Hệ thống giải thưởng cho DN: Cần quy hoạch lại !

Đó là quan điểm của hầu hết các DN khi trao đổi với DĐDN xung quanh tình trạng “bội thực” giải thưởng tôn vinh DN hiện nay. Và đó cũng chính là mục đích của việc Ban Thi đua Khen thưởng trung ương soạn thảo Quyết định về việc ban hành Quy chế tổ chức tôn vinh danh hiệu và trao giải thưởng chất lượng sản phẩm cho các DN và đang trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt.

Trao đổi với DĐDN các DN đều cho rằng, sở dĩ có việc “bội thực giải thưởng” như hiện nay là vì cho đến nay ngoài Luật Thi đua Khen thưởng (chủ yếu điều chỉnh hệ thống thi đua khen thưởng, tôn vinh... cấp quốc gia) chúng ta chưa có một văn bản pháp quy cụ thể quy định việc tôn vinh danh hiệu, trao giải thưởng chất lượng sản phẩm cho các DN. Chính vì thế mới dẫn tới hiện tượng trao giải quá nhiều và trùng lặp như hiện nay.

Khi DN trao giải cho... DN

Theo Vụ nghiên cứu tổng hợp (Ban Thi đua - Khen thưởng trung ương) thì có khoảng... 100 hình thức tôn vinh DN. Và để hình dung rõ hơn về số lượng các loại giải thưởng, tôn vinh dành cho DN, chỉ cần vào Cổng thông tin Thi đua Khen thưởng (http://www.giaithuong.vn - Bản quyền do Cty CP Hợp tác đầu tư phát triển DN VN giữ và do Cty cổ phần Giải thưởng khai thác...) sẽ thấy có rất nhiều loại hình giải thưởng được trao. Chính vì có quá nhiều giải thưởng nên dẫn tới việc rất nhiều giải, cúp... có nội dung hao hao giống nhau từ đối tượng bình xét, quy chế đến tên gọi... Đã có “Giải thưởng DN hội nhập và phát triển” nhưng vẫn có “Giải thưởng Cúp vàng hội nhập kinh tế quốc tế”; ngoài “Giải thưởng Cúp vàng Thương hiệu nhãn hiệu” thì cũng có “Siêu cúp Thương hiệu Nổi tiếng”...

Tất nhiên, việc chọn lọc và tôn vinh những sản phẩm, dịch vụ, DN xuất sắc phục vụ cộng đồng là việc cần thiết và rất có ý nghĩa xã hội. Đó là biện pháp hiệu quả để khẳng định uy tín của sản phẩm, thương hiệu Việt, khuyến khích DN không ngừng đổi mới, nâng cao chất lượng sản phẩm, dịch vụ. Tuy nhiên, bên cạnh những giải thưởng có uy tín, được xã hội và bản thân các DN rất trân trọng, vẫn còn có những giải thưởng do... DN “mượn danh” các cơ quan nhà nước (được cấp phép) để lập giải thưởng, một số giải có tên gọi rất kêu nhưng sự kiện tổ chức, trao giải chỉ là cấp... hội chợ, hoặc một trung tâm như trường hợp của Trung tâm Tư vấn và Phát triển Thương hiệu Chất lượng TP HCM (NATUSI) trao giải Vì sức khỏe cộng đồng cho các sản phẩm của Cty Vedan đã khiến dư luận bất bình. Chính những hiện tượng này khiến các giải thưởng thực sự có uy tín bị ảnh hưởng khi DN, doanh nhân và người tiêu dùng bị nhiễu thông tin giữa hàng loạt giải thưởng. “Vẫn biết có nhiều ý kiến về việc xã hội hóa hoạt động tôn vinh DN. Nhưng có một thực tế là bản thân các DN được lập ra cũng vì mục đích lợi nhuận, vì thế nếu vẫn để tình trạng DN trao giải cho DN thì rất khó tránh khỏi việc DN đứng ra tổ chức giải thưởng và các DN tham gia phải đóng tiền để được nhận giải” - một DN đưa ra cảnh báo.

Tôn vinh giá trị đích thực

Trao đổi với DĐDN, ông Phạm Gia Túc - Phó Chủ tịch VCCI cho biết: VCCI đã có báo cáo Ban Bí thư Trung ương Đảng về tình trạng “bội thực” giải thưởng cho doanh nhân để có hướng chấn chỉnh. “Để hoạt động tôn vinh các DN, doanh nhân đi vào nề nếp tôi cho rằng, các bộ ngành nên ngồi lại với nhau, rà soát lại các giải thưởng để tinh giản, xây dựng những giải thưởng danh giá; đồng thời tăng cường vai trò quản lý của Nhà nước ở cả trung ương và địa phương. Cơ quan khi được mời đồng tổ chức cho các giải thưởng cũng phải xem xét kỹ, không chỉ đứng tên trên danh nghĩa mà phải tham gia đầy đủ vào quá trình xây dựng quy chế giải thưởng, tiêu chí bình chọn, xét tuyển và tôn vinh DN. Đặc biệt là các cơ quan truyền thông cũng tham gia tích cực vào quá trình bình xét, trao giải và tôn vinh DN” - ông Túc nói. Trong bối cảnh nền kinh tế VN đang trong quá trình hội nhập, cạnh tranh bằng chất lượng chính là yếu tố quyết định sự tồn tại của DN. Nhiều DN cũng lên tiếng cảnh báo rằng tự bản thân các DN cũng cần tự cân nhắc việc chạy theo đuổi những “giá trị ảo”, vừa tốn kém tiền bạc vừa làm mất đi ý nghĩa đích thực của các giải thưởng chân chính. Có thể, những “giá trị ảo” này giúp DN tạo ra một vầng hào quang giả cho các sản phẩm, dịch vụ của mình để thu hút người tiêu dùng. Có thể, trong ngắn hạn cách làm này đánh lừa được người tiêu dùng, nhưng về lâu dài, DN sẽ phải đánh đổi bằng chính uy tín của mình và đánh mất lòng tin của khách hàng! Khi đó, những thiệt hại đối với DN là rất khó dự báo.

Doãn Trường