Sau khi bãi rác dưới chân núi Bông, Khai Quang, Vĩnh Yên bị ô nhiễm nặng nề, Sở Tài nguyên môi trường TP Vĩnh Yên đã cho xử lý thì hiện tại sức khỏe của người dân làng nghề tái chế nhựa Đông Mẫu lại đang bị đe dọa nghiêm trọng.
Ao làng trở thành hố đựng rác
Hai năm trở lại đây, làng Đông Mẫu, xã Yên Đồng, huyện Yên Lạc, Vĩnh Phúc rất nhiều hộ tham gia thu mua và tái chế nhựa phế liệu. Chính nhờ có nghề mới mà nhiều hộ gia đình đã khá lên. Nhưng sự phát triển tự phát, thiếu quy hoạch của làng thu gom, tái chế phế liệu Đông Mẫu đã làm cho môi trường ngày càng ô nhiễm trầm trọng.
Giàu lên nhờ nhựa tái chế
Ngay đầu làng là những bao tải hay nói chính xác hơn là những đống, những núi nhựa phế liệu. Đi sâu vào bên trong làng chúng tôi càng thấy nhiều những bao tải hơn, nhiều những đống phế liệu hơn, những vỏ chai vứt ngổn ngang trong sân nhà, vỏ ắcquy hỏng, bình đựng dầu mỡ... tất cả đều được phân loại và xếp thành từng đống. Chính những đống phế liệu đó đã đem lại cho họ cuộc sống tốt hơn ngoài việc chỉ biết làm ruộng.
Dừng chân tại một hộ thu mua nhựa có mấy người đang sàng lọc những mảnh nhựa nhỏ, chúng tôi hỏi về thu nhập của nhân công, ông chủ nhà tên Hợp cho biết: Mỗi người làm một ngày được có 50 nghìn đồng, làm ngày nào hưởng ngày đó. Khi hỏi về thu nhập của chủ hộ anh chỉ cười và lắc đầu tỏ ý không muốn cho biết. Nhưng nhìn những đống vỏ chai, những đống nhựa, đống sắt... tôi biết những người giàu lên nhờ nghề thu mua nhựa phế liệu là có thật.
Theo bác Nguyễn Xuân Thuỳ, người dân làng Đông Mẫu cho biết: cả làng Đông Mẫu có hơn 40 cơ sở tái chế nhựa và gần trăm hộ tham gia thu mua phế thải nhựa cung ứng cho các cơ sở tái chế. Thu nhập của những ông chủ thu mua và tái chế nhựa là cao so với làm ruộng.
Nhưng môi trường ô nhiễm nghiêm trọng
|
Chuyên mục do Báo DĐDN phối hợp với Tổng cục Môi trường - Bộ Tài nguyên Môi trường thực hiện |
Nhựa phế thải được thu gom từ khắp nơi, với nhiều chủng loại như thùng đựng dầu mỡ, bình ắcquy, vỏ các dụng cụ điện tử. Do làng không có bãi tập kết phế liệu nên nhựa phế thải được các cơ sở để cả trong nhà, ngoài đường, tại các bờ ao, bờ mương, có khi chặn cả lối đi. Qua quan sát, chúng tôi thấy tất cả các hộ tái chế nhựa trong làng đều không có hệ thống xử lý nước thải, nước thải từ công đoạn rửa và làm sạch nhựa đến quá trình xay nghiền nhựa được đổ trực tiếp ra cống, rãnh, ao hồ chung của cả làng gây ô nhiễm nghiêm trọng nguồn nước.
Dẫn chúng tôi đi thăm một vòng quanh làng, đến những cái ao đang màu đen và bốc mùi khó chịu, bác Thuỳ bức xúc: có nhiều hộ rửa các bình đựng dầu mỡ, ống thuốc tiêm, ống penicillin, rác thải y tế rồi xả trực tiếp ra hệ thống cống rãnh, ao hồ làm nguồn nước không thể sử dụng, nước giếng khoan phải mua máy về lọc mà vẫn còn mùi khó chịu. Theo thống kê, mỗi tháng làng Đông Mẫu tái chế khoảng 150 - 200 tấn nhựa. Ước tính, mỗi hộ tái chế nhựa thải ra môi trường từ 3 - 5 m3 nước thải nguy hại, khoảng 200 lít nước thải sinh hoạt/người/ngày, chưa kể lượng nước thải do chăn nuôi và các nghề khác thải ra. Nước thải đổ ra ao, hồ làm ô nhiễm bầu không khí, nhất là trong ngày nắng nóng.
Theo số liệu khảo sát mới đây của Viện Công nghệ môi trường, môi trường tại làng nghề Đông Mẫu đã bị ô nhiễm nghiêm trọng. Đặc biệt là hệ thống nước tại các ao, hồ, qua kiểm tra các chỉ tiêu như BOD, COD, tổng nitơ tổng photpho và các vi sinh vật đều vượt quá quy định cho phép từ vài lần đến vài chục lần. Trong khi đó, UBND xã Yên Đồng chưa có biện pháp triệt để giải quyết mà mới chỉ dừng lại ở việc thành lập các đội thu gom rác tại thôn nhưng hiệu quả đạt được không cao. Tỉnh cũng đã có dự án quy hoạch làng nghề ở xã Yên Đồng, nhưng đến nay vẫn chậm triển khai do thiếu vốn, công tác quy hoạch còn chậm, chưa đồng bộ, việc đền bù, giải phóng mặt bằng chưa đạt tiến độ đề ra.
Xuân Sơn