Báo DĐDN đã có nhiều bài xung quanh quy định từ ngày 1/7/2010 tài xế điều khiển xe đầu kéo container, đầu kéo rơ mooc (xe cont) phải có bằng FC, gây khó khăn cho DN. Trao đổi với DĐDN mới đây, nhiều DN cho rằng việc tài xế của mình phải có FC là vô cùng khó thực hiện, dù Bộ GTVT cho gia hạn sát hạch cấp bằng đến ngày 1/7/2011 cũng vẫn không kịp.
Nếu một tài xế chưa có kinh nghiệm mà có bằng FC
thì cũng không DN nào dám giao xe cho tài xế đó lái
Nhiều DN nói quy định trên là “miếng mồi béo bở” cho các trung tâm đào tạo lấy tiền DN vận tải.
Miếng mồi béo bở ?
Nhiều DN nói việc quy định tài xế xe cont phải có bằng FC trong thời gian gấp gáp nêu trên quả là “miếng mồi béo bở”, cơ hội cho các trung tâm sát hạch, cấp bằng lái xe thu tiền DN. Theo các DN, giá thực tế của một tấm bằng FC hiện khoảng 4 - 6 triệu đồng, tùy theo trung tâm. Một DN nói càng gần ngày 1/7 thì giá càng tăng, vì giá theo quy định của Nhà nước là không bao nhiêu cả, mà giá thỏa thuận mới là giá thực do việc rớt hay đậu là do nhà trường quyết định. Ông Phạm Trọng Thịnh - Phó Chủ tịch HHVTHH Hải Phòng cho biết, quy định về vấn đề bằng FC hiện nay là cơ hội kiếm tiền của các trường dạy lái xe. Các trường hầu như không dạy gì mà chỉ nhận hồ sơ, phát tài liệu, cho chạy xe một vòng rồi thu tiền. Bởi ai cũng biết, lái được một chiếc xe siêu trường, siêu trọng thì lái xe đã qua thời gian... kinh nghiệm đầy mình.
Thật ngạc nhiên khi ông Đào Hữu Việt - GĐ Cty Vinh Kim Sơn cho biết: Mới đây ông có đến Trường dạy lái xe Tiến Bộ tại Củ Chi, là trường dạy lái xe lớn và hiện đại bậc nhất TP HCM. Cả 4 nhân viên tiếp khách đều không biết gì đến nội dung của QĐ 977 về đặc cách cấp bằng FC cho tài xế đã có kinh nghiệm, lái xe cont, mà chỉ biết điều kiện duy nhất là các học viên phải nộp hồ sơ học từ A đến Z từ đầu với các loại hồ sơ như 4 tấm ảnh, đơn xin thi, phiếu khám sức khỏe, bản sao bằng lái xe hạng C, xác nhận của chủ DN... Học viên học lý thuyết và thực hành theo hình tại trường, trường không hỗ trợ xe thực hành trên đường... Ba tháng sau khi nộp hồ sơ thì mới thi lý thuyết và thực hành. Điều này cho thấy có trường dạy lái xe không quan tâm hoặc không biết đến QĐ 977/BGTVT về đặc cách, cấp bằng FC.
Gây khó cho DN
Như đã nêu, hiện chỉ có khoảng 10% tài xế xe cont tại TP HCM đã có bằng FC. Qua tìm hiểu, hầu như các DN nhỏ có khoảng 10 - 20 xe cont chưa có tài xế nào có bằng FC như: Cty Vinh Kim Sơn TP HCM đang có 46 xe cont nhưng chưa có tài xế nào có bằng FC. Cty Công Thành TP HCM đang có 30 xe cont nhưng mới chỉ 15% tài xế có bằng FC. DN Lưu Quang Phong có khoảng 10 xe cont nhưng chưa có bằng FC nào... Do vậy, thời gian tới DN vận tải sẽ thiếu tài xế, bị tài xế nâng giá lái xe, làm khó.
Ông Thịnh còn cho biết, thực tế các trường, trung tâm sát hạch cấp bằng hiện nay chưa đủ cơ sở, trình độ để dạy và cấp bằng lái xe hạng FC, “thầy chưa ra thầy, trường chưa ra trường” nên yêu cầu DN phải đến các trường học để có bằng FC là thiếu thực tế, gây khó cho DN. Nếu một tài xế chưa có kinh nghiệm mà có bằng FC thì cũng không DN nào dám giao xe cho tài xế đó lái. Ông Lưu Quang Phong nói thầy biết lái xe cont tại các trường rất hiếm, DN làm sao dám giao xe cho tài xế lái khi cả học và thi chỉ có 2 ngày. Ông Nguyễn Ngọc Lự - Phó Chủ tịch HHVTHH TP HCM cũng đồng ý với quan điểm của ông Thịnh. Theo ông Lự, so với các nghề khác thì nghề lái xe cont chưa có trường nào đủ khả năng dạy. Nếu dạy thì chỉ dạy lý thuyết, mà lý thuyết của bằng FC cũng như bằng C, nên tài xế đã có bằng C không cần học thêm vẫn đủ khả năng lái xe cont như từ trước đến nay họ vẫn lái. Hơn nữa, nghề lái xe cont là nghề vất vả, phải mất vài năm làm phụ xe rồi mới được lái xe, làm khoảng 7 - 10 năm là già yếu không thể làm nổi như các nghề khác nên hầu như chẳng có ai tự đi học nghề này. Chỉ có những người đang theo nghề mới phải kiếm bằng để kiếm sống mà thôi.
DN đề xuất giải quyết
Ông Trần Đình Thiện - Phó trưởng đại diện HHVT VN tại TP HCM khẳng định: Trên hết, DN phải nghiêm chỉnh chấp hành các quy định của pháp luật. Khi thực hiện có vướng mắc thì kiến nghị chỉnh sửa phù hợp thực tế. Trên hết, các DN phải ráo riết xúc tiến việc bảo đảm cho tài xế của mình có bằng FC. Tuy nhiên, Nhà nước nên xem xét thực tế và cấp bằng FC cho các tài xế đã có bằng C, có tối thiểu một năm lái xe cont trên đường. Ông Phạm Viết Hòe - Chủ tịch HHVT Đà Nẵng còn cho rằng điều kiện lao động trong DN là trường đào tạo tốt nhất. Quá trình từ phụ xe lên lái xe là quá trình nhiều năm, hơn bất cứ trường lớp nào. Do vậy, nếu tài xế đã có kinh nghiệm thì Nhà nước chỉ cần DN xác nhận, sau đó tổ chức thi thực hành trên đường để cấp bằng FC.
Thiết nghĩ, việc thiếu tài xế có bằng FC sẽ gây khó khăn cho phát triển. Các ngành chức năng nên lắng nghe ý kiến của DN để chỉnh sửa quy định về bằng FC sao cho phù hợp.
Khắc Dũng