Sau khi sụt giảm mạnh vào cách đây một năm, thương mại hàng hóa toàn cầu đã không ngừng tăng trưởng nhanh chóng trởlại với chỉ sốchính thức ghi lại mức tăng hàng tháng nhanh nhất trong tháng 12.
Số liệu từ Cơ quan phân tích chính sách kinh tế, một viện nghiên cứu của Hà Lan cho biết khủng hoảng tài chính toàn cầu đã gây tổn hại lâu dài cho hệ thống thương mại thế giới.
Theo chỉ số hỗn hợp được theo dõi rộng rãi của cơ quan này, lượng hàng hóa giao dịch trên khắp thế giới đã tăng 4,8% trong tháng 12. Tiêu chuẩn đánh giá 3 tháng một lần ít mang tính bất ổn hơn này đã tăng tới một mức tỷ lệ kỷ lục trong quý IV của năm ngoái, và kết thúc với mức tăng hơn 6% trong quý thứ III.
Ông Richard Baldwin - Giáo sư kinh tế quốc tế của viện nghiên cứu sinh tại Geneva cho biết sự hồi phục nhanh này cho thấy chính sụt giảm trong nhu cầu đã gây ra giảm thương mại. Ông nói “Một phần lớn trong sựsụt giảm đó là cú sốc đối với những kỳ vọng. Bất cứthứ gì có thểtrì hoãn phần lớn đều đã trì hoãn”. Theo ông, do hậu quả của cuộc khủng hoảng ngân hàng, người tiêu dùng cắt giảm mạnh các hàng hóa tiêu dùng lâu dài và các doanh nghiệp đầu tư vào chốn an toàn hơn. Ông ước tính những hàng hóa “có thể trì hoãn” này chiếm 60 – 70% thương mại toàn cầu. Khi các hoạt động mua đó bắt đầu trở lại từ giữa năm 2009 và các khách hàng nỗ lực lập lại vị trí đã mất thì sự sụt giảm trong thương mại được đảo chiều nhanh chóng.
Các nhà kinh tế đã từng thấy khó hiểu về lý do tại sao thương mại quốc tế lại sụt giảm nhanh như vậy. Giữa tháng 10/2008 – 1/2009, thương mại hàng hóa toàn cầu đã giảm khoảng 2%, mức giảm mạnh hơn so với tăng trưởng kinh tế trong suốt thời kỳ Đại suy thoái.
Ban đầu, một số nhà phân tích đã băn khoăn liệu mức sụt giảm này có thể là do các yếu tố mặt cung như thiếu tín dụng thương mại – những giao dịch cấp vốn cho thương mại qua biên giới hay do một mức tăng trong chủ nghĩa bảo hộ thương mại. Tuy nhiên, các nhà kinh tế đang bắt đầu cho rằng nguyên nhân là do sự sụt giảm đơn giản về nhu cầu, và sau đó bị tác động mạnh hơn bởi bản chất đồng bộ hóa của suy thoái và các dây chuyền cung toàn cầu phát đi sự yếu kém một cách nhanh chóng.
Theo giáo sư Baldwin “Về cơ bản, đã có hai cuộc khủng hoảng, một cuộc khủng hoảng ngân hàng ởkhu vực Bắc Đại Tây Dương và một cú sốc thương mại đối với khu vực còn lại của thếgiới. Do các nền kinh tếcủa các thịtrường mới nổi không trải qua những tổn thất lớn, họnên có thểhồi phục lại một cách nhanh chóng”.
Bùi Huyền (Theo BBC)