao động nữ chiếm 47% trong tổng số lao động của các DN tham gia khảo sát. Kết quả khảo sát cho thấy 3,5% lực lượng lao động nằm trong độ tuổi 16-18 và 39% trong độ tuổi 19-25. Các DN có quy mô lao động lớn nhất và nhỏ nhất trong mẫu khảo sát này có xu hướng thuê nhiều lao động nữ và lao động trẻ.
Thiếu hụt lao động trình độ cao
Ông Phùng Quang Huy - Giám đốc Văn phòng giới sử dụng lao động (VCCI) cho biết: Hầu hết các DN khi được hỏi về nhu cầu lao động của DN trong tương lai đều khẳng định sẽ tăng. Đa số dự đoán là ít nhất số lượng lao động sẽ tăng nhẹ 2-5% ở các vị trí quản lý và chuyên môn cấp cao. Trong khi đó số lao động trình độ trung bình, thấp và lao động giản đơn vẫn giữ nguyên nếu không nói là giảm. "Đây là thách thức với nền kinh tế VN cần một lượng lớn lao động cấp cao để đáp ứng nhu cầu đó" - ông Huy khẳng định.
|
VCCI đã gửi đi tổng số 5.850 bản hỏi trong đó 2.850 bản gửi từ Hà Nội và 3.000 bản gửi từ TP HCM (500 bản gửi bằng thư điện tử). Các DN được chọn để khảo sát là hội viên của VCCI và một số hiệp hội DN khác như Hội DN Trẻ VN (VYEO), Hiệp hội DN có vốn đầu tư nước ngoài (VAFIE) và Câu lạc bộ các Nhà quản lý nhân sự thuộc năm ngành nghề chính là in ấn, chế biến XK thủy sản, điện tử, dệt may và du lịch. |
Cũng theo ông Huy, hơn một nửa số DN chỉ ra rằng họ không được đáp ứng nhu cầu về số lượng và chất lượng của cán bộ quản lý, cán bộ kỹ thuật và công nhân kỹ thuật bậc cao. Điều này cho thấy thiếu hụt trầm trọng lao động có trình độ cao trong thị trường lao động hiện nay. Nguyên nhân một phần do sự thay đổi và tái cấu trúc quá nhanh trong lĩnh vực công nghiệp. Ví dụ, 67% DN công nghiệp cho rằng họ không được đáp ứng nhu cầu về cán bộ quản lý, 68% cho rằng họ không được đáp ứng nhu cầu về số lượng và chất lượng của cán bộ kỹ thuật. Trong khi đó, trong lĩnh vực dịch vụ tỷ lệ này chỉ có 52% và 51%. Tuy nhiên, theo các chuyên gia, việc thiếu hụt lao động không chỉ tồn tại với lao động bậc cao. Một loạt DN không được đáp ứng nhu cầu đối với công nhân kỹ thuật bậc thấp, nhân viên văn phòng, bán hàng và lao động chân tay...
Nhu cầu lao động ngày càng cao
Các chuyên gia dự báo, ở thời điểm hiện nay và trong vài năm tới, DN có nhu cầu rất lớn về cán bộ quản lý, cán bộ kỹ thuật và công nhân kỹ thuật bậc cao. Những DN tham gia khảo sát cho rằng họ còn cần thêm một số nghề, kỹ năng công việc mới xuất hiện do thay đổi công nghệ, phương pháp làm việc. Đây là vấn đề đặc biệt quan trọng đối với các DN lớn (trên 1.000 lao động) và DNNN. Hơn 80% số DN này nhận thấy rằng trong 5 năm tới họ cần lao động có kỹ năng mới. Ngược lại, con số này ở các DN có vốn đầu tư nước ngoài là 58% và DN tư nhân là 61%.
DN mong VCCI hỗ trợ
Đa số DN đều mong muốn được VCCI hỗ trợ trong các vấn đề: Vận động Nhà nước hoàn thiện chính sách đào tạo nghề, hoàn thiện chính sách ổn định quan hệ LĐ; Tư vấn, giới thiệu nguồn đào tạo, cung ứng LĐ trong nước; Ký hợp đồng liên kết đào tạo thông qua VCCI... Rõ ràng là người sử dụng lao động nhận thức được nhu cầu lao động hiện tại và tương lai ở VN. Tuy nhiên, các DN đều "kêu" gặp khó khăn về cán bộ kỹ thuật và quản lý cấp cao và dự đoán tình hình vẫn khó khăn trong vòng 5 năm tới. Đáng lo ngại, các DN dường như đoán trước được rằng tình trạng này vẫn tiếp diễn và thậm chí còn xấu đi trong vòng 5 năm tới. Mười năm trước Sakellariou và Patrinos cho rằng ở VN, lao động được đào tạo tay nghề kỹ thuật chỉ chiếm một phần nhỏ trong tổng lực lượng lao động... kết quả là có sự thiếu hụt về chuyên gia kỹ thuật cấp cao, công nhân kỹ thuật và các chuyên gia quản lý và quản trị...”. Sau 10 năm, số liệu của VCCI cho thấy bức tranh này dường như không cải thiện nhiều.
Nhiều DN cho biết, họ vẫn lo rằng nhu cầu đối với lao động có kỹ năng trong tương lai sẽ không được đáp ứng. Người sử dụng lao động đang tiếp tục tìm kiếm những sự hỗ trợ bên ngoài nhằm đáp ứng nhu cầu lao động trong tương lai.
Quốc Anh