Ông Nguyễn Văn Xinh - chủ DNTN Nam Hải vừa gửi đơn khẩn đến Chủ tịch thành phố Cần Thơ khiếu nại vì bị phạt 28.500.000 đồng do nước thải có thông số Coliform vượt quá 10 lần chuẩn cho phép. Ông giám đốc này còn bức xúc. Vì DN có sự cố bất khả kháng nhưng bị phạt ngay từ lần kiểm tra đầu tiên.
DN Nam Hải có trụ sở tại Cụm CN-TTCN Cái Sơn-Hàng Bàng. Tuy nhiên đến nay vẫn không rõ hình hài cụm CN tập trung và không có hệ thống xử lý nước thải chung. DN nào “lỡ” đầu tư thì “tự lo” bằng hệ thống xử lý cục bộ của mình.
“Dính” là phạt nặng
Ông Xinh trình bày: Quá trình sản xuất từ cuối năm 2005 đến nay, DN đã hai lần được cơ quan môi trường quận xác nhận đạt 4 thông số (SS, BOD, Amoni và Phospho tổng hợp) theo tiêu chuẩn bảo vệ môi trường. Tháng 5/2009, Giấy xác nhận đăng ký cam kết bảo vệ môi trường (lần 2) của UBND quận ký “có giá trị không thời hạn” sau khi được cơ quan chức năng quận kiểm tra kỹ lưỡng. DN chưa bao giờ được tập huấn, nhắc nhở hay phổ biến cụ thể về thông số Coliform trong nước thải là gì, tiêu chuẩn ra sao, làm sao hạn chế nó... Nhưng cũng giữa tháng 5/2009, đoàn thanh tra liên ngành gồm: Cảnh sát Môi trường (MT), Trung tâm quan trắc MT, Phòng MT quận, do Thanh tra MT (Sở TN-MT) đã kiểm tra DN lần đầu tiên và phát hiện lỗi vi phạm. Xưởng sản xuất của ông Xinh lại bị sự cố bất khả kháng là thiết bị sục nitơ của hệ thống xử lý nước thải bị hỏng đúng lúc đoàn thanh tra thành phố đến.
Tốn nhiều cú điện thoại và lời hẹn, cuối cùng, chúng tôi được Phó Chánh thanh tra Sở và Phó Giám đốc Sở TN-MT sắp xếp làm việc với Phó đoàn Thanh tra Hồ Thị Hồng Cúc. Bà Hồng Cúc cho biết: DNTN Nam Hải là DN duy nhất vi phạm trong tổng số 9 DN được thanh tra theo kế hoạch (2 đợt/năm; khoảng 15 DN/đợt). Lỗi vi phạm của DNTN Nam Hải được quy định tại Điều 10, khoản 10 của Nghị định 81/2006/NĐ-CP ngày 18/12/2006 của Chính phủ “Coliform vượt quá mức chuẩn 10 lần, lượng nước thải dưới 50 m3/ngày”. Bên cạnh đó, từ đầu năm đến nay còn thanh tra đột xuất 6 DN có đơn thư tố cáo, phát hiện 2 lò giết mổ gia cầm đều thuộc quận Cái Răng) có hành vi xả nước thải có Coliform vượt chuẩn 10 lần. Ngoài ra, Thanh tra Sở TN-MT còn tiếp nhận, xử lý và chuyển UBND thành phố ra quyết định xử phạt 4 trường hợp do Cảnh sát MT phát hiện chuyển qua. Đó là: Cty CP Da Tây Đô, Cty Bia Quang Hùng, XN chế biến phụ phẩm thuộc Cty Thủy sản Bình An và Cty Thủy sản Hono Road, đều hoạt động tại khu CN Trà Nóc và quận Bình Thủy. Tất cả các DN kể trên đều “vướng” lỗi xả nước thải có độc hại vượt chuẩn.
Quá cứng nhắc ?
Trở lại lỗi vi phạm của các DN, trong đó DNTN Nam Hải vừa được tống đạt quyết định xử phạt, phóng viên DĐDN đặt vấn đề: Các lỗi vi phạm lần đầu, có lý do bất khả kháng mà Thanh tra sở đề xuất mức xử phạt nặng trong khi, theo NĐ 81, cơ quan quản lý nhà nước cấp sở cũng có thể áp dụng mức xử phạt hành chính mang tính cảnh báo, giáo dục? Bà Hồng Cúc trả lời: “Các vi phạm nằm ngoài thẩm quyền của cấp sở”. Bà Hồng Cúc cũng nói về khó khăn của lực lượng thanh tra sở “quá mỏng” với 10 biên chế (3 lãnh đạo và 7 nhân viên) nhưng về mảng môi trường vừa bổ sung cũng chỉ có 2 người... Trước đó, vị Phó Giám đốc sở phụ trách mảng thanh tra cũng có lời “than” tương tự.
Về xử phạt, đáng lưu ý là ý kiến của vị Chánh văn phòng sở cùng có mặt, cho rằng biện pháp xử phạt hành chính trong lĩnh vực môi trường là “quá cứng” đối với DN. Ông này đồng tình với DĐDN là nên vận động tuyên truyền, nhắc nhở và chỉ nên “mạnh tay” đối với các trường hợp cố tình vi phạm.
Nhớ lại ý kiến giải trình của Trưởng Ban quản lý khu CN-CX thành phố tại kỳ họp 16 HĐND cuối tháng 6 vừa qua: Chính khu CN-CX cũng thừa nhận bất cập về môi trường cho sản xuất tập trung. KCN Trà Nóc I 10 năm qua đã lấp đầy 100% diện tích 135 ha vẫn không có hệ thống xử lý nước thải, chất thải chung.
Thiết nghĩ, DN sai thì cần có biện pháp chế tài để sửa nhưng các cơ quan chức năng cũng cần “nghĩ thêm” cho DN để “lực lượng xung kích” thêm điểm tựa để tiếp tục kinh doanh.
Huy Bình