Vừa qua Tập đoàn Apple (Mỹ) đã chính thức phát đơn kiện Tập đoàn HTC (Đài Loan) về vi phạm bản quyền, khơi mào một cuộc chiến pháp lý chung quanh chiếc điện thoại di động.
Chiếc điện thoại thông minh Google Nexus One (trái) của Google do HTC chế tạo và chiếc iPhone nói tiếng của Apple
Sau nhiều năm tồn tại như một chuyên gia về gia công, chuyên sản xuất máy điện thoại và các thiết bị điện tử khác cho những thương hiệu như Palm, công ty HTC (Đài Loan) đã nỗ lực vươn ra khỏi cái bóng của những khách hàng nổi tiếng và xây dựng thương hiệu riêng của mình. Nỗ lực đó có thể gặp trở ngại khi ngày 2/3 vừa qua, tập đoàn Apple - người sáng tạo điện thoại iPhone, đã nộp đơn kiện HTC lên tòa án bang Delaware và Ủy ban Thương mại quốc tế Mỹ (ITC), cáo buộc đối thủ cạnh tranh từ Đài Loan này vi phạm bản quyền sáng chế. HTC đã “chế tạo, nhập khẩu và bán ra thị trường mà không có giấy phép nhiều công nghệ do Apple phát triển, và được bảo vệ bởi bằng sáng chế do Apple và các công ty con của mình sở hữu”, đơn kiện của Apple cho biết.
Phát ngôn viên của HTC, bà Maggie Cheng thì cho rằng tập đoàn HTC “trong suốt 13 năm qua đã tập trung tạo ra những mẫu điện thoại sáng tạo nhất”. Tuy bà Maggie cho rằng vụ kiện sẽ không ảnh hưởng nhiều tới kết quả kinh doanh của HTC nhưng ngay trong ngày thứ Tư 3/3, giá cổ phiếu của HTC trên thị trường Đài Bắc đã giảm 3,3%, mức giảm nhiều nhất trong ba tuần qua. Từ đầu năm đến nay giá cổ phiếu của HTC đã giảm hơn 12% trong khi chỉ số chung toàn thị trường chỉ giảm 7%.
Giới phân tích công nghệ tỏ ra không mấy ngạc nhiên trước vụ kiện của Apple. Đơn kiện của Apple nộp tại ITC ở Washington khiếu nại việc vi phạm bản quyền 10 công nghệ, xoay quanh cách thức một hệ điều hành hoạt động trên điện thoại, trong khi đơn kiện tại Delaware lại liên quan tới công nghệ màn hình cảm ứng đa điểm. Công nghệ màn hình cảm ứng đa điểm xuất hiện lần đầu trên điện thoại iPhone, cho phép người sử dụng dùng động tác của hai ngón tay để phóng to thu nhỏ hình ảnh hoặc trang web - đây là một trong 10 công nghệ mà Apple cho rằng HTC đã sử dụng bất hợp pháp.
Những công nghệ bị kiện khác bao gồm cách dùng một động tác đặc thù thay cho mật khẩu để kích hoạt màn hình, di chuyển các biểu tượng, quản lý nguồn điện và bộ cảm ứng phát hiện động tác của người sử dụng… Đáng chú ý là những công nghệ có tính đột phá này có ở cả hai dòng điện thoại iPhone và HTC, trong đó iPhone là mẫu đầu tiên sử dụng chúng.
Theo giới kinh doanh điện thoại, việc HTC sử dụng các công nghệ mang tính đột phá của Apple không phải là điều mới, song bây giờ tranh chấp giữa hai bên bắt đầu nổi lên do HTC bắt đầu lấn sân của Apple. Luật sư Lyle Vander Schaaf, chuyên gia về luật bản quyền ở Washington nhận xét, việc Apple nộp đơn kiện lên ITC là muốn nhanh chóng chặn đứng việc nhập khẩu sản phẩm điện thoại HTC sử dụng hệ điều hành Android của Google vào thị trường Mỹ và làm giảm thị phần của hãng điện thoại Đài Loan này. Điện thoại iPhone là con bò sữa của Apple. Trong năm tài chính kết thúc tháng 9 năm ngoái, iPhone mang về cho Apple 13 tỉ đô la Mỹ doanh số, bằng 30% tổng doanh thu của tập đoàn. Năm nay, thị trường điện thoại di động thông minh dự báo sẽ tăng trưởng 46%, theo nhận định của công ty nghiên cứu thị trường Gartners, báo hiệu một năm tốt lành nữa cho Apple.
Cũng trong năm ngoái, doanh số của HTC giảm 9%, còn 4,4 tỉ đô la Mỹ, lợi nhuận giảm 25%, còn 685 triệu đô la Mỹ. Năm nay tình hình có thể sẽ thay đổi sau khi HTC tung ra các mẫu điện thoại thông minh sử dụng hệ điều hành Android, thách thức trực tiếp điện thoại iPhone của Apple. Theo Aloysius Choong, nhà phân tích của Công ty dữ liệu quốc tế IDC, năm ngoái chỉ có 400.000 điện thoại Android được bán ra, chiếm 1% thị trường, song năm nay con số này có thể lên tới 3 triệu chiếc và lên 6 triệu chiếc trong năm tới. Cùng với sự tăng trưởng của thị trường điện thoại dùng hệ điều hành Andoid, sản phẩm của HTC ngày càng tỏ ra ưu việt hơn và cuộc đối đầu với Apple cũng càng quyết liệt hơn. Ví dụ tại Hội nghị Thế giới về Di động (Mobile World Congress) diễn ra tháng trước, HTC đã trình làng mẫu điện thoại HTC Desire mà theo giới công nghệ “đã qua mặt iPhone 3GS của Apple về thông số phần cứng, trong khi vẫn ngang với iPhone về giao diện người dùng và các tính năng cảm ứng”. Vì thị trường phản ứng tích cực với sản phẩm mới của HTC nên chẳng có gì ngạc nhiên khi Apple vội vã ra đòn để ngáng chân đối thủ.
|
13 tỷ USD là doanh số mà điện thoại iPhone mang về cho Apple trong năm 2009 |
Nếu Apple thắng kiện, HTC sẽ bị thiệt hại nặng. Theo số liệu của hãng tin Bloomberg, thị trường Mỹ đóng góp 51% doanh số và lợi nhuận của HTC trong năm ngoái, và năm nay triển vọng cũng sáng sủa. Nếu thua kiện, HTC sẽ khó mà giữ được thị phần tại Mỹ, do đó thành quả kinh doanh của công ty sẽ bị sa sút nghiêm trọng. Ngược lại, nếu HTC thắng kiện thì vị thế của họ sẽ được nâng lên rất nhiều.
“Nếu Apple không thể chứng minh các cáo buộc của mình, vị thế của HTC tại thị trường Mỹ sẽ tăng mạnh và vụ kiện này cho thấy không nên đánh giá thấp ảnh hưởng của các công ty công nghệ châu Á như HTC”, bà Jasmine Lu, chuyên viên phân tích của ngân hàng đầu tư Morgan Stanley nhận định trong báo cáo công bố ngày 3/3 vừa qua.
Thông thường, ITC sẽ mất khoảng 15 tháng để hoàn tất một vụ điều tra về bản quyền và đưa ra phán quyết. Trước đây, trong lĩnh vực công nghệ đã có hàng trăm vụ kiện như thế này và thống kê cho thấy có 55% các vụ kiện đó được giải quyết thông qua sự dàn xếp giữa các bên mà không cần ITC phải ra biện pháp cưỡng chế. Qua vụ kiện này, mục tiêu của Apple là ngăn chặn, hoặc làm giảm sự xâm nhập của HTC vào thị trường Mỹ, song ai cũng thấy sự ngăn chặn đó là rất khó thực hiện cho dù ITC có hậu thuẫn. “Không ai ngăn chặn được một nhà sản xuất điện thoại bán sản phẩm vào Mỹ, bằng con đường chính thức và không chính thức. Vấn đề là ở chỗ người bị kiện sẽ phải trả bao nhiêu tiền để được sử dụng các công nghệ bị coi là vi phạm bản quyền”, luật sư Ezra Gottheil ở Trung tâm nghiên cứu kinh doanh công nghệ tại Washington nhận xét.
Và vụ kiện giữa Apple - HTC có thể cũng sẽ đi theo lối mòn cũ: hai bên sẽ dàn xếp bên ngoài tòa án, một bên sẽ phải trả tiền để được tiếp tục kinh doanh và một bên sẽ thu tiền cho nỗ lực kiện cáo của mình. Và người phải trả tiền cuối cùng không hẳn là HTC hay Apple mà chính là người tiêu dùng điện thoại trên khắp thế giới.
Thái Bình (tổng hợp)