Ngày 19/11, sau 2 lần tạm hoãn, TAND thành phố Cần Thơ mở phiên tòa xét xử phúc thẩm vụ án “Lập quỹ trái phép” ở nông trường Sông Hậu.
Thẩm phán Nguyễn Văn Trinh ngồi ghế chủ tọa HĐXX cùng 2 thẩm phán khác của TAND thành phố; kiểm sát viên Nguyễn Thị Hoàng Mai - đại diện Viện KSND thành phố Cần Thơ giữ quyền công tố tại tòa. Tham gia tố tụng trong vai trò bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho nguyên Giám đốc nông trường Sông Hậu, AHLĐ thời kỳ đổi mới Trần Ngọc Sương là các luật sư Nguyễn Trường Thành (Trưởng Văn phòng luật sư Vạn Lý – Cần Thơ), Nguyễn Đăng Trừng (Chủ nhiệm Đoàn luật sư thành phố Hồ Chí Minh) và Bùi Quang Nhơn (Đoàn luật sư thành phố Cần Thơ); bảo vệ cho nguyên Phó giám đốc nông trường Sông Hậu Trương Hồng Nhung và thủ quỹ Nguyễn Văn Sơn là luật sư Nguyễn Kỳ Việt (Văn phòng luật sư Việt Chương – Cần Thơ); bảo vệ cho nguyên kế toán trưởng nông trường Sông Hậu Đặng Thế Quốc Hưng là luật sư Trần Thanh Phong (Trưởng Văn phòng luật sư Trần Thanh Phong – Cần Thơ). Riêng bị cáo Hoàng Thị Bình, án sơ thẩm bị phạt 1 năm 6 tháng tù treo cũng đến tòa với tư cách người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan.
Ngay sau khi thẩm phán Trinh hoàn tất thủ tục xét xử, luật sư Thành yêu cầu HĐXX lưu ý sự thiếu vắng của giám định viên tài chính tại tòa và cần xác định “chính danh” vai trò Nguyên đơn dân sự đầy đủ của người đại diện nông trường Sông Hậu. Bởi theo luật sư Thành: Từ kết quả giám định tài chính mới có sự truy tố tại phiên tòa này và Nguyên đơn dân sự phải được xác định rõ ngay từ đầu thì mới hợp pháp. Thẩm phán Trinh cho là không có tranh chấp mức bồi thường nhưng là tài sản nhà nước nên việc này giải quyết tại tòa; đồng ý với luật sư Thành: nông trường Sông Hậu phải là Nguyên đơn dân sự !
Sau phần trả lời thẩm vấn trước tòa của 4 bị cáo có đơn kháng cáo (Trần Ngọc Sương, Trương Hồng Nhung, Đặng Thế Quốc Hưng và Nguyễn Văn Sơn), chủ tọa HĐXX mời công tố viên công khai quan điểm truy tố đối với các bị cáo. Đại diện Viện KSND cho rằng ở cấp sơ thẩm đã truy tố các bị cáo về hành vi “Lập quỹ trái phép” là có cơ sở. Việc thu nộp 8,28 tỷ đồng vào “quỹ trái phép” và duyệt chi gây thiệt hại 4,476 tỷ cho nông trường Sông Hậu; riêng chi tiết trách nhiệm dân sự (duyệt chi 400 triệu đồng) của bị cáo Sương nêu trong đơn kháng cáo được xem là có cơ sở nên đề nghị HĐXX lượng hình đối với bị cáo Nhung.
Tranh luận quan điểm với Viện KSND, luật sư Nguyễn Đăng Trừng đề nghị HĐXX quan tâm 3 vấn đề là : a) Phải có quan điểm lịch sử của quá trình hình thành, phát triển gần 30 năm của nông trường Sông Hậu.
b) Các khoản tiền thu từ tận dụng đất đai, mặt nước tự nhiên không thể giao khoán để trồng chuối, bạch đàn, thu hoạch cá ở ao đầm hoặc tận thu các phụ phế phẩm trong sản xuất để chăm lo trợ cấp ốm đau, thai sản, ma chay, cưới hỏi, thi đua khen thưởng, hỗ trợ cất nhà ở cho nông trường viên… có phải là “quỹ đen”?
c)Việc áp dụng qui định những năm 1997, 1998 và 1999 để kết tội cho việc làm theo chủ trương của Chính phủ từ những năm cuối 1980 liệu có phù hợp?
Là luật sư bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho nữ AHLĐ Trần Ngọc Sương từ giai đoạn điều tra, luật sư Nguyễn Trường Thành nêu những vi phạm nghiêm trọng của quá trình điều tra vụ án. Ông Thành cho biết, trong hồ sơ vụ án “Lập quỹ trái phép” mà tòa án đang xét xử hoàn toàn không có các quyết định phân công Phó thủ trưởng cơ quan điều tra chỉ đạo điều tra vụ án và không có quyết định phân công cho các điều tra viên nhiệm vụ điều tra vụ án; mặt khác hồ sơ vụ án cũng không có quyết định phân công Kiểm sát viên thực hành quyền công tố và kiểm sát điều tra vụ án “Lập quỹ trái phép” nên theo quy định của điều 34, 35, 36 và 37 Bộ Luật Tố tụng hình sự thì hoạt động điều tra, truy tố là bất hợp pháp.
12 giờ trưa chuyển sang phần nghị án.
Đến 15 giờ cùng ngày, bất chấp sự vắng mặt của bà Trần Ngọc Sương vì lý do sức khỏe, thẩm phán chủ tọa Nguyễn Văn Trinh thay mặt HĐXX vẫn đọc lời tuyên án. Theo đó, bỏ qua những phân tích pháp lý vững chắc của các luật sư, HĐXX vẫn tuyên bà Trần Ngọc Sương mức hình phạt 8 năm tù và phải bồi thường 4,3 tỷ đồng (như án sơ thẩm), bị cáo Đặng Thế Quốc Hưng y án 4 năm; riêng bị cáo Nhung giảm 1 năm so với án sơ thẩm, còn 5 năm tù, Nguyễn Văn Sơn 3 năm được giảm còn 2 năm.
Huy Bình