4 trạm thu phí tại 1 cửa khẩu

Phối hợp liên thông giữa các ngành sẽ hạn chế chồng chéo và rút ngắn thời gian làm thủ tục tại các cửa khẩu cho người dân và DN. Đây là đề xuất của ông Nguyễn Viết Hoa – Phó Cục trưởng Cục Hải quan Hà Tĩnh, khi trả lời PV Báo DĐDN. Ông Hoa cho rằng, cải cách thủ tục hành chính (CCTTHC) sẽ đạt hiệu quả cao hơn nếu các cơ quan quản lý cùng thống nhất về mục tiêu.

- Từ thực tế hoạt động, theo ông có sự bất hợp lý nào trong khâu phối hợp giữa các ngành tại cửa khẩu ?

CCTTHC là một chủ trương lớn của Chính phủ, đang được triển khai đồng bộ tại tất cả các ngành, các cấp từ trung ương tới địa phương. Mỗi ngành, mỗi cấp đều đề ra quyết tâm hưởng ứng chủ trương trên và đều cố gắng làm thật tốt công tác CCTTHC của ngành mình. Tuy nhiên, có những CCTTHC cần phải phối hợp giữa nhiều ngành. Cụ thể là công tác thu phí tại các cửa khẩu. Tại một cửa khẩu hiện nay có tới 4 trạm thu phí của các cơ quan khác nhau.

Các trạm thu phí trên bao gồm: phí xuất nhập cảnh của cơ quan biên phòng, phí kiểm dịch động vật của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, phí mở tờ khai hải quan và lệ phí kẹp chì của ngành hải quan. Tất cả các loại phí trên đều do Bộ Tài chính quy định và đều nộp về ngân sách. Với một lần qua cửa khẩu, một cá nhân hoặc DN có thể phải nộp tất cả các loại phí trên. Như vậy, cá nhân và DN phải mất nhiều thì giờ làm thủ tục. Còn các cơ quan quản lý phải có các hệ thống cán bộ thu phí, hệ thống sổ sách quản lý việc thu nộp phí cho ngân sách. Từ thực trạng bất hợp lý này, chúng tôi đề xuất, mỗi cửa khẩu chỉ nên tổ chức một cơ quan thu tất cả các loại phí.

Bên cạnh đó, công tác kiểm tra hàng hóa cũng chỉ nên tập trung vào một đầu mối, để tránh chồng chéo. Hiện nay, hải quan và biên phòng cùng thực hiện công tác kiểm tra hàng hóa. Hải quan thì kiểm tra hàng hóa để chống buôn lậu và gian lận thương mại. Nhưng sau đó, biên phòng lại kiểm tra để đảm bảo công tác an toàn chống cháy nổ, và an ninh quốc phòng... Thực tế, công tác kiểm tra hàng hóa chỉ cần tập trung tại một cơ quan hải quan. Nếu để đảm bảo mục tiêu kiểm tra hàng hóa cho an ninh quốc phòng và an toàn cháy nổ thì có thể đào tạo cán bộ chuyên trách, chuyên sâu ngay trong ngành hải quan.

- Về phía ngành hải quan, cụ thể là Hải quan Hà Tĩnh đã triển khai công tác CCTTHC và hiện đại hóa ngành hải quan ra sao, thưa ông ?

Ngay từ đầu năm 2008, Bộ Tài chính đã ban hành Quyết định số 456 về Kế hoạch cải cách, phát triển và hiện đại hóa ngành hải quan giai đoạn 2008 – 2010. Tiếp đó, Tổng cục Hải quan cũng đã phê duyệt kế hoạch triển khai quyết định trên của Cục Hải quan Hà Tĩnh. Hải quan Hà Tính đã được triển khai đầu tư đồng bộ cả về nhà cửa, thiết bị, hệ thống mạng LAN, mạng Net.office và con người.

Để đáp ứng yêu cầu về hội nhập, Chính phủ đã ưu tiên đầu tư cho ngành hải quan mọi nguồn lực có thể. Cơ sở hạ tầng kỹ thuật của Hải quan Hà Tĩnh đã và đang được đầu tư xây dựng khang trang. Hệ thống mạng được nối liên thông từ quản lý hành chính đến nghiệp vụ. Các cán bộ hải quan luôn được tổ chức đào tạo nâng cao trình độ nghiệp vụ, tin học và ngoại ngữ để đáp ứng công tác hiện đại hóa.

Tại một cửa khẩu hiện nay có tới 4 trạm thu phí của các cơ quan khác nhau bao gồm: phí xuất nhập cảnh của cơ quan biên phòng, phí kiểm dịch động vật của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, phí mở tờ khai hải quan và lệ phí kẹp chì của ngành hải quan. Tất cả các loại phí trên đều do Bộ Tài chính quy định và đều nộp về ngân sách.

Công tác kiểm tra hàng hóa đã được áp dụng theo mô hình quản lý rủi ro, phân luồng xanh, đỏ, vàng... Qua đó, 90% hàng hóa xuất khẩu được miễn kiểm tra, 80% hàng hóa nhập khẩu miễn kiểm tra. Việc thông quan một lô hàng trước đây phải mất 8 giờ, nay chỉ mất 30 - 40 phút.

Đối với công tác khai báo hải quan điện tử và khai báo từ xa, Hải quan Hà Tĩnh đã xúc tiến ngay khi Bộ Tài chính và Tổng cục Hải quan có chủ trương. Tháng 8/2008, Cục Hải quan Hà Tĩnh đã tổ chức hội nghị đối thoại với các DN về công tác khai báo hải quan điện tử và khai báo từ xa. Qua đó, các DN đã được hướng dẫn, giải đáp thắc mắc cũng như khuyến khích khai báo từ xa và khai báo điện tử.

Tính đến nay, công tác CCTTHC, hiện đại hóa ngành hải quan Hà Tĩnh đã cơ bản đạt được và vượt kế hoạch đề ra. Đối với mục tiêu đến năm 2010 ngành hải quan cắt giảm 40% TTHC, Cục Hải quan Hà Tĩnh đã triển khai và đạt khoảng 70% kế hoạch. Tuy nhiên, chúng tôi đang gặp một số trở ngại trong việc triển khai khai báo hải quan điện tử và khai báo từ xa.

- Việc triển khai công tác khai báo hải quan điện tử và khai báo từ xa là một trong những yếu tố cơ bản của chủ trương hiện đại hóa, hội nhập ngành hải quan. Ông có thể nêu cụ thể những trở ngại này cũng như những biện pháp giải quyết của Hải quan Hà Tĩnh ?

Hiện đại hóa cũng cần được thực hiện từ cả hai phía. Ngành hải quan đã đầu tư hiện đại và đồng bộ nhưng nếu DN không đầu tư, không quyết tâm thì khó có kết quả. DN tại Hà Tĩnh chủ yếu là DN nhỏ. Phần lớn không nối mạng và không áp dụng công nghệ thông tin tại DN.

Hải quan Hà Tĩnh đã đưa ra rất nhiều cơ chế hỗ trợ để DN khai báo điện tử và khai báo từ xa. Bất cứ DN nào muốn đăng ký khai báo từ xa sẽ được cán bộ hải quan đến cài phần mềm miễn phí, hướng dẫn miễn phí. Tại các cửa khẩu, hải quan đầu tư phòng khai báo điện tử để DN có thể vào khai báo miễn phí. Thậm chí, Hải quan còn đưa ra cơ chế, nếu DN khai báo điện tử sẽ được ưu tiên làm thủ tục trước. Tuy nhiên, số lượng DN khai báo điện tử và khai báo từ xa còn rất hạn chế, gần như không có.

Bên cạnh đó, hệ thống hạ tầng viễn thông tại một số nơi chưa đáp ứng yêu cầu. Việc nghẽn mạng, đứt mạng thường xuyên xảy ra. Mạng Internet đến các trung tâm huyện còn tương đối ổn định, nhưng đến xã thì rất kém. Ngành hải quan chỉ có thể áp dụng hiện đại hóa nếu hạ tầng viễn thông cũng được đầu tư đồng bộ.

- Xin cảm ơn ông !