Theo khảo sát mà ngân hàng HSBC mới đây công bố, chỉ số lạc quan của các doanh nghiệp vừa và nhỏ Việt Nam tăng tới 10 điểm. Hơn một nửa trong số doanh nghiệp tham gia điều tra đang lên kế hoạch tăng đầu tư vào các hoạt động kinh doanh.
Trong chiến lược trở về thị trường nội địa, cơ chế hỗ trợ doanh nghiệp phát triển hệ thống phân phối cần phải được tính tới
Mức tăng điểm đã đưa doanh nghiệp Việt Nam dẫn đầu khu vực châu Á về chỉ số niềm tin về môi trường kinh doanh, vượt khá xa so với Ấn Độ, Trung Quốc, Singapore… Sự tin tưởng này đã khiến 54% doanh nghiệp nhỏ và vừa của Việt Nam sẽ bắt đầu tuyển dụng lại lao động trong nửa đầu năm 2010; 30% doanh nghiệp sẽ tăng số nhân viên lên đến 20%; 18% doanh nghiệp tăng nhân sự lên trên 20% và 44% doanh nghiệp sẽ giữ nguyên số nhân viên. Con số các doanh nghiệp vừa và nhỏ lên kế hoạch cắt bớt nhân sự giảm từ 3% với lần khảo sát trước xuống còn 1%. Đặc biệt, có tới 53% doanh nghiệp dự định gia tăng các hoạt động kinh doanh quốc tế vào năm 2011.
Cùng với đó, ngay trong tháng 1/2010, vốn giải ngân FDI tăng khá mạnh với khoảng 400 triệu USD so với khoảng 318 triệu USD vốn đăng ký mới. Thông tin về các nhà đầu tư từ nhiều thị trường mới quan tâm tới hoạt động cổ phần hóa của các ngành viễn thông của Việt Nam khá dồn dập ngay trong tháng 1. Như vậy, động thái cụ thể trước những cơ hội sau khủng hoảng là khá rõ ràng trong kế hoạch hoạt động kinh doanh của các doanh nghiệp Việt Nam. Có vẻ như những thay đổi về chi phí kinh doanh do sự thay đổi về chính sách tiền lương, thưởng, lãi suất cao hơn, tín dụng thắt chặt hơn, không còn các ưu đãi, hỗ trợ từ gói kích thích kinh tế của Chính phủ… từng được các chuyên gia kinh tế cảnh báo là một trong những thách thức trong môi trường kinh doanh năm 2010 đã được chính các doanh nghiệp hóa giải.
Bình luận về môi trường kinh doanh, ông Nguyễn Đình Cung - Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương cho rằng, môi trường kinh doanh đang dần trở lại trạng thái bình thường với những ứng xử bình thường trong chính sách, trong điều hành doanh nghiệp sau một thời gian bất thường do khủng hoảng, đang đem lại cơ hội cho các kế hoạch kinh doanh dài hạn hơn. “Vào thời điểm thị trường trở lại với các quy luật vốn có, và doanh nghiệp buộc phải tính toán bài toán cạnh tranh thực sự thay vì tận dụng hỗ trợ, thì các kế hoạch kinh doanh thực sự sẽ có cơ sở để khởi động và tiếp tục. Tất nhiên, kế hoạch này sẽ không giống với các dự định trước khủng hoảng của các doanh nghiệp. Thị trường sau khủng hoảng với các điều kiện đầu vào thay đổi buộc các doanh nghiệp phải có nhìn nhận mới phù hợp” - ông Cung nói.
Có 3 thông điệp mà ông Cung muốn gửi tới các doanh nghiệp trong các kế hoạch kinh doanh năm 2010 và những năm tới, đó là sự chuyển dịch cơ cấu nên theo hướng chất lượng hơn, công nghiệp hơn, giá trị gia tăng cao hơn. Thông điệp thứ hai là trong bối cảnh hiện nay, khả năng cân bằng về thị trường xuất khẩu và tiêu dùng trong nước cần được chú ý hơn. Thông điệp thứ ba là kiểm soát tốt các khoản đầu tư vào chứng khoán, thị trường vốn…, hạn chế nguy cơ bong bóng.
Trên thực tế, các ngành xuất khẩu cũng đang được cho là thuận lợi khi những đơn hàng đã bắt đầu tăng lên sau khủng hoảng kinh tế. Tuy vậy, rào cản thương mại, kỹ thuật sau khủng hoảng sẽ tạo sức ép lớn lên sức tăng trưởng ngay của cả các ngành xuất khẩu thế mạnh của Việt Nam.
Ông Nguyễn Đức Thuấn - Chủ tịch Hiệp hội Da giày Việt Nam cho rằng, riêng da giày đang phải đối mặt với thuế chống bán phá giá của EU. Nếu như chưa vận động được Hoa Kỳ dành ưu đãi thuế quan phổ cập (GSP) thì thị trường Mỹ vẫn chưa thể tạo sức bật cho kim ngạch xuất khẩu của ngành này như kỳ vọng.
|
Môi trường kinh doanh đang dần trở lại trạng thái bình thường với những ứng xử bình thường trong chính sách, trong điều hành doanh nghiệp |
Như vậy, trong tháng 1, mặc dù kim ngạch xuất khẩu dệt may, da giày tăng hơn cùng kỳ năm 2009 (tương ứng là 3,9% và 6,3%), các mặt hàng nhóm nông, lâm thủy sản vẫn tăng mạnh về lượng, song doanh thu của các ngành này trong năm 2010 vẫn được cho là chưa thể có sự tăng trưởng đột biến.
Trong khi đó, việc phát triển thị trường nội địa trong năm nay khó có thể tiếp tục theo cách vận động, tuyên truyền. “Khi muốn phát triển thị trường trong nước, các doanh nghiệp phải chú ý phát triển, xây dựng hệ thống phân phối và quảng bá hình ảnh. Cách làm hàng tốt để xuất, hàng lỗi, hàng xấu hơn để tiêu dùng trong nước lâu nay đã để lại ấn tượng không tốt đối với hàng Việt tại thị trường nội địa. Nếu không thay đổi hình ảnh, sân nhà sẽ vẫn không dễ với các sản phẩm nội” - ông Cung phân tích và cho rằng, trong chiến lược trở về thị trường nội địa, cơ chế hỗ trợ doanh nghiệp phát triển hệ thống phân phối cũng cần được tính tới. Trở lại cơ hội của các ngành, lĩnh vực trong năm 2010, giới phân tích kinh tế vẫn nhắc nhiều tới sự phụ thuộc vào ổn định kinh tế vĩ mô. Bởi lẽ, sự tăng trưởng của kinh tế Việt Nam nói riêng và thế giới nói chung trong năm 2009 trên thực tế vẫn chủ yếu dựa vào những khoản đầu tư công khổng lồ do các gói kích thích kinh tế đem lại. Giới kinh tế vĩ mô vẫn giữ quan điểm cho rằng sự phục hồi vẫn chưa đủ mức bền vững cần thiết và nguy cơ rủi ro tiềm ẩn còn lớn.
“Triển vọng kinh doanh của các doanh nghiệp phụ thuộc nhiều vào các yếu tố như: nền kinh tế thế giới tiếp tục đà phục hồi như dự kiến; việc điều hành chính sách trong nước được điều chỉnh linh hoạt theo tín hiệu thị trường và đảm bảo sự ổn định kinh tế vĩ mô; và điều kiện tự nhiên thuận lợi, không có thiên tai, lũ lụt quá nghiêm trọng xảy ra” - ông Hà Huy Tuấn, Phó Chủ tịch Ủy ban Giám sát Tài chính Quốc gia nhận định.
Minh Ánh