Bộ Thương mại Hoa Kỳ (DOC) vừa công bố Quyết định sơ bộ về việc điều tra áp dụng biện pháp chống trợ cấp đối với mặt hàng túi nhựa Polyethylene đựng hàng hóa bán lẻ (túi nhựa) NK từ VN. Theo quyết định này, DOC cho rằng đã có hỗ trợ từ mức 0,20% đến 4,24% cho mặt hàng này.
Ngay sau khi DOC có quyết định sơ bộ, các nhà sản xuất, các DN và cả các cơ quan quản lý của VN đã lên tiếng phản đối và rằng đây là sự vô lý và chưa có những phân tích cụ thể, phân tích toàn diện nào về thực trạng nền kinh tế VN. Việc một số DN Mỹ khởi kiện chống trợ cấp đối với hàng NK từ VN là điều vô lý, ngược với quan điểm truyền thống của DOC là không áp dụng Luật chống trợ cấp đối với các nước vẫn bị Mỹ coi là có nền kinh tế phi thị trường.
Cáo buộc vô lý
Trước đó, ba Cty của Hoa Kỳ là: Cty Hilex Poly Co., LLC và tập đoàn Superbga đại diện cho ngành sản xuất túi nhựa của Hoa Kỳ đã chính thức gửi đơn kiện lên DOC và Ủy ban Thương mại quốc tế Hoa Kỳ (ITC) yêu cầu áp thuế chống bán phá giá đối với túi nhựa có xuất xứ từ VN, Indonesia và Đài Loan. Riêng đối với VN, yêu cầu áp cả thuế chống trợ cấp. Đây được xem là vụ điều tra chống trợ cấp đầu tiên liên quan đến VN và ba bị đơn bắt buộc là Cty Advance Polybag, Chin Sheng (Tiến Thịnh) và Tập đoàn DN Fotai VN đã nhận những mức thuế suất trợ cấp sơ bộ tương ứng là 0,20%, 1,69% và 4,24%. Tất cả những nhà sản xuất/XK khác từ VN nhận mức thuế suất trợ cấp sơ bộ 2,97%.
Trao đổi với báo giới xung quanh vấn đề này, ông Bạch Văn Mừng - Cục trưởng Cục Quản lý cạnh tranh (Bộ Công Thương) cho biết: Cục Quản lý cạnh tranh đã chuẩn bị đầy đủ chứng lý để phản bác lại lập luận của DOC. "Chính phủ VN chưa từng có chương trình trợ cấp, trợ giá đối với mặt hàng túi nhựa PE và các dạng mặt hàng tương tự. Vì vậy, việc cáo buộc các mặt hàng trên được trợ cấp là vô lý" - ông Mừng khẳng định.
Hiểu biết thị trường để tránh kiện cáo !
Có thể coi đây là một bài học "xương máu" của các DN VN khi XK vào thị trường Hoa Kỳ, bởi thị trường Hoa Kỳ tuy rộng lớn và đầy tiềm năng nhưng nó cũng chứa nhiều rủi ro. Thậm chí DN có thể "khuynh gia bại sản" để theo đuổi các vụ kiện vô lý. Chính vì vậy, theo các chuyên gia Hội đồng tư vấn chống bán phá giá của VCCI, để tránh các vụ tương tự xảy ra, trước hết bản thân các DN và các hiệp hội ngành nghề cần đóng vai trò tích cực và chủ động trong việc nhận thức và có chiến lược phát triển thích ứng. Đặc biệt, đối với các DN, việc nắm bắt đầy đủ và nhanh nhạy thông tin chính là một liệu pháp hữu hiệu để phòng tránh và có cách thức giải quyết kịp thời, hợp lý khi có vụ kiện xảy ra. DN cần nắm được các chính sách thương mại và luật pháp của nước NK hàng hóa, đặc biệt là các quy định luật pháp đối với những loại hàng mà DN đó đang đẩy mạnh XK. Bên cạnh đó, thông tin quan trọng nhất mà DN phải kiểm soát được là thị phần của mặt hàng XK của mình tại thị trường NK và phải xem đã đến ngưỡng "nguy hiểm" hay chưa.
Một chuyên gia của Bộ Công Thương khẳng định: Trong sự việc này, việc đúc rút kinh nghiệm từ các vụ kiện chống phá giá của các nước khác là rất bổ ích, bởi từ đó DN có thể phân loại được mặt hàng và thị trường thường xuyên áp dụng chính sách này. Qua đó, DN cũng sẽ rút ra được những bài học trong chiến lược xuất khẩu các mặt hàng sao cho an toàn và hiệu quả.
Theo đánh giá, sở dĩ hàng của VN dễ bị các nước “soi” là do VN có tốc độ XK tăng mạnh trong những năm gần đây. Ngoài ra, do tình hình kinh tế thế giới khó khăn nên nhiều nước có xu hướng lạm dụng biện pháp phòng hộ thương mại để bảo vệ sản xuất trong nước.
Theo các chuyên gia, DN nên coi đây là một trong những rủi ro trong kinh doanh cũng như phát triển thị trường và luôn “cảnh giác” khi thâm nhập thị trường, tránh tình trạng bị các DN có cùng mặt hàng của nước sở tại kiện gây khó khăn cho việc phát triển. Đặc biệt, cần có kế hoạch cụ thể về thị trường XK, theo dõi sát sao diễn biến thị trường để sớm phát hiện nguy cơ bị kiện và kịp thời điều chỉnh phương án kinh doanh
Trở lại vụ túi nhựa Polyethylene VN có thể thấy rằng, đây là các biện pháp mà nước NK tiến hành đối với hàng nước ngoài để chống lại các hiện tượng cạnh tranh không lành mạnh. Thiết nghĩ, nếu DOC quyết định khởi xướng điều tra thì vụ kiện này có nguy cơ tạo ra tiền lệ nguy hiểm, khuyến khích các ngành sản xuất nội địa của Mỹ khởi kiện chống trợ cấp đối với hàng hóa NK từ các nước trong đó có VN. Đặc biệt, trong bối cảnh các DN VN vốn đã phải chịu nhiều bất lợi, thậm chí bị phân biệt đối xử trong các vụ kiện bảo hộ thương mại tại Mỹ, điều này sẽ ảnh hưởng rất lớn tới hàng hóa XK từ VN vào Mỹ và ngược lại.
|
Các DN ngành nhựa VN có tên trong danh sách đã lên kế hoạch để đối phó. Các DN đã thuê một Cty luật tại Mỹ để thu thập tài liệu phản bác lập luận của nguyên đơn. Hiệp hội Nhựa TP HCM cũng cho biết, các DN đã chuẩn bị đầy đủ hồ sơ để theo đuổi vụ kiện, bảo vệ quyền lợi chính đáng của DN, hạn chế đến mức thấp nhất thiệt hại. |
Quốc Anh