Nằm trong chuỗi hoạt động chào mừng Ngày Doanh nhân Việt Nam, sáng nay (10/10), Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) phối hợp với báo Nhân dân tổ chức thành công Diễn đàn Phát huy vai trò đội ngũ doanh nhân Việt Nam trong thời kỳ CNH – HĐH và hội nhập quốc tế tại tòa nhà trụ sở của VCCI.
Tới tham dự diễn đàn có sự hiện diện của các vị lãnh đạo: TS Vũ Tiến Lộc – Chủ tịch Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam; ông Thuận Hữu – Phó TBT Báo Nhân dân; Ông Hà Văn Núi – Phó Chủ tịch Mặt trận tổ quốc Việt Nam, ông Tô Lâm – Thiếu tướng, Phó Tổng cục trưởng tổng cục an ninh, Bộ Công an, bà Lee Ju Song – Giám đốc phụ trách Khu vực Châu Á/Phòng thương mại và công nghiệp quốc tế (ICC), ông Phạm Viết Muôn – Phó Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ, Phó trưởng ban thường trực Ban đổi mới và phát triển doanh nghiệp, ông Trần Tuấn Anh - Ủy viên thường trực thành ủy – Phó Chủ tịch Ủy ban Nhân dân TP Cần Thơ, ông Phùng Quốc Hiền – Chủ nhiệm Ủy ban tài chính Ngân sách quốc hội…cùng hơn 300 doanh nghiệp.
TS Vũ Tiến Lộc – Chủ tịch Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam phát biểu tại diễn đàn
Tại diễn đàn, TS Vũ Tiến Lộc đã giới thiệu tóm tắt kết quả bước đầu của Đề án “Phát huy vai trò của doanh nhân trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước và hội nhập kinh tế quốc tế” và đề nghị các đại biểu tập trung vào thảo luận, cho ý kiến về một số vấn đề sau: Về đặc trưng của tầng lớp doanh nhân Việt Nam; vai trò, vị thế của doanh nhân trong công cuộc công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế; mục tiêu phát triển doanh nhân ở nước ta; giải pháp phát huy vai trò của doanh nhân trong những năm tới.
Thứ nhất: Về đặc trưng của doanh nhân Việt Nam hiện nay. Thực tiễn phát triển kinh tế ở nhiều nước trên thế giới và ở nước ta trong hơn 20 năm đổi mới đã cho thấy, các doanh nhân chân chính, thành đạt có những đặc trưng và phẩm chất cơ bản sau đây: Thứ nhất, là người có khả năng nhận biết về các cơ hội kinh doanh, tự tin quyết đoán để nắm chắc và khai thác các cơ hội này. Thứ hai, doanh nhân là người có năng lực lãnh đạo, quản lý doanh nghiệp, biết tập hợp và phát huy các nguồn lực, tổ chức sản xuất, cung cấp dịch vụ để làm gia tăng giá trị cho doanh nghiệp và làm giàu cho xã hội. Thứ ba, là người có đầu óc sáng tạo và có khả năng phản ứng nhanh nhạy, linh hoạt trước các diễn biến của thị trường, tận dụng được cơ hội kinh doanh, vượt qua khó khăn thách thức, đưa đến sự thành công của doanh nghiệp. Thứ tư, là người dám mạo hiểm, chấp nhận rủi ro, dám chịu trách nhiệm trước mọi quyết định kinh doanh của mình; có lòng say mê kinh doanh và kích thích, dẫn dắt tinh thần kinh doanh của toàn xã hội. Thứ năm, là người có tri thức, nắm vững quy luật vận động của kinh tế thị trường; hiểu biết về thị trường trong nước và thị trường thế giới.
Tầng lớp doanh nhân ở nước ta có những ưu điểm nổi bật sau đây: Doanh nhân Việt Nam là kết quả của công cuộc đổi mới do Đảng Cộng sản Việt Nam khởi xướng và lãnh đạo. Doanh nhân Việt Nam là bộ phận ưu tú trong các tầng lớp, giai cấp xã hội mới. Doanh nhân Việt Nam có tinh thần yêu nước, lòng tự tôn dân tộc, và được giáo dục bởi hệ tư tưởng của Đảng. Doanh nhân Việt Nam mặc dù mới được hình thành và phát triển trong một thời gian ngắn và trong điều kiện thể chế kinh tế thị trường chưa thật sự hoàn thiện, nhưng đã thể hiện tinh thần dân tộc, ý chí kinh doanh, quyết tâm làm giàu chính đáng.
Các đại biểu tham dự diễn đàn
Thứ hai: Về vai trò, vị thế của doanh nhân trong công cuộc công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế. Vai trò của tầng lớp doanh nhân nước ta hiện nay thể hiện ở một số mặt chủ yếu sau đây: Doanh nhân là lực lượng chủ yếu tạo lập và phát triển một mô hình tổ chức kinh doanh mới – mô hình doanh nghiệp hiện đại, đại biểu cho lực lượng sản xuất mới ở nước ta. Doanh nhân là lực lượng quyết định chủ yếu giải phóng lực lượng sản xuất, thúc đẩy nhanh sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa và tạo ra chuỗi giá trị mới cho xã hội. Doanh nhân Việt Nam là một trong những lực lượng quan trọng góp phần xây dựng nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở nước ta hiện nay và cả trong thời kỳ quá độ lâu dài.
Thứ ba : Về công tác phát huy vai trò của doanh nhân của Đảng và Nhà nước ta trong thời gian qua.Vai trò của doanh nhân Việt Nam lần đầu tiên đã được khẳng định trong Nghị quyết Hội nghị lần thứ 7 BCH TW khóa IX (năm 2003) về phát huy sức mạnh đại đoàn kết dân tộc vì dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh. Các nhà doanh nghiệp, doanh nhân được nêu lên như là một tầng lớp xã hội, cùng với các giai cấp và các tầng lớp xã hội tạo thành sức mạnh đại đoàn kết dân tộc. Các quan điểm chủ trương của Đảng đối với doanh nhân là tương đối toàn diện, phù hợp với yêu cầu khách quan của đời sống xã hội, với yêu cầu phát triển của nền kinh tế-xã hội nước ta trong giai đoạn phát triển mới. Tuy nhiên, trong thực tiễn, trong nhận thức của xã hội cũng như việc thể chế hoá các quan điểm, chủ trương của Đảng về doanh nhân vẫn còn nhiều bất cập. Đội ngũ doanh nhân vẫn chưa được đánh giá đúng với vị thế, vai trò của họ trong sự nghiệp xây dựng và phát triển nền kinh tế thị trường định hướng XHCN. Tư tưởng dè dặt, lo ngại về kinh tế tư nhân và doanh nhân vẫn còn trong tư duy và hành động của một số cán bộ, đảng viên và trong nhân dân. Những hạn chế nêu trên là do một số nguyên nhân chủ yếu sau đây: Xuất phát từ thực trạng phát triển kinh tế-xã hội. Nguyên nhân từ chính sách và biện pháp phát triển kinh tế tư nhân và tầng lớp doanh nhân. Nguyên nhân từ phía doanh nhân

Thứ tư : Về mục tiêu phát triển doanh nhân ở nước ta.
Tiếp theo, TS Lộc trình bày về mục tiêu tổng quát là đến năm 2020, xây dựng tầng lớp doanh nhân lớn mạnh cả về số lượng lẫn chất lượng, có tinh thần dân tộc và khát vọng kinh doanh, liên kết chặt chẽ và có sức bật lớn, liên tục tiến lên những nấc thang cao hơn trong chuỗi giá trị toàn cầu, phấn đấu có một số thương hiệu mạnh mang bản sắc Việt Nam trên thị trường khu vực và thế giới. Tầng lớp doanh nhân trở thành đội quân chủ lực, lực lượng xung kích trong công cuộc đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập kinh tế quốc tế; là một trong những hạt nhân của khối đại đoàn kết dân tộc.
Nam Phuong: Mục tiêu cụ thể về xây dựng và phát triển tầng lớp doanh nhân đến năm 2020 là:
Một là, tầng lớp doanh nhân có tinh thần yêu nước, lòng tự tôn dân tộc, luôn nung nấu quyết tâm cùng toàn dân sớm đưa nền kinh tế nước ta nhanh chóng gia nhập vào các nước có trình độ phát triển trung bình vào năm 2020 và phát triển cao hơn nữa trong những năm sau. Lòng tự hào dân tộc phải được thể hiện trong việc nâng cao khả năng cạnh tranh của mỗi sản phẩm, mỗi doanh nghiệp, nâng cao thương hiệu hàng Việt Nam trên thị trường trong nước và thế giới. Tinh thần yêu nước phải là động lực chủ yếu chi phối mọi hoạt động của doanh nhân.Hai là, tầng lớp doanh nhân có ý chí kinh doanh, khát vọng làm giàu và có tầm nhìn xa; Ba là, tầng lớp doanh nhân chuyên nghiệp, có đủ kỹ năng quản trị kinh doanh, nắm vững các kiến thức về kinh tế thị trường và quản trị doanh nghiệp hiện đại. Bốn là, tầng lớp doanh nhân tuân thủ pháp luật trong kinh doanh; thực hiện cạnh tranh lành mạnh. Năm là, tầng lớp doanh nhân có trách nhiệm xã hội. Bảo đảm các quyền lợi và tạo điều kiện cho sự phát triển của người lao động, xây dựng quan hệ lao động hài hòa trong doanh nghiệp. Tích cực tham gia các hoạt động xã hội, từ thiện, gắn lợi ích của cá nhân, doanh nghiệp với cộng đồng và xã hội. Thực hiện các biện pháp bảo vệ môi trường , phát triển bền vững. Sáu là, tầng lớp doanh nhân đoàn kết, hợp tác, liên kết chặt chẽ vì sự phát triển bền vững của đất nước, vì năng lực cạnh tranh của quốc gia, tránh khuynh hướng bản vị, cục bộ, địa phương, cạnh tranh không lành mạnh.
Thứ năm : Về một số nhiệm vụ và giải pháp
. Thống nhất nhận thức về vai trò, vị thế của tầng lớp doanh nhân trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.
. Tiếp tục hoàn thiện môi trường kinh doanh bình đẳng và thuận lợi để doanh nhân phát huy ý chí kinh doanh
. Có chính sách trợ giúp các chủ doanh nghiệp nhỏ và vừa, đồng thời khuyến khích phát triển một số doanh nghiệp lớn, chủ lực đa thành phần kinh tế.
. Tạo chuyển biến căn bản trong đào tạo và bồi dưỡng doanh nhân
. Phát triển thị trường dịch vụ hỗ trợ kinh doanh
. Xây dựng văn hóa doanh nhân
. Phát huy vai trò của Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam và các hiệp hội doanh nghiệp
. Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với sự nghiệp phát triển tầng lớp doanh nhân .
|
Ông Thuận Hữu - Phó TBT Báo Nhân dân |
Ông Thuận Hữu - Phó TBT Báo Nhân dân nhìn nhận Doanh nhân Việt Nam trong công cuộc “ích nước, lợi dân”: Xã hội Việt Nam ngày nay đã có bước phát triển về chất với những tính chất mới và quan hệ mới. Nếu quá trình đào thải một số giá trị xã hội - con người đã lỗi thời, đồng thời xác lập và làm hình thành hệ thống giá trị xã hội - con người mới có thể đưa tới một số diễn biến phức tạp, có thể làm rối trí những suy ngẫm giản đơn, thì chính lúc này, văn hóa lại đang nổi lên như một yếu tố quan trọng, có khả năng định tính bản chất, hành vi của mỗi con người, mỗi cộng đồng nghề nghiệp. Đối với doanh nhân, nếu xét từ góc độ kinh tế thì “tính khả biến” của thị trường trong và ngoài nước đang đặt họ trước nhiều bài toán cần tìm ra lời giải, thì xét từ góc độ văn hóa, nhân cách và uy tín của doanh nhân trước xã hội là thái độ, ứng xử của họ đối với nền kinh tế trong nước, là đóng góp đối với sự phát triển chung. Quan hệ mật thiết giữa “ích nước” và “lợi nhà” không phải là ý muốn của riêng ai, cũng không phải là sự áp đặt của xã hội lên hoạt động và kết quả hoạt động của doanh nhân. Sự gắn bó chặt chẽ giữa kinh tế đất nước với hoạt động của doanh nhân tự thân nó đã chứa đựng ý nghĩa chung - riêng, đòi hỏi doanh nhân cần giải quyết một cách hài hòa. Bởi, nếu không xử lý nghiêm túc về quan hệ đó, doanh nhân sẽ khó có thể giải quyết hiệu quả các công việc mà sản xuất - kinh doanh luôn đặt ra một cách thường xuyên, đòi hỏi phải giải quyết sao cho có thể hoàn thành kế hoạch kinh doanh đã đặt ra.
Làm được như thế, doanh nhân sẽ tham gia tích cực vào sự phát triển kinh tế đất nước, từ đó hình thành nên một đội ngũ doanh nhân có vai trò như là “chiến sĩ trên mặt trận kinh tế”. Tuy nhiên, cũng từ mục đích làm ra lợi nhuận, chúng ta phải thừa nhận một thực tế là từ đó có thể làm nảy sinh nhiều hiện tượng tiêu cực, và lối “kinh doanh hoang dã”, chụp giật, không quan tâm đến lợi ích của người khác, rộng hơn là không quan tâm đến lợi ích của cả cộng đồng, sẽ đẩy nhân cách và hành vi của doanh nhân tới chỗ đối lập với các giá trị đạo đức. Vì thế, nói văn hóa là một tiêu chí xã hội sử dụng để đánh giá một doanh nhân, trước hết là ở lĩnh vực đạo đức kinh doanh và ý nghĩa của hoạt động kinh doanh đối với xã hội.
Bài toán đang đặt ra ở thời hiện tại và tương lai là hội nhập kinh tế khu vực và thế giới, nhưng không để dẫn tới tình trạng “tự đánh mất mình”, không biến thị trường trong nước thành nơi tiêu thụ hàng hóa thứ phẩm, không xây dựng được một đội ngũ doanh nhân có nội lực, có trình độ, có tinh thần dân tộc, có bản lĩnh,... để từng bước tham gia quá trình hội nhập. Với ý nghĩa đó, tinh thần dân tộc cần trở thành một bộ phận cấu thành nên phẩm chất của doanh nhân. Cuộc vận động Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam đang được triển khai rộng khắp trong xã hội không chỉ có ý nghĩa đối với người tiêu dùng, cần nhìn nhận ý nghĩa của Cuộc vận động đối với các doanh nhân. Bản lĩnh, trình độ của doanh nhân Việt Nam như thế nào, một phần được thể hiện qua khả năng chiếm lĩnh và làm chủ thị trường nội địa, trực tiếp đáp ứng các nhu cầu của nhân dân trong nước. Vì thế, trong hôm nay và cả mai sau, khát vọng làm giàu của doanh nhân Việt Nam cần gắn liền với khát vọng dân tộc. Đóng góp để dân tộc giàu mạnh thì đội ngũ doanh nhân sẽ càng thêm giàu mạnh. Nhận thức và hành động vì điều đó, giới doanh nhân Việt Nam sẽ trở thành niềm tự hào của dân tộc, luôn nhận được sự đồng tình của nhân dân, được tôn vinh như những người con ưu tú của dân tộc trong thời đại mới.

Ông Hà Văn Núi – Phó Chủ tịch Mặt trận Tổ quốc Việt Nam
Tiếp đến, ông Hà Văn Núi – Phó Chủ tịch Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cũng đánh giá cao vai trò của cộng đồng doanh nhân: "Từ xa xưa, ông cha ta đã quan tâm tới sự phát triển thương mại để nhằm phát triển kinh tế đất nước. Doanh nhân Việt Nam có vai trò quan trọng trong nền kinh tế, họ tạo ra việc làm cho lao động, làm giàu cho đất nước, tham gia đóng góp ngân sách nhà nước…Và vai trò của doanh nhân lại càng có vai trò quan trọng hơn bao giờ hết. Công tác xã hội của doanh nhân cũng được triển khai tích cực, có đóng góp to lớn cho xã hội. Gần đây nhất là việc cơn bão số 9 đã gây ra thiệt hại nặng nề thì doanh nghiệp cũng là lực lượng đi đầu với tinh thần tương thân tương ái giúp đỡ, chia sẻ những khó khăn mất mát của người dân…Doanh nhân Việt Nam trong thời kỳ phát triển kinh tế có bước phát triển nhanh về số lượng và chất lượng, có vai trò quan trọng trong nền kinh tế. Nhưng trước sức ép của hội nhập kinh tế, doanh nhân Việt Nam cần phải có tinh thần sáng suốt hơn, bản lĩnh hơn để cùng nhau cạnh tranh lành mạnh trên trường quốc tế, trở thành nhân vật trung tâm trong CNH-HĐH đất nước”.

Bà Lee Ju Song - Giám đốc phụ trách Khu vực Châu Á của Phòng thương mại và công nghiệp quốc tế ( ICC) đang phát biểu tại diễn đàn
Tại diễn đàn, bà Lee Ju Song - Giám đốc phụ trách Khu vực Châu Á của Phòng thương mại và công nghiệp quốc tế ( ICC) đã có bài phát biểu ý kiến về “Giải thưởng doanh nhân Việt Nam tiêu biểu 2009: Phát triển doanh nghiệp: Thách thức, cơ hội và phương thức trợ giúp của ICC”. Theo bà Lee, doanh nghiệp đóng vai trò quyết định đối với thành công của Việt Nam. Vấn đề thách thức là ở chỗ các doanh nhân không thể tự được tạo ra. Tuy nhiên chúng ta có thể tạo môi trường thích hợp– một môi trường khuyến khích: tính sáng tạo; sự nổi trội, và sự khao khát chấp nhận rủi ro và khao khát thành công.Giải thưởng doanh nhân Việt Nam tiêu biểu sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy doanh nghiệp thông quaviệc công nhận và trao thưởng cho những thành công và thành tựu của họ. Thách thức tiếp theo là cạnh tranh thành công với các quốc gia khác. Vì vậy, ICC hy vọng, tại Diễn đàn này, các cuộc tranh luận có thể góp phần vào việc tạo môi trường kinh doanh thuận lợi hơn cho các doanh nghiệp ở Việt Nam để cạnh tranh thành công với các quốc gia khác. Khi khu vực và toàn bộ thế giới đang phục hồi từ cuộc khủng hoảng tài chính, thương mại trong khu vực và trên thế giới cũng sẽ phục hồi. Sẽ có các cơ hội kinh doanh mới khi các quốc gia đang phát triển tăng cường các chương trình phát triển của họ. Bà Lee cũng cho biết thêm, với sự giúp đỡ của VCCI, ICC đã thiết lập một mối quan hệ công việc tốt đẹp với Tổng Cục Hải quan Việt Nam để cùng nhau làm việc hướng đến thực thi sớm Hệ thống Carnet ATA tại Việt Nam.
|
TS. Thiếu tướng Tô Lâm – Phó Tổng cục trưởng Tổng cục An Ninh – Bộ Công an |
TS. Thiếu tướng Tô Lâm – Phó Tổng cục trưởng Tổng cục An Ninh – Bộ Công an đã trình bày về An ninh quốc gia, an ninh kinh tế trong thời ký hội nhập quốc tế và vai trò của doanh nhân, doanh nghiệp trong sự nghiệp bảo vệ an ninh quốc gia. Tiềm lực kinh tế luôn gắn liền với tiềm lực đảm bảo an ninh quốc gia (ANQG), bảo vệ Tổ quốc. Thời kỳ hội nhập kinh tế quốc tế đã và đang mở ra cho chúng ta nhiều cơ hội cũng như các thách thức lớn; các vấn đề về bảo vệ ANQG, an ninh kinh tế cũng đang có những yêu cầu thay đổi lớn cả về nhận thức, phương thức, biện pháp. Hội nhập kinh tế, sự thâm nhập tác động đan xen, phục thuộc lẫn nhau giữa các nền kinh tế, giữa các thành viên trong các thiết chế kinh tế khu vực và thế giới; sự ràng buộc trong các luật lệ quốc tế, sự xâm nhập, chi phối thị trường của doanh nghiệp các nước, nhất là các nước phát triển gần như không có biên giới quốc gia đặt ra cho chúng ta yêu cầu nhìn nhận một cách toàn diện, mềm dẻo hơn các vấn đề lợi ích, an ninh quốc gia Việt Nam…
Trước tình hình nêu trên, doanh nhân, doanh nghiệp đã và đang tiếp tục khẳng định vai trò đặc biệt quan trọng của mình đối với công cuộc phát triển kinh tế - xã hội và góp phần tích cực đảm bảo an ninh kinh tế, an ninh quốc gia trong thời kỳ hội nhập ngày nay. Họ là lực lượng đi đầu trong việc thực hiện đường lối, chính sách phát triển kinh tế của Đảng, Nhà nước, chính phủ. Thời gian tới, với vai trò đầu tàu dẫn dắt nền kinh tế và để góp phần thiết thực hơn nữa đối với sự ổn định, phát triển xã hội, đảm bảo an ninh quốc gia, đề nghị các doanh nhân, doanh nghiệp: Tiếp tục phát huy tinh thần yêu nước, không ngừng sáng tạo làm giàu cho đất nước, nâng tầm đẳng cấp, sự phong phú và sức sống của các sản phẩm hàng hoá và thương hiệu Việt trên thế giới, góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống của nhân dân, đảm bảo tốt nhất quyền lợi cho người lao động, tích cực thực hiện các chính sách đảm bảo an sinh xã hội. Đặc biệt, cộng đồng doanh nhân cần nhận thức sâu sắc về vai trò, mối quan hệ không thể tách rời giữa ổn định an ninh và phát triển kinh tế; thường xuyên phối hợp, hỗ trợ lực lượng an ninh và các lực lượng hữu quan thực hiện các mục tiêu của chiến lược bảo vệ an ninh quốc gia, an ninh quốc tế, xây dựng môi trường hoà bình để phát triển bền vững.
Nhà nước và nhân dân, cộng đồng doanh nghiệp đã và đang phải đương đầu đối phó với tình hình suy thoái, khủng hoảng tài chính, kinh tế có tính toàn cầu. Với những kết quả đạt được trong thời gian qua, chúng ta kỳ vọng và tin tưởng cộng đồng doanh nhân, doanh nghiệp Việt Nam sẽ có nhiều thành tựu vượt bậc, góp phần quan trọng đem đến sự ổn định, phát triển, giàu mạnh của nền kinh tế quốc dân, nâng cao tiềm lực quốc gia.
Ông Vũ Quốc Tuấn - Chủ tịch Hiệp hội làng nghề Việt Nam đã đưa ra đề án một số giải pháp xây dựng và phát triển doanh nhân đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập kinh tế quốc tế” .
Ông Vũ Quốc Tuấn - Chủ tịch Hiệp hội làng nghề Việt Nam
Theo ông Tuấn, đề án sẽ chia làm 4 phần:
Phần I. Thực trạng tầng lớp doanh nhân Việt Nam. Những điểm mạnh, điểm yếu và nguyên nhân của tình hình. Theo ông, mặt mạnh của doanh nhân hiện nay : Lòng yêu nước và tinh thần dân tộc cao; nhiều doanh nhân sinh trưởng trong gia đình cách mạng hoặc chịu ảnh hưởng tốt của cách mạng; đây là mặt chủ yếu và quan trọng nhất, cần nhấn mạnh và khơi dậy hơn nữa; tính năng động cao, dám chịu rủi ro, có sức bứt phá mạnh: đó là có nhiều doanh nhân ở độ tuổi sang sức, có trình độ văn hóa tối thiểu; chịu đựng gian khổ, bền bỉ khắc phục khó khăn,…Tuy nhiên, mặt yếu của doanh nhân hiện nay : tầm nhìn còn hạn hẹp, có tâm lý ăn sổi, thiếu tự tin, thiếu ý chí kinh doanh lớn; Số lượng còn ít, quy mô doanh nghiệp nhỏ lẻ, vốn liếng ít; thiếu kiến thức kinh doanh trong kinh tế thị trường; thiếu am hiểu luật pháp quốc tế trong kinh doanh ; thiếu tinh thần hợp tác, liên kết trong kinh doanh; văn hóa kinh doanh còn kém, thiếu tự giác tôn trọng pháp luật kinh doanh,…
Phần II. Quan điểm chỉ đạo và mục tiêu chủ yếu trong việc xây dựng và phát triển tầng lớp doanh nhân. Mục tiêu chủ yếu về xây dựng và phát triển tầng lớp doanh nhân trong thời gian tới. Mục tiêu tổng quát trong Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội thời kỳ 2011 - 2020 là tiếp tục đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, phấn đấu đến năm 2020 đưa nước ta trở thành "nước công nghiệp theo hướng hiện đại" (hoặc trở thành "nước công nghiệp có trình độ phát triển trung bình" như đang nghiên cứu hiện nay?). Đó là một bước phát triển mới, đặc biệt quan trọng trong tiến trình xây dựng và phát triển đất nước ta.Mục tiêu về xây dựng và phát triển doanh nhân đến năm 2020 phải đạt được như sau : Xây dựng và phát triển tầng lớp doanh nhân có tinh thần yêu nước, lòng tự tôn dân tộc ; có ý chí kinh doanh, khát vọng làm giàu và có tầm nhìn ; có đủ kỹ năng quản trị kinh doanh ; tuân thủ pháp luật trong kinh doanh ; có trách nhiệm với xã hội ; xây dựng và phát triển doanh nhân thành một tầng lớp đoàn kết, hợp tác, liên kết liên doanh chặt chẽ vì sự phát triển bền vững của đất nước, vì năng lực cạnh tranh của quốc gia, tránh mọi khuynh hướng bản vị, cục bộ, địa phương, tranh giành thị trường, cạnh tranh không lành mạnh.

Bàn chủ tọa từ trái qua phải: Ông Hà Văn Núi – Phó Chủ tịch Mặt trận tổ quốc Việt Nam, TS Vũ Tiến Lộc – Chủ tịch Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam, ông Thuận Hữu – Phó TBT Báo Nhân dân
Phần III. Các giải pháp chủ yếu nhằm thực hiện mục tiêu xây dựng và phát triển tầng lớp doanh nhân. Thống nhất nhận thức về vị trí, vai trò của tầng lớp doanh nhân trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Hoàn thiện hệ thống cơ chế, chính sách về kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa để doanh nhân Việt Nam phát huy tiềm năng trong công cuộc phát triển đất nước và hội nhập kinh tế quốc tế. Tạo thuận lợi hơn nữa cho việc thành lập và mỏ rộng doanh nghiệp, nâng cao hiệu quả trong kinh doanh. Đẩy mạnh cải cách hành chính, trọng tâm là cải cách thủ tục hành chính, giảm bớt những thủ tục rườm rà, gây tốn kém về thời gian và tiền bạc cho doanh nghiệp. Phát triển hệ thống đào tạo, bồi dướng doanh nhân. Trong điều kiện cạnh tranh khốc liệt trên thị trường trong nước và thị trường thế giới hiện nay đồng thời để chuẩn bị lực lượng cho thời kỳ phát triển mới, cần nâng cao trình độ mọi mặt cho doanh nhân. Phát triển mạnh mẽ các dịch vụ hỗ trợ kinh doanh của doanh nghiệp, doanh nhân, như: hệ thống thông tin, dự báo; hệ thống dịch vụ phát triển kinh doanh, phát triển doanh nghiệp; các vườn ươm doanh nghiệp...
Phần IV. Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng, vai trò quản lý của Nhà nước, nâng cao chất lượng hoạt động của các tổ chức xã hội trong việc xây dựng và phát triển tầng lớp doanh nhân. Nhà nước tạo điều kiện thuận lợi cho việc thành lập các hội, hiệp hội doanh nghiệp, thực hiện các chính sách khuyến khích, đồng thời tăng cường giám sát, kiểm tra hoạt động của các tổ chức này, khắc phục những vi phạm pháp luật. Ông khẳng định: điều quan trọng là phải phát huy vai trò dân tộc của tầng lớp doanh nhân Việt Nam.
|
Ông Hoàng Huy Hà – Phó TGĐ BIDV |
Đại diện cho doanh nghiệp, ông Hoàng Huy Hà – Phó TGĐ BIDV cho biết, Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV) là một trong bốn ngân hàng thương mại hàng đầu Việt Nam. Được thành lập từ năm 1957, trong 53 năm qua, BIDV đã nỗ lực phục vụ cho các chương trình, dự án đầu tư phát triển kinh tế của đất nước. Bên cạnh hoạt động kinh doanh, phát huy truyền thống 53 năm hoạt động vì sự phát triển của đất nước, Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam luôn là doanh nghiệp giữ vai trò quan trọng trong lĩnh vực đầu tư phát triển kinh tế đất nước, đi đầu trong việc thực hiện chính sách tiền tệ quốc gia và tiên phong trong lĩnh vực an sinh xã hội hội, trong đó đi tiên phong có những đóng góp tích cực trong công tác phục vụ cộng đồng.
Đây cũng là điểm nhấn văn hoá doanh nghiệp của BIDV, được thể hiện qua một số vấn đề cơ bản sau đây: 1. Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam thực hiện có hiệu quả các chương trình mục tiêu hỗ trợ giảm nghèo thông qua hoạt động nghề nghiệp. 2.Tích cực thực hiện các hoạt động vì cộng đồng. 3. Tích cực thực hiện các chương trình vì cộng đồng theo yêu cầu chỉ đạo của Đảng và Nhà nước.4. BIDV- ngân hàng tiên phong trong việc thực hiện vận động doanh nghiệp cùng chung tay hướng về cộng đồng. 5.Hoạt động hỗ trợ cộng đồng được nghiên cứu và xây dựng một cách khoa học.
PGS.TS Trần Đình Thiên – Viện Kinh tế Việt Nam đã trình bày về những vấn đề triển vọng của nền kinh tế Việt Nam.
Theo GS Thiên, chắc chắn thế giới sẽ biến đổi cực kỳ mạnh mẽ sau cuộc khủng hoảng “trăm năm có một” đang diễn ra như A. Greenspan nhận định. Chính thế giới đó sẽ quyết định triển vọng và sự lựa chọn của mỗi quốc gia, mỗi doanh nghiệp – và thậm chí, của từng cá nhân.
Việt Nam trong khung cảnh hậu khủng hoảng của thế giới. Sau khủng hoảng, sẽ có một thế giới thay đổi rất nhiều, rất mạnh, trong đó có hai xu hướng di chuyển quan trọng: Thứ nhất, là di chuyển công nghệ thấp đến các nước đi sau, kém phát triển. Đây là điểm mà Việt Nam phải đặc biệt cảnh giác, nếu không có định hướng rõ thì sẽ bị mê hoặc bởi giá cả “cho không”, vì phía sau giá cả rẻ của công nghệ thấp, gắn liền với nó là nguồn nhân lực chất lượng thấp, sẽ là thảm họa lâu dài cho quốc gia và dân tộc.
Thứ hai, là luồng di chuyển công nghệ cao. Những nước nghèo, những nước kém phát triển cũng muốn nhập cuộc và cũng có cơ hội nhập cuộc. Đấy là một cơ hội rất lớn, nhưng điều kiện cho sự nhập cuộc ấy là gì? Điều quan trọng là phải đổi mới tư duy, bởi vì trong nhiều trường hợp, ở các nước lạc hậu đi sau, những tầng nấc văn hóa, tư duy phát triển theo kiểu truyền thống là sức cản rất lớn. Điều thứ hai là phải tính đến chiến lược đối tác - đối thủ trong một thế giới cạnh tranh quyết liệt, trong một khu vực đang đặc biệt sôi động và bất ổn như ở vùng châu Á - Thái Bình dương. Trong giai đoạn tới, có hai điểm Trung Quốc sẽ làm quyết liệt: (1) công nghệ cao, (2) biển và Đại dương. Hai điều này đều gắn với Việt Nam.
Về đại thể, có ba nhóm tác động đến nền kinh tế Việt Nam. Một là, tác động khủng hoảng ngắn hạn, làm cho nền kinh tế và xã hội gặp rất nhiều khó khăn, cộng hưởng với những khó khăn to lớn trong hai năm “hậu” gia nhập WTO mà nền kinh tế còn chưa thoát ra khỏi. Tại sao trong hai năm sau gia nhập WTO, Việt Nam lại gặp nhiều khó khăn như vậy, cái cộng hưởng của hai năm đó là thế nào? Hai là Việt Nam sẽ thoát khỏi khủng hoảng, nhưng những điểm yếu của cơ cấu mà mô hình tăng trưởng không hiệu quả để lại còn nguyên, thậm chí còn nghiêm trọng hơn. Ba là, tác động của quá trình tái cấu trúc nền kinh tế thế giới đến Việt Nam. Sự hội nhập sâu rộng của nền kinh tế Việt Nam vào nền kinh tế thế giới làm cho tác động này trở nên đặc biệt mạnh mẽ và sâu sắc.
|
PGS.TS Trần Đình Thiên – Viện Kinh tế Việt Nam |
Tổ hợp tác động của ba nhóm yếu tố đó cho phép hình dung đại thể quy mô, tính chất của các thời cơ và thách thức lớn mà nền kinh tế nước ta đối mặt. Nó cũng định vị tầm vóc, nội dung và cách thức tái cơ cấu kinh tế của Việt Nam. Đây chính là cơ sở để các doanh nghiệp Việt Nam xác định tầm nhìn và phương hướng chiến lược để vượt lên sau khủng hoảng. Ông Thiên đặt ra vấn đề cần nhìn nhận thế giới sau khủng hoảng như thế nào? Theo ông, thứ nhất, những xu hướng cơ bản vẫn được khẳng định, nhưng có những biểu hiện, động thái và tác động mới.Thứ hai, những xu hướng mới Chủ nghĩa bảo hộ phục hồi tuy không lấn át được xu thế toàn cầu hóa - tự do hóa, góp phần làm gia tăng xung đột và tranh chấp kinh tế - thương mại giữa các nước; Vai trò điều tiết vĩ mô của nhà nước tăng lên; Diễn ra quá trình định vị lại tương quan sức mạnh và cục diện phát triển quốc tế. Một cuộc tái cấu trúc kinh tế toàn cầu ( Xu hướng dịch chuyển mạnh các dòng đầu tư, trong đó cần đặc biệt lưu ý đến xu hướng đầu tư của Trung Quốc và từ Trung Quốc ra bên ngoài; Bên cạnh xu hướng phát triển công nghệ cao được thúc đẩy mạnh mẽ ở các nước phát triển, diễn ra quá trình di chuyển công nghệ trên quy mô lớn (cực lớn) theo hai xu hướng:i) Một là di chuyển mạnh công nghệ cao về phía BRIC; ii) Hai là di chuyển mạnh công nghệ thấp từ Trung Quốc sang các nền kinh tế đẳng cấp thấp hơn (dòng chính: từ Trung Quốc sang ASEAN// Việt Nam)).
Vậy tái cấu trúc là gì? Một là, thay đổi những xu hướng phát triển, cân bằng lại ở một tầm khác các xu hướng phát triển. Hai là, chuyển sang hệ thống công nghệ cao, kinh tế tri thức sẽ được đẩy mạnh với một tốc độ rất lớn, cấu trúc thể chế sẽ thay đổi. Tái cấu trúc toàn cầu có mấy điểm liên quan đến Việt Nam cần được đặc biệt lưu ý. Đó là: Thứ nhất, vai trò của Trung Quốc ngày một nổi lên. Dự trữ ngoại tệ của Trung Quốc hiện là 2.300 tỷ đô la. Mỗi ngày Trung Quốc có thêm 1-2 tỷ đô la dự trữ, một năm tích lũy được gần 400 - 500 tỷ USD dự trữ. Đứng về mặt kinh tế học thì đó là một sự lãng phí, nhưng mặt khác, lượng dự trữ ngoại tệ lớn lại là một thế lực giúp Trung Quốc gặt hái được nhiều lợi ích, nhất là tại thời điểm cả thế giới khủng hoảng đang "khát tiền". Thứ hai, sự nổi lên của kinh tế Trung Quốc gắn với thời đại “đại công xưởng” thứ hai. Sản xuất đại công xưởng của Trung Quốc tràn ra và chiếm thị trường thế giới với tốc độ và sự quyết liệt khủng khiếp. Khi thế giới xóa bỏ Hiệp định Đa sợi, mở cửa thị trường dệt may thì những nước đang phát triển lo sợ rằng hàng dệt may Trung Quốc sẽ “thanh lý” thị trường dệt may toàn cầu. Xu hướng đó là tất yếu, mang bản chất cạnh tranh thị trường. Đối với những nước đang phát triển, đó là điều rất đáng lo ngại. Về mặt chiến lược, chúng ta phải nghiên cứu rất nghiêm túc vấn đề này. Thứ ba, khi đồng Nhân dân tệ của Trung Quốc lên giá, chắc chắn làn sóng đầu tư ra nước ngoài của Trung Quốc không chỉ dừng lại ở việc mua tài nguyên, mà sẽ mang tiền ra đầu tư ở nước ngoài. Trong thời gian gần đây, Trung Quốc thực hiện chiến lược đầu tư rất mạnh ra các nước đang phát triển, ASEAN và Việt Nam là địa bàn đầu tiên được tính đến. Đây là một xu hướng tất yếu của quá trình di chuyển công nghệ (và chắc chắn không chỉ như vậy). Xu hướng này sẽ được đẩy mạnh gấp bội trong thời gian tới, đặt ra một bài toán lớn cho Việt Nam và các nước ASEAN.
Kinh tế Việt Nam bước vào giai đoạn mới: Thế và lực tổng quát của nền kinh tế sau hơn 20 năm đổi mới, nhìn chung và trên các tuyến trục cơ bản là tích cực, thể hiện ở: Các chỉ số tăng trưởng; Các chỉ số biến đổi cơ cấu kinh tế - xã hội; Sự thay đổi cơ chế và quỹ đạo phát triển kinh tế; Thế lực hội nhập quốc tế. Nhưng các khía cạnh chất lượng (hiệu quả, năng lực cạnh tranh và tính bền vững) còn nhiều điểm yếu, thậm chí nghiêm trọng. Bộc lộ rõ trong 2 năm "hậu WTO". Ông Thiên cũng đưa ra các vấn đề của nền kinh tế bộc lộ sau 2 năm gia nhập WTO và một năm đương đầu với khủng hoảng kinh tế toàn cầu như: Bất cập của mô hình tăng trưởng: tăng trưởng nóng, chiều rộng, hướng nội, dựa vào khai thác tài nguyên, dựa vào đầu tư vốn, vào khai thác lao động rẻ, thiếu kỹ năng, dựa vào DNNN…

Từ đó, đánh giá lại các lợi thế phát triển.Ngoài các lợi thế - bất lợi thế truyền thống vẫn thường được đề cập từ trước đến nay (lợi thế nguồn nhân lực đông - rẻ, lợi thế tài nguyên, lợi thế ổn định chính trị - xã hội, v.v.), trong chiến lược lần này, cần đặc biệt lưu ý phân tích, đánh giá một số lợi thế đặc thù rất quan trọng của nước ta như: + Lợi thế địa - chiến lược ; + Lợi thế về hình thể đất nước; + Lợi thế “cơ cấu dân số vàng”; + Lợi thế về nguồn nhân lực có tiềm năng trí tuệ và kỹ năng lao động cao; + Lợi thế ổn định chính trị - xã hội; + Lợi thế mạng lưới người Việt Nam ở nước ngoài đông đảo và rộng khắp trên thế giới; + Lợi thế của nước đi sau. Đánh giá trạng thái xuất phát tổng thể sang giai đoạn mới. Thứ nhất, nhận diện đúng thực trạng của nền kinh tế sau 2 - 3 năm chống chọi với lạm phát và bất ổn vĩ mô, đối phó với khủng hoảng; đánh giá tác động của thực trạng đó đến các tính toán mục tiêu và bước đi chiến lược của giai đoạn tới. Nhận định tổng quát phải chăng là: + Nền kinh tế bộc lộ rõ điểm mạnh, điểm yếu (nhất là các điểm yếu), tạo cơ sở cho một cuộc mổ xẻ và đổi mới triệt để.+ Việt Nam sẽ sớm thoát khỏi tình trạng suy giảm tăng trưởng và bất ổn do tác động của khủng hoảng. Song, điều quan trọng là: "khi khủng hoảng đã đi qua, các điểm yếu cơ cấu và thể chế được coi là rất đáng lo ngại vẫn còn đó". Đây là yếu tố quy định thực trạng xuất phát. Thứ hai, nhận diện và định vị tổng thể trạng thái xuất phát chiến lược của nền kinh tế trong tổ hợp của 4 yếu tố: điểm mạnh, điểm yếu - thời cơ, thách thức.
Ông Cao Văn Triệu – đại diện một doanh nghiệp đã đưa ra hai vấn đề ảnh hưởng tới doanh nghiệp. Đó là nhận thức về hoạt động phát triển xã hội của doanh nghiệp có liên quan tới doanh nghiệp và thứ hai là gói kích cầu của Chính phủ. Nhận thức được tầm quan trọng của hoạt động xã hội, cty của ông đã tăng cường các hoạt động xã hội tới cộng đồng. Trong thời điểm khó khăn do khủng hoảng toàn cầu, cty đã tiếp nhận những chính sách của Chính phủ như vay hỗ trợ lãi suất 4% để phục vụ tốt cho hoạt động của doanh nghiệp.
|
|
|
|
| Ông Cao Văn Triệu – đại diện một doanh nghiệp |
Bà Lê Hải Liễu - TGĐ Cty Gỗ Thuận Thành |
Ông Lê Quang - TGĐ Cty Xi măng Tây Đô |
Bên cạnh đó, nhiều doanh nghiệp đã chia sẻ những ý kiến của mình. Đại diện một doanh nghiệp cho rằng: "Lực lượng doanh nhân của Việt Nam đang ngày càng lớn mạnh và có vai trò to lớn trong nền kinh tế đất nước. Bản thân tôi cho rằng, chúng ta phải làm sao khơi gợi được hoài bão làm giàu của doanh nhân, cái tinh thần dân tộc của đội ngũ doanh nhân Việt Nam, khơi gợi tinh thần nhân văn của doanh nhân Việt Nam".
"Tôi mong muốn sự cộng sức của Nhà nước và nhân dân. Điều này thể hiện ở chỗ, Nhà nước nên có sự đồng cảm, coi những khó khăn của doanh nghiệp cũng như chính là những khó khăn của bản thân để hỗ trợ cho doanh nghiệp vượt qua được những khó khăn đó. Tôi mong muốn làm sao sau đề án này thì có một nghị định về doanh nghiệp doanh nhân và có một bộ luật về doanh nghiệp doanh nhân" - vị đại diện doanh nghiệp này bày tỏ.
TGĐ CTy CP xi măng Tây Đô (Cần Thơ) cũng đóng góp ý kiến: Vấn đề môi trường đang là vấn đề nổi cộm để phát triển bền vững. Trong khi đó, Chính phủ chưa có văn bản xử phạt cụ thể đối với doanh nghiệp hoạt động liên quan tới môi trường. Do vậy ranh giới giữa những đơn vị làm tốt và làm chưa tốt đều chưa được rõ ràng và không khích lệ được các doanh nghiệp làm ăn chân chính. Vì vậy trong thời gian tới, cần có biện pháp mạnh mẽ hơn nữa đối với những đơn vị có hoạt động ảnh hưởng tới môi trường, xử phạt và khen thưởng phải nêu tên cụ thể và rõ ràng hơn đồng thời nên phát động mạnh hơn nữa các phong trào về bảo vệ môi trường.
TGĐ Cty gỗ Thuận Thành – TP HCM chia sẻ: "Tôi chân thành cảm ơn sự quan tâm của Đảng và Nhà nước luôn quan tâm tới đội ngũ donh nhân như chúng tôi. Đây là hoạt động có ý nghĩa rất lớn tới doanh nghiệp và đây chính là một động lực cho chúng tôi cố gắng phát triển doanh nghiệp. Làm doanh nghiệp doanh nhân rất bận rộn, ngoài ra chúng tôi phải học hỏi nhiều kiến thức để hội nhập quốc tế. Chúng tôi phải đối mặt với nhiều khó khăn mà chưa được giải tỏa. Trên thế giới, doanh nghiệp được hỗ trợ qua thẻ thành viên APEC, vậy tại sao ở Việt Nam không cung cấp cho chúng tôi một thẻ nào đó để đi lại và làm việc được dễ dàng. Tăng cường nhân sự hoặc có một cách nào đó để giảm bớt các thủ tục về chính sách để tạo điều kiện cho doanh nghiệp được thuận lợi hơn trong việc kinh doanh".
Ông Đoàn Xuân Hưng – Thứ trưởng Bộ Ngoại giao
Ông Đoàn Xuân Hưng – Thứ trưởng Bộ Ngoại giao chia sẻ: "Doanh nhân doanh nghiệp là lực lượng dẫn dắt đi đầu trong xã hội và họ là những người không chỉ tập trung xây dựng nền kinh tế đất nước mà còn là lực lượng phát triển để đua tranh ra bên ngoài hội nhập quốc tế. Chúng tôi sẵn sàng tạo điều kiện hỗ trợ cho các doanh nghiệp hoạt động tốt hơn. Ngay cả những chuyên đi ra nước ngoài, chúng tôi cũng luôn tập trung để tìm kiếm những thuận lợi, học hỏi những kinh nghiệm, tổ chức các diễn đàn kinh tế thế giới …để tạo thuận lợi tốt nhất cho doanh nghiệp học hỏi, trao đổi, chia sẻ với bên ngoài, ứng dụng tốt hơn cho doanh nghiệp của mình. Chúng tôi sẵn sàng chia sẻ, sẵn sàng phục vụ, sẵn sàng tập trung mọi điều kiện cho các doanh nghiệp".
Kết thúc diễn đàn, TS Vũ Tiến Lộc khẳng định: "Trong các ý kiến phát biểu đều bày tỏ tinh thần phần khởi với đề án này của trung ương, cũng nhất trí với nội dung trong đề án về phát huy vai trò cũng như vị trí của doanh nhân trong thời kỳ hội nhập quốc tế. Đội ngũ doanh nhân cùng với tầng lớp nông dân, trí thức trở thành một nền tảng cho việc phát triển kinh tế xã hội của đất nước, tăng cường sự gắn bó của các tầng lớp với nhau tạo thành khối đoàn kết doanh nghiệp. Đề án phát triển doanh nghiệp doanh nhân là một bước đột sáng trong sự phát triển của doanh nghiệp. Chúng ta cũng đã thống nhất những nhiệm vụ, nhận thức về vai trò của doanh nhân; tiếp tục tạo môi trường thuận lợi cho doanh nhân doanh nghiệp; có chính sách cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ cũng như là chính sách cho các doanh nghiệp lớn; tạo chuyển biến trong đào tạo và giáo dục; nâng cao trách nhiệm; tăng cường vai trò lãnh đạo của Đảng và phát huy vai trò của doanh nhân doanh nghiệp; tạo sự nhất trí toàn Đảng toàn quân trong xã hội. Chúng tôi mong rằng các vị đại biểu, các doanh nghiệp sẽ có những đóng góp nhiều hơn nữa cho đề án này để hoàn chỉnh bản đề án để có bản đề án tốt nhất trình lên Bộ Chính trị nhằm phát huy tốt hơn nữa vai trò của tầng lớn doanh nhân trong thời kỳ CNH-HĐH và hội nhập quốc tế".
Nam Phương, Hồ Hường, Bích Ngọc, Lưu Vân, Đình Quân,Thanh Huyền thực hiện