Sở Giao thông – Vận tải Hà Nội vừa ngừng cấp phù hiệu taxi từ ngày 1/3/2010 với lý do lượng xe taxi phát triển nhiều gây ùn tắc giao thông và có những lái xe taxi chống người thi hành công vụ. Các DN taxi đã phản ứng thế nào trước thông tin này ? DĐDN đã có buổi phỏng vấn ông Đỗ Quốc Bình – Chủ tịch Hiệp hội Taxi Hà Nội.
- Với tư cách đại diện các DN kinh doanh taxi tại Hà Nội, ông có nhận xét gì về quyết định của Sở GTVT Hà Nội ngừng cấp phù hiệu taxi ?
Khi một cơ quan quản lý nhà nước đưa ra bất kỳ quyết định nào cũng cần cân nhắc tới lợi ích các bên và cao hơn cả là lợi ích xã hội. Đứng về phía Hiệp hội các DN kinh doanh taxi, đương nhiên thông tin trên đã gây sốc đối với các DN. Việc ngừng cấp phù hiệu taxi đồng nghĩa với việc các DN taxi sẽ không được phát triển cả về mặt số lượng taxi, ảnh hưởng cả quyền lợi phát triển DN và quyền lợi người tiêu dùng.
Hà Nội nên có bao nhiêu xe taxi cũng là một vấn đề cần phải tính toán kỹ. Chúng tôi chỉ đưa ra những con số để so sánh. Hà Nội hiện có khoảng 6 triệu dân (chưa kể khách vãng lai đến lao động, học tập và liên hệ công tác). Theo số liệu chúng tôi thu thập được, hiện nay Hà Nội có khoảng trên 10.000 xe taxi. Tính trung bình từ khi Hà Nội có taxi năm 1995 đến năm 2009, mỗi năm Hà Nội chỉ tăng 660 xe taxi. Nếu xét về số lượng xe taxi trên đầu người thì Hà Nội cũng khá thấp so với nhiều đô thị trên thế giới. Hà Nội với 10.000 xe trên 6 triệu dân. Bangkok 80.000 xe/6 triệu dân. Thượng Hải 120.000 xe/12 triệu dân. Bắc Kinh 140.000 xe/13 triệu dân. Singapore nhỏ bé là vậy, với 3 triệu dân cũng có 20.000 xe taxi.
Còn với lý do lái xe taxi chống người thi hành công vụ để không cấp phù hiệu taxi thì thật bất hợp lý. Việc chống người thi hành công vụ do pháp luật về hình sự và hành chính điều chỉnh. Chúng tôi đề nghị các cơ quan chức năng phải kiên quyết xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm.
Xét về mặt lợi ích cộng đồng, taxi là loại hình vận tải công cộng phổ biến ở tất cả các quốc gia trên thế giới. Taxi góp phần rất đáng kể giảm lượng xe ôtô tư nhân và xe máy. Chỉ tính riêng trong năm 2009, taxi Hà Nội đã vận chuyển khoảng 50 triệu lượt khách công cộng. Với hàng trăm nghìn xe ôtô và hàng triệu xe máy tại Hà Nội, khó có thể nói 10.000 xe taxi lại gây ùn tắc giao thông.
Quy định kinh doanh taxi phải có điểm đỗ xe tập trung chỉ mang tính hình thức
- Có ý kiến khác cho rằng, taxi đón trả khách bừa bãi, không đỗ xe đúng nơi quy định, ảnh hưởng tới an toàn giao thông. Ông có ý kiến gì về vấn đề này ?
Hầu hết các đô thị trên thế giới đã coi taxi là loại hình vận tải công cộng không thể thiếu. Chính vì vậy, họ luôn bố trí hợp lý các điểm đón trả khách cho taxi. Các khách sạn, trung tâm thương mại đều được thiết kế có điểm đỗ, chờ và đưa đón khách đi taxi. Nhưng ở VN chưa quan tâm đến việc này. Hay nói đúng hơn, chúng ta không hề có quy định nào về thiết kế các điểm đỗ, dừng, đón – trả khách đi taxi tại các nơi nói trên.
Nếu nói taxi hay dừng, đỗ dưới lòng đường không đúng nơi quy định thì phải xem có bố trí nơi nào cho taxi dừng, đỗ không ? Ngược lại, Sở GTVT vẫn bố trí cho một số đơn vị trực thuộc kẻ ô dưới lòng đường để đỗ xe ôtô và thu vé 10.000 đồng/lượt. Nhiều lái xe than phiền, taxi không dừng trả, đón khách thì thôi, hễ dừng là có thể bị phạt lỗi vài trăm nghìn đồng/lần. Chả nhẽ taxi thì cứ phải chạy mãi ngoài đường, không được đón trả khách. Còn nếu vào các điểm kẻ ô để đỗ thì 10.000 đồng/lượt, chỉ vài lần là chạy không công cả ngày.
- Tuy nhiên, đã có quy định về việc các DN kinh doanh taxi phải có điểm đỗ xe tập trung cho ít nhất 1/3 số xe taxi đăng ký, thưa ông ?
Đây là một trong những quy định trong điều kiện để được cấp phù hiệu taxi đối với các DN kinh doanh taxi trên địa bàn Hà Nội. Nhưng đây là một trong những điều kiện mang nặng tính hình thức. Chỉ trừ một số DN được đếm trên đầu ngón tay đã có điểm đỗ xe taxi từ trước (khì còn là DN nhà nước) còn lại chỉ là phần thủ tục cho hợp thức hóa hồ sơ cấp phù hiệu. Không ít DN bộc bạch họ chỉ thuê trên giấy tờ. Vì thực tế nếu thuê thật thì chi phí thuê bãi đỗ có thể gấp nhiều lần lợi nhuận kinh doanh taxi.
Nếu muốn thuê được một bãi đỗ xe tập trung đúng quy định thì DN phải thuê cách trung tâm thành phố 30 – 40 km mới có thể chấp nhận được về giá thuê. Nhưng khó ai có thể chấp nhận chạy vài chục cây số ra ngoài thành phố để giao ca.
- Như vậy, theo ông, còn nhiều quy định trong cấp phù hiệu taxi còn bất hợp lý ?
Chỉ cần nghe đến các quy định cấp phù hiệu đã thấy toát mồ hôi. Theo điều 19 của Nghị định số 91/2009/NĐ- CP quy định về hồ sơ cấp phép đối vói DN bao gồm: Giấy đề nghị cấp giấy phép; Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh; Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đỗ xe hoặc hợp đồng thuê đất; Văn bằng chứng chỉ của người trực tiếp điều hành vận tải; Phương án kinh doanh; Danh sách xe kèm bản phôtô Giấy đăng ký xe và Giấy chứng nhận an toàn kỹ thuật và Bảo vệ môi trường. Đối với xe taxi, ngoài các quy định trên còn kèm theo: Văn bản quy định chức năng, nhiệm vụ của bộ phận an toàn giao thông; Hồ sơ đăng ký chất lượng dịch vụ vận tải; Hồ sơ lắp đặt thiết bị thông tin liên lạc giữa Trung tâm điều hành và các xe đã đăng ký sử dụng tần số vô tuyến điện với các cơ quan có thẩm quyền.
Theo nghị định, đối với các xe container chỉ có 6 yêu cầu về văn bằng, giấy chứng nhận. Giá trị của giấy phép là 7 năm. Trong khi đó, điều kiện để cấp phù hiệu cho xe taxi lại cao hơn với 9 yêu cầu về văn bằng, giấy chứng nhận. Nhưng thời gian cấp phù hiệu chỉ là 1 năm.
Việc quy định văn bằng chứng chỉ của người trực tiếp điều hành vận tải là không hợp lý và không thực tế. Người trực tiếp điều hành vận tải có thể là người có kinh nghiệm trong thực tế, đã kinh qua công tác quản lý làm việc có hiệu quả không nhất thiết phải là người có bằng cấp.
- Vậy Hiệp hội Taxi có kiến nghị gì về vấn đề này, thưa ông ?
Chúng tôi đã có công văn gửi Vụ Vận tải (Bộ GTVT). Theo đó chúng tôi đề nghị khi Vụ Vận tải soạn Thông tư hướng dẫn cần tạo điều kiện cho các DN. Các điều kiện cấp phù hiệu taxi cần đơn giản, đừng biến phù hiệu thành một loại giấy phép con. Thời gian cấp phù hiệu nên kéo dài 4 năm. Chúng tôi thiết nghĩ những quy định của các cơ quan chức năng nhằm làm cho hoạt động taxi ngày càng tốt hơn, chất lượng hơn, hạn chế được taxi dù. Bên cạnh đó, những quy định của cơ quan quản lý nhà nước cần thông thoáng, tạo điều kiện cho các DN hoạt động, tạo công ăn việc làm cho người lao động, đồng thời loại bỏ cơ chế “xin cho”, cơ chế “hành DN”.
- Xin cảm ơn ông !
Bá Tú thực hiện