Tìm kiếm nhân sự cao cấp: “Đúng người đúng việc”

Nền kinh tế đang có dấu hiệu phục hồi và hướng tới một chu kỳ phát triển mới. Trong kế hoạch phát triển của mỗi DN, nhân sự luôn là bài toán khó, đặc biệt là nguồn nhân lực cao cấp. DĐDN có cuộc trao đổi với ông Neil M. Russell - TGĐ First Alliances - một trong những DN cung ứng nguồn nhân lực cao cấp hàng đầu tại VN xung quanh vấn đề này.

- Không chỉ các Cty đa quốc gia đang hoạt động tại VN có nhu cầu lớn về nhân lực cao cấp mà các Cty trong nước cũng rất cần. Vậy những lĩnh vực nào đang coi là “nóng” về nhân sự ở VN, thưa ông?

Nhu cầu về nguồn nhân lực cao cấp tại VN hiện nay khá lớn, đặc biệt là khi nền kinh tế có dấu hiệu phục hồi. Tuy nhiên, hiện nay nhu cầu lớn chủ yếu tập trung vào nhóm chuyên gia tài chính giỏi, quản lý trong lĩnh vực công nghệ cao. Hiện tại có khá đông nhân lực cao cấp làm việc tại VN nhưng chủ yếu làm cho các Cty đa quốc gia. Một số nhân lực cấp cao làm tại các DN trong nước lại có xu hướng chuyển sang các Cty đa quốc qua dẫn đến nguồn nhân lực của các Cty trong nước giảm đáng kể.

- Trên thực tế, không ít nhân sự cao cấp là người nước ngoài sau một thời gian ngắn làm việc tại các Cty của VN đã không thể thích ứng. Nói một cách khác là không thể đáp ứng được đòi hỏi công việc, theo ông đâu là nguyên nhân ?

Đối với bất kỳ người nước ngoài nào làm việc tại VN, thì yếu tố văn hoá hết sức quan trọng. Việc tìm hiểu văn hóa địa phương là quá trình lâu dài, đòi hỏi nhiều thời gian, và tôi cũng nhắc nhở các ứng viên người nước ngoài của mình chú ý tới điều này khi họ tới VN tìm cơ hội. Trước kia, họ đã quen với văn hóa làm việc mà ở đó họ có thể tự ra quyết định và chịu trách nhiệm. Nhưng ở VN, họ phải làm việc trong môi trường mà mọi quyết định được đưa ra bởi 1 – 2 quản lý cấp cao, không có được sự độc lập. Thử thách đặt ra là nhân viên và Cty phải hòa hợp và tạo được sự thích ứng tốt nhất.

Ông Neil M. Russell - TGĐ First Alliances.

- Các chuyên gia, nhân sự cao cấp nước ngoài đã thực sự coi VN là một thị trường - môi trường làm việc hấp dẫn chưa ?

Khi lựạ chọn đến VN làm việc, với họ dựa trên nhiều yếu tố khác ngoài lương. Đầu tiên là chi phí sinh hoạt thấp hơn nhiều so với nơi họ được nhận lương cao hơn, đặc biệt là trong bối cảnh nền kinh tế thế giới đang có nhiều khó khăn.. Bên cạnh những vấn đề liên quan tới tiền bạc, tài chính là những cơ hội để sống, trải nghiệm, tìm hiểu nền văn hóa mới, phát triển kỹ năng và kinh nghiệm, vượt qua sự ràng buộc của một quốc gia mà họ đang sống. Mỗi người sẽ có những câu trả lời khác nhau về vấn đề này nhưng tôi nghĩ VN đang và sẽ là địa điểm hấp dẫn đối với nguồn nhân lực cao cấp.

- VN có khá nhiều trường đại học, nhiều trường đào tạo tới trình độ tiến sĩ, tại sao các trường đại học của VN lại không cho ra các “sản phẩm” nhân lực cao cấp? Trong tương lai liệu các trường đại học của VN có thể bù đắp được lượng nhân sự cao cấp thiếu hụt không?

Chương trình MBA (Thạc sĩ Quản trị Kinh doanh) đang dần trở nên phổ biến trong những năm trở lại đây và điều này thực sự làm giảm giá trị của bằng cấp này. Tại Châu Á, chúng ta có thể nhìn thấy mọi người đổ xô đi học để có càng nhiều bằng cấp càng tốt với một niềm tin sai lầm rằng nó có thể giúp ích cho sự thăng tiến và những cơ hội tiềm năng. Các trường đại học ở phương Tây thực sự đã làm tổn hại đến thị trường việc làm khi tạo cơ hội cho những người có rất ít hoặc không có kinh nghiệm làm việc tại khu vực Châu Á nói chung và VN nói riêng có thể lấy được bằng MBA. Điều chúng ta cần là có được sự cân bằng tương đối giữa kiến thức chuyên môn và kinh nghiệm làm việc thực tế. Nếu nguồn nhân lực tại VN có được quan niệm này, tôi cho rằng có rất nhiều cơ hội cho họ ở phía trước. Tuy nhiên, có một cảnh báo rõ ràng từ láng giềng là Trung Quốc, nơi thiếu hụt rất nhiều nhân lực quản lý có năng lực. Nếu các trường đại học tại VN tạo được chương trình MBA thực sự có chất lượng và hợp tác với các DN để có các sản phẩm theo đúng “đơn đặt hàng” thì không có lý do gì hệ thống giáo dục trong nước không thể đào tạo ra các nhà quản lý kinh doanh có năng lực lãnh đạo tuyệt vời. Tôi lưu ý rằng cần phải gắn kêt nhu cầu thực tiễn với đào tạo.

- Ông đánh giá như thế nào về khả năng làm việc của người VN ?

Người VN rõ ràng có rất nhiều khát khao học hỏi, phát triển và thử nghiệm cái mới. Đây là nền tảng, động lực quan trọng để hướng tới các chuẩn mực quốc tế. Nếu như hoàn thiện được các kỹ năng thì khả năng làm việc của người VN không thua kém bất kỳ quốc gia nào.

- Khó khăn nhất là tìm được một ứng viên sao cho “đúng người đúng việc”, từ thực tế hoạt động của Cty, đâu là những yếu tố quan trọng để kết nối được cung - cầu? Và đâu là khó khăn lớn nhất khi tuyển dụng nhân sự cao cấp tại VN ?

Đây là vấn đề mà các DN VN hay vấp phải. Không phải lúc nào phòng nhân sự của các Cty cũng cung cấp đầy đủ thông tin. Các Cty thường chú trọng tìm kiếm những người có kỹ năng hơn là tìm hiểu những thành tựu mà ứng viên đã đạt được trong quá khứ, cũng như việc giữ chân nhân viên. Lương bổng là cần thiết nhưng để tạo được sự phát triển bền vững thì các DN cũng phải thiết lập được những chính sách giữ người hiệu quả, tạo được sự gắn kết lâu bền. Tuyển dụng đúng người và giữ chân họ là yếu tố chính chứ không phải đi tìm kỹ năng để phục vụ cho những mục đích ngắn hạn.

- Ông có cho rằng trong bối cảnh nền kinh tế hiện nay là cơ hội rất tốt để các DN VN có thể tuyển dụng được những nhân sự cao cấp có chất lượng ?

Nền kinh tế VN đang có những bước phục hồi rất tốt, nhiều DN đã lấy được đà tăng trưởng, có thể coi một chu kỳ mới đang mở ra và đây là thời điểm tốt để các DN VN đưa ra các quyết sách quan trọng. Và nhân lực luôn là yếu tố quan trọng hàng đầu.

Phan Nam thực hiện