Một giờ đồng hồ lái xe trong điều kiện giao thông đông đúc có thể sánh ngang với 6 giờ lao động chân tay thông thường. Do đó, không quá khó hiểu khi người cầm lái dễ ngủ gật.
Đối phó với cơn buồn ngủ
Thống kê cho thấy, ngủ gật sau tay lái là nguyên nhân dẫn tới 20% số vụ tai nạn, đặc biệt với chuyến đi dài ngày. Theo nhận xét của các chuyên gia thì nguy cơ ngủ gật sẽ tăng rất cao nếu cầm lái quá 12 tiếng đồng hồ liên tục.
Thần kinh mệt mỏi

Phương thuốc hiệu nghiệm nhất chống ngủ gật khi lái xe chính là giấc ngủ
Trên thực tế, nếu lái xe đường dài, người cầm lái hay gặp vấn đề với những cơn buồn ngủ. Nhưng sẽ mệt mỏi hơn rất nhiều khi lái xe trong thành phố, đặc biệt vào giờ cao điểm hoặc gặp ùn tắc giao thông hay khi thời tiết nóng nực bởi hệ thần kinh và mắt đều phải hoạt động với cường độ cao. Đó là chưa tính đến tác động của khí thải độc hại… Chính những yếu tố này dễ khiến hệ thần kinh mệt mỏi và dẫn đến cơn buồn ngủ.
Do nhịp độ sinh học
Theo một nghiên cứu khoa học thì đồng hồ sinh học của bạn sẽ hạ thấp trong một khoảng thời gian nhất định và rất nguy hiểm, nhất là khi bạn lái xe từ nửa đêm đến 6 giờ sáng hoặc từ 2 – 4 giờ chiều. Đàn ông dưới 30 tuổi thường dễ ngủ gật nhất sau vô-lăng vào khoảng thời gian đầu giờ sáng. Trong khi với độ tuổi trung niên khoảng thời gian “đáng ngại” nhất lại là vào giữa chiều.
Cơn buồn ngủ cũng thường xuất hiện sau khi ăn, đặc biệt là khoảng thời gian 20 phút sau bữa ăn (khi thức ăn bắt đầu tiêu hoá).
Những nghiên cứu mới đây cho thấy, luôn có dấu hiệu báo trước cơn ngủ gật sẽ đến. Để xác định được những cơn buồn ngủ có thể khiến người cầm lái không còn tỉnh táo, theo các bác sĩ, đầu tiên tài xế cảm thấy “nặng” ở vùng gáy, cổ, lưng, sau đó xuất hiện triệu chứng mỏi mắt, cảm nhận hình ảnh chậm, không rõ nét, nhiều người còn cảm thấy như có vật đè nặng lên mắt… Và khi mắt nhắm lại thì cũng gần như là lúc bắt đầu giấc ngủ, dù cũng có ngoại lệ khi nhiều người ngủ mà vẫn mở mắt. Ngay sau đó, tài xế sẽ mất đi sự kiểm soát tay lái. Những lần “gà gật” đó tuy chỉ diễn ra trong khoảng 2 - 3 giây nhưng lại vô cùng nguy hiểm, vì khi ngủ gật, tay của người lái vẫn có thể vẫn xoay vô-lăng một cách vô thức.
Mẹo chống ngủ gật
Để tạm thời xua đi sự buồn ngủ, có thể mát-xa tai một chút, sau đó ấn gáy vào ghế khoảng 5 - 6 lần. Có thể mát-xa cổ, lồng hai tay vào nhau chà xát mạnh… Sau đó, nên thư giãn, nhắm mắt lại, dùng 2 bàn tay che mắt trong khoảng 30 giây. Kết thúc bằng việc ra khỏi xe, hít thở sâu 7 - 8 lần và vài động tác thể dục nhẹ như vặn lưng, đứng lên ngồi xuống… Một trong những cách tránh buồn ngủ nữa là nói chuyện với người cùng đi trên xe hoặc nghe nhạc sôi động. Nhai kẹo có bạc hà cũng phần nào giảm cơn buồn ngủ hoặc ra khỏi xe và lau mặt bằng nước lạnh. Ngoài ra, hạ thấp nhiệt độ trong xe xuống cũng là một cách hay để giảm buồn ngủ. Nên nhớ, những biện pháp này chỉ là tạm thời không thể giúp bạn không cảm thấy buồn ngủ nữa.
|
Khi lái xe, các đấng máy râu chỉ nên ngồi bên vô lăng tầm một tiếng, sau đó rời khỏi xe vận động khoảng 10 phút. |
Để tránh ngủ gật khi cảm thấy buồn ngủ nên lập tức tìm chỗ đỗ xe an toàn và tranh thủ chợp mắt, dù chỉ 10-15 phút. Theo lời khuyên của các chuyên gia, phương thuốc hiệu nghiệm nhất chống ngủ gật khi lái xe chính là giấc ngủ. Không nên thường xuyên tìm sự hỗ trợ của cafe hay trà, vì tác dụng chống buồn ngủ của cafe kéo dài không lâu và khi nó hết tác dụng, cưỡng lại ngủ gật còn khó hơn nhiều. Tốt hơn nên ngậm và nhấm nháp vài lát chanh khi buồn ngủ.
Việc quan trọng để tránh những sự cố có thể xảy ra khi đang lái xe mà ngủ gật, là nên tránh cầm lái trong tình trạng thiếu ngủ, và nếu có triệu chứng cảm sốt, mệt mỏi thì không nên lái xe. Cần tránh sử dụng các loại thuốc an thần và trước mỗi chuyến đi dài không nên uống rượu. Không lái xe khi đang sử dụng thuốc theo chỉ định, vì tác dụng phụ của thuốc cũng có thể gây nên những cơn buồn ngủ.
Nếu bạn đang phải lái xe đường dài hoặc một chuyến đi xa, cứ 2 giờ trong chuyến đi nghỉ khoảng 15 - 20 phút. Tuy khoảng thời gian ngắn ngủi nhưng lại vô cùng quan trọng. Cố gắng tránh những chuyến đi dài ngày vào giữa đêm và 6 giờ sáng. Biện pháp có tính bắt buộc với xe chạy đường dài là phải có lái phụ.
Bệnh từ ôm vô - lăng
- Lái xe nhiều ảnh hướng đến sức khỏe sinh sản của nam giới
Các chuyên gia nghiên cứu của Italia phát hiện những người lái xe taxi, xe tải và những người hành nghề lái xe thì chức năng sinh dục “xuống cấp” rõ rệt nhất. Lái xe liên tục hơn 2 tiếng đồng hồ là đủ để làm tổn thương chất lượng tinh trùng của nam giới. Vì vậy khi lái xe các đấng mày râu chỉ nên ngồi bên vô-lăng tầm một tiếng sau đó rời khỏi xe vận động khoảng 10 phút.
- Có thể dẫn đến chứng huyết khối
Nếu như bạn ngồi nhiều giờ trên ghế xe ô tô, đôi chân sẽ ít được vận động nên sẽ rất dễ bị sưng tấy. Thậm chí còn có thể dẫn đến chứng huyết khối nếu máu bị đông lại trong các mạch máu. Chính vì thế, bạn nên dừng ô tô ít nhất 1 giờ đồng hồ mỗi lần để hít thở không khí trong lành và thực hiện một vài động tác mát-xa chân, giúp cho máu dễ lưu thông và tạo cảm giác thoải mái.
- Mùi xe mới có thể nguy hiểm cho sức khoẻ
“Mùi xe mới” do Hợp chất hữu cơ bay hơi (Volatile Organic Compounds - VOC) và những chất hoá học gây độc khác tạo nên. Không gian trong xe ô tô nhỏ khiến cho việc ô nhiễm không khí có tác động mạnh hơn lên người ngồi trên xe. Hơi VOC tỏa ra từ keo dán, sơn và nhựa.
Theo những nghiên cứu khoa học, mùi xe mới lưu lại trong xe lâu có thể gây nguy hại nghiêm trọng cho sức khỏe, nhất là với phụ nữ mang thai. Chúng có thể gây đau đầu, đau họng, sổ mũi, và chứng mệt mỏi uể oải. Các nghiên cứu đã tìm ra 50-60 hợp chất VOC khác nhau trong “mùi xe mới”. Vào những ngày nóng bức, loại khí nguy hiểm này còn tệ hơn vì nhiệt độ khiến VOC bay hơi nhiều hơn. Nguy cơ đối với sức khoẻ có thể kéo dài tới 6 tháng, cho đến khi mùi bay hết.
Có thể khắc phục bằng cách cố gắng tránh dừng xe ở những nơi có ánh nắng trực tiếp và dùng miếng phản chiếu ánh nắng khi có thể. Nên mở cửa kính xe khi đi ra ngoại ô không khí trong lành hoặc bật hệ thống thông hơi hay điều hoà giúp làm sạch khí độc. Nên mở cửa xe hoặc cửa kính thường xuyên trong những lúc có thể. Bạn cũng có thể mua lọ xịt mùi để làm giảm mùi của xe.
MH