Ứng dụng CNTT tại các DNNVV: Yếu, thiếu, kém…

Sử dụng website, doanh nghiệp không chỉ chào hàng cho riêng một khu vực địa lý, mà đang thực hiện quảng bá và giao dịch với tất cả thế giới. Thế nhưng, chuyển tưởng như ai cũng biết ấy lại gần như đang là khâu yếu nhất của các DNNVV Việt Nam.

Khi doanh nghiệp "không có nhu cầu"…

Từ năm 2005, Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt đề án “Hỗ trợ doanh nghiệp ứng dụng CNTT phục vụ hội nhập và phát triển giai đoạn 2005 - 2010 - Đề án 191” với mục tiêu lớn nhất là “đến hết năm 2010 có trên 50% doanh nghiệp ứng dụng CNTT vào sản xuất kinh doanh”. Có thể nói, đây là một trong những hỗ trợ thiết thực nhất từ phía Nhà nước đối với các DNVVN để tăng khả năng cạnh tranh, nhất là trong giai đoạn bùng nổ CNTT như hiện nay. Tuy nhiên, đến nay, khi Đề án đã kết thúc, một cuộc điều tra về tình hình ứng dụng CNTT của các DNNVV được tiến hành và cho thấy những kết quả rất thất vọng khi hầu hết những kết quả tổng hợp được đều được dùng những từ như: thấp, yếu, chưa sẵn sàng… khi nói về mức độ sẵn sàng của các doanh nghiệp. Kết quả điều tra phần cứng cho thấy, độ nhiệt tình sẵn sàng vào ứng dụng CNTT mà trước tiên là đầu tư thêm hoặc nâng cấp trang thiết bị của các doanh nghiệp chỉ ở mức trung bình thấp. Kết quả tổng hợp được cho thấy, có đến 81,87% số doanh nghiệp chưa hoặc không sử dụng dịch vụ CNTT. Trong đó, có tới 45,39% không có nhu cầu nào về sử dụng dịch vụ CNTT, 36,43 % số doanh nghiệp được hỏi trả lời chung chung là sẽ sử dụng dịch vụ CNTT trong thời gian tới. Số doanh nghiệp thực sự đã sử dụng các dịch vụ CNTT chỉ chiếm có 18,13% tổng số doanh nghiệp trả lời khảo sát. Cũng theo điều tra này, trên 80% số doanh nghiệp không có nhu cầu ứng dụng, hoặc sử dụng các phần mềm chuyên dùng, có tính chất khép kín trong tương lai. Đặc biệt, có tới 40,67% doanh nghiệp “chưa có thói quen sử dụng dịch vụ CNTT”. Lý do được giải thích là vì chi phí tư vấn cao, quy mô doanh nghiệp nhỏ, đầu tư ít nên không cần tư vấn; chưa tìm được đơn vị phù hợp…

Bên cạnh đó, dù đã có 77,87% doanh nghiệp kết nối internet bằng hình thức ADSL, nhưng gần 49% dùng để trao đổi email, chỉ có 10,22% dùng để quản lý đơn hàng, 8,67% dùng để quảng cáo tiếp thị, 19,15% dùng tìm kiếm thông tin. Tỷ lệ doanh nghiệp dùng internet trong các dịch vụ ngân hàng, tài chính thấp ở mức đáng ngạc nhiên: chỉ có 5,21%. Và có tới, 73,70% chưa có website. Trong đó, số doanh nghiệp trả lời không cần đến website chiếm tới gần 28%. Viện Tin học doanh nghiệp đã nhận xét hoàn toàn xác đáng, rằng “việc sử dụng internet của doanh nghiệp chưa được tận dụng một cách tối đa, việc tìm kiếm thông tin không được doanh nghiệp khai thác nhiều và E-banking còn đang được triển khai ở giai đoạn đầu trong lĩnh vực dịch vụ ngân hàng, tài chính”. Trao đổi với Doanh Nhân về vấn đề này, giám đốc một doanh nghiệp nhỏ khẳng định: “Thực ra không quá khó hiểu về những con số trên. Vì những DNNVV như chúng tôi thường mang tính cá nhân và gia đình nhiều hơn. Với chúng tôi, đầu tư một, hai bộ máy tính là chuyện có thể, nhưng nếu đòi hỏi lớn hơn, bài bản hơn thì lại là chuyện hoàn toàn khác”.

Lợi ngắn, thiệt dài

Cả nước hiện có gần 350.000 DNNVV, chiếm hơn 95% tổng số doanh nghiệp, với số vốn đăng ký gần 1.400 nghìn tỷ đồng

Nhận xét về thực trạng này, ông Bùi Đình Trường, Trưởng đại diện Dell tại Việt Nam cho rằng: “Các DNNVV VN hiện còn thiếu rất nhiều thứ, từ tài chính, kỹ thuật đến con người… Chính những điều này đã khiến họ không quyết tâm đầu tư cho CNTT mặc dù đã có rất nhiều doanh nghiệp biết lợi ích mà nó mang lại. Tuy nhiên, có một điều mà các doanh nghiệp cần nhớ, đó là họ có thể tiết kiệm được một khoản đầu tư nhỏ ngày hôm nay, nhưng về lâu dài, họ sẽ chính là những người chịu thiệt thòi”. Ông Trường cho biết, Dell hiện đang cung cấp dịch vụ cho khoảng 70 triệu DNVVN trên toàn thế giới, và theo thống kê của Dell thì có tới 70% doanh nghiệp này từng gặp các vấn đề liên quan đến dữ liệu và thông tin. “Và đây cũng chính là vấn đề của các DNVVN VN”, ông Trường khẳng định. Ông cũng cho biết, theo thống kê thì có tới 70% chi phí liên quan đến CNTT tại doanh nghiệp là dành cho bảo dưỡng máy tính, chính vì thế doanh nghiệp còn lại rất ít chi phí cho việc đầu tư phát triển hệ thống CNTT một cách bài bản và chuyên nghiệp. Điều này lý giải tại sao việc ứng dụng CNTT tại các doanh nghiệp còn rất yếu.

Ngoài vấn đề liên quan đến tài chính, nguyên nhân quan trọng nhất, theo các chuyên gia, chính là người đứng đầu doanh nghiệp. Tại Việt Nam, các DNVVN thường xuất phát từ mô hình kinh doanh nhỏ lẻ theo cách kinh doanh truyền thống, chính vì thế rất ít lãnh đạo doanh nghiệp có được tầm nhìn xa trong việc đầu tư CNTT và ứng dụng nó để hỗ trợ cho hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp mình. Có thể thấy rõ điều này khi theo điều tra có tới 28,20% lãnh đạo doanh nghiệp chưa dùng đến email, trong đó 17,42% là không cần đến email. Đối với nhân viên trong doanh nghiệp, có 29,19% chưa sử dụng email và trong đó 18,04% là “không cần”(!?). Đó là chưa kể tới vấn đề, kể cả khi lãnh đạo doanh nghiệp có quyết tâm, thì việc thực hiện cũng không hề dễ dàng. Một chuyên gia cho biết, nhiều dự án ứng dụng CNTT vào doanh nghiệp thất bại chính là vì họ đã không xây dựng một lộ trình ứng dụng đúng đắn. Hiện nay, các doanh nghiệp hầu hết chưa xây dựng được lộ trình ứng dụng CNTT trong vòng 5 năm trở lên, hoặc mới chỉ có kế hoạch ở mức đơn giản. Chính những kế hoạch đơn giản này đã gián tiếp làm tiêu tốn thời gian và tiền bạc cho những dự án bất thành của doanh nghiệp.

Chính vì những lý do trên nên nếu có một vài vị khách quốc tế tham dự triển lãm WITFOR 2009 mới rồi cho rằng, sự phát triển CNTT-Truyền thông của Việt Nam là đáng kinh ngạc thì có lẽ cũng nên hiểu là sự kinh ngạc ấy dành cho truyền thông nhiều hơn chứ không phải là cho CNTT.